Təbiətimizi “ağlar qoyanlar” Canımız yanır

Xəbər verdiyimiz kimi, avqustun 10-da Zəngilan şəhəri ərazisində yanğın hadisəsi törədən şəxs barəsində məsuliyyət tədbiri görülüb. Araşdırmalarla yanğının 1985-ci il təvəllüdlü Vüsal Əlpənahov tərəfindən ehtiyatsızlıqdan törədildiyi məlum olub.

“Qafqazinfo”nun məlumatına görə, bu, cari yay mövsümündən bəri istər işğaldan azad olunan, istərsə də, digər bölgələrimizdə baş verən ilk belə məsuliyyətsizlik deyil.

Təsəvvür edirsiniz? Təkcə Zəngilandakı ehtiyatsızlıq 5 min hektar ərazidə biçilmiş əkin sahəsi və kol-kosun məhvinə yol açıb.

Axı bu “kol-kos” dediyimiz adi ot tayası deyil.

Bəs biz istəmədən də olsa, illər uzunu ürəyimiz gedən, həsrətlə baxdığımız o torpaqların da canını yandırırıq.

Bu yanğınların arxasında nə dayanır? Təbii səbəblər, yoxsa biz vətəndaşların laqeydliyi?

Məlumat üçün deyim ki, zərərsiz olduğunu güman etdiyimiz plastik butulka və ya qablar qızmar günəş şüalarının təsiri ilə bir nömrəli yanğın səbəbinə çevrilə bilər.

Yerə atdığımız siqaret kötüklərini demirəm hələ… Onlar ana təbiətin “səssiz bombası” olmağa davam edir.

Bəlkə bilərək basdırdığımız mina deyil, lakin azı onun qədər təhlükə gücünə sahibdir.

Birbaşa insan amilindən əlavə bu tip yanğınlara həm də texniki səbəblər yol aça bilər.
Avtomobilin motor hissəsindən çıxan alov, nasaz texnikanın qığılcımları — bircə anlıq ehtiyatsızlıqla hektarlarla sahəni məhv etməyə qadirdir. Amma bu da dolayı yolla insan məsuliyyətindən qaynaqlanır, desəm, yanılmaram.

Yanğın yanlız ağacları, kolları yox, onların köklərindəki canlıları, quş yuvalarını, yerli flora və faunanı da “ağlar qoyur”.

Yanan meşə sahəsi bərpa olunsa belə, orada illərlə ekosistem öz balansına dönə bilmir. Bəzi bitkilər və canlılar isə tamamilə yoxa çıxır. Hələ belə hadisələr zamanı təbiətə, udduğumuz havaya qalxan zərərli karbon emissiyalarından söz belə açmıram.

Azərbaycan qanunvericiliyində meşə və torpaq sahələrini yandırmağa görə cərimələr nəzərdə tutulub.

Amma belə hallarda cəriməni təkcə məsuliyyətsizliyi edən yox, hamımız “ödəyirik”.

Aidiyyəti qurumlar təbiətlə bu cür kobud rəftarın qarşısını almaq üçün maarifləndirmə kampaniyaları keçirir, bəs fərqindəlik?

Ən sadə misal elə ondan götürək ki, gəzmək, dincəlmək və ya yaşayış üçün üz tutduğumuz diyarın hamımıza aid olduğunu bilməliyik. Geri dönəndə hər xırda detalı nəzərdən keçirməli, təbiətə atdığımız bütün tullantıları yığışdırmalıyıq.

Necə ki, evdən çıxmazdan öncə dəfələrlə “ütünü “tok”dan çıxardım?” deyə özümüzü sorğulayırıqsa, lap elə o cür…

Telli Minbir