“Tarixin inersiyası bizi Yaxın Şərqə qaytarırsa...” “Ona qarşı çıxmaq mümkün deyil”

Politoloq Fərhad Məmmədov Yaxın Şərqin Cənubi Qafqazdakı roluna dair fikirlərini bölüşüb.

“AzPolitika” xəbər verir ki, o bildirib ki, tarix hər şeyi öz yerinə qoyur və Cənubi Qafqazın XIX əsrin əvvəlində Rusiya imperiyasına birləşdirilməsi ilə pozulan tarazlıq indi bərpa olunur. Onun sözlərinə görə, region həmişə Yaxın Şərq və Mərkəzi Asiya proseslərinin tərkib hissəsi olub.

“Cənubi Qafqaz heç vaxt mərkəzdə olmayıb. Rusiya, Avropa, Çin, Yaxın Şərq və ya Mərkəzi Asiya üçün biz hər zaman periferiyada olmuşuq. Bununla yaşamağa məcburuq”, – deyə F.Məmmədov qeyd edib.

Politoloq vurğulayıb ki, 1990-cı illərdən bəri Yaxın Şərq ölkələrinin regiondakı iştirakı artmaqdadır və indi Cənubi Qafqaz Yaxın Şərqi əsas istiqamətlərdən biri kimi qəbul edə bilər. O, Əbu-Dabidə Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin görüşünü, ticarət dövriyyəsinin artmasını və qarşılıqlı səfərləri bunun nümunəsi kimi göstərib.

Fərhad Məmmədov qeyd edib ki, Azərbaycan Yaxın Şərqə bir neçə üstünlüklə qayıdıb:

"Dünyəvi dövlət imici – bu, regionda mühüm mövqedir;

Bütün istiqamətlərdə əlaqələr** – Türkiyə ilə müttəfiqlik, Körfəz ölkələri ilə strateji münasibətlər, İraq və Misirlə ayrıca əməkdaşlıq sahələri, İranla müxtəlif mexanizmlər, İsraillə strateji əməkdaşlıq;

Suriya xətti üzrə fəallıq – Bakı ilk dəfə olaraq yerində iştirak imkanına sahib olub; həm vasitəçi, həm də çoxşaxəli əməkdaşlıq modelində iştirak edir".

Politoloq bildirib ki, bu proses həm risklər, həm də imkanlar yaradır. Əsas risklərə Suriya müharibəsində azərbaycanlıların müxtəlif cəbhələrdə döyüşməsi, İsrail–ABŞ–İran qarşıdurması, Qəzza böhranı, Netanyahunun siyasətinin fəsadları və İsrail–Türkiyə gərginliyinin birbaşa toqquşmaya çevrilməsi ehtimalı daxildir.

Onun sözlərinə görə, imkanlar isə daha çox diplomatiya, bazar, investisiya və logistika sahələri ilə bağlıdır:

"Diplomatiya – Azərbaycan milli maraqları naminə Türkiyə–İsrail münasibətlərinin normallaşmasına çalışmalıdır. Bakı bu prosesdə dialoq platforması rolunu oynaya bilər;

Bazar – Yaxın Şərq Azərbaycanın yaxın bazarıdır. Bakı artıq neftlə yanaşı, qaz ixracını da bu regiona başlayıb. Həmçinin qeyri-neft sektoru üçün də böyük perspektivlər mövcuddur;

İnvestisiyalar – qarşılıqlı sərmayələr artmaqdadır və bundan istifadə edilməlidir;

Logistika – yeni nəqliyyat dəhlizləri Yaxın Şərq istiqamətində də aktuallaşır".

Politoloq sonda qeyd edib:“Əsas məqsəd riskləri minimuma endirmək və imkanlardan maksimum faydalanmaqdır. Tarixin inersiyası bizi Yaxın Şərqə qaytarırsa, bu reallığa qarşı çıxmaq mümkün deyil. Ona görə də ən düzgün mövqe – praqmatik mövqedir”.

Rasim Əliyev

"AzPolitika.info"