Tədqiqat: Fon musiqisi iş prosesində məhsuldarlığı artırır

Bakı, 8 aprel, AZƏRTAC

Siz bir mağazada və ya restoranda musiqinin zəhlətökən olduğu və məkanı tərk etməyi seçdiyiniz bir vəziyyətlə qarşılaşmısınızmı? İndi iş prosesində əməkdaşlar üçün bunun necə olduğunu təsəvvür edin.

AZƏRTAC xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, “Journal of Applied Psychology” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmanın müəllifləri olan alimlərə görə, iş yerində fon musiqisi işçilərin vəzifələrini yerinə yetirmək üçün lazım olan şəraitə uyğun gəlmirsə, bu, onların enerjisinə, əhval-ruhiyyəsinə və hətta məhsuldarlığına təsir göstərə bilər.

Ohayo Dövlət Universitetinin Fişer Biznes Kollecinin menecment və insan resursları üzrə dosenti, tədqiqatın həmmüəllifi Ketlin Kiler deyir: “İşçinin enerjili olması, duyğularını idarə etməsi və diqqətini bir işə cəmləməsi üçün lazım olan amillərə uyğun gəlməyən musiqi həqiqətən də ona mənfi təsir göstərə bilər”.

Alimlər müəyyən ediblər ki, musiqi uyğunsuzluğu işçilərin özünü daha yorğun hiss etməsinə, diqqəti cəmləməkdə çətinlik çəkməsinə və işindən əsl həzz almamasına səbəb ola bilər. Bu, öz növbəsində, onları təşkilata zərər verə biləcək davranışlara həvəsləndirir.

Tədqiqatda deyilir ki, problem ətrafdakı fon səs-küyünü filtrləməkdə çətinlik çəkən insanlara münasibətdə daha da çətinləşir.

Ketlin Kilerin sözlərinə görə, bu məsələ kifayət qədər öyrənilməyib. Təxminən 13,5 milyon insan fon musiqisinin ümumi olduğu peşələrdə çalışır. Amma musiqi çox vaxt müştərilərin maraqlarını nəzərə alaraq seçilir.

Alimlər iki araşdırma aparıblar. Bir araşdırmada onlayn iştirak edən 166 tamştatlı işçi iştirak edib. İşə başlamazdan əvvəl iştirakçılar musiqinin dörd xüsusiyyətinə nə qədər ehtiyac duyduqlarını qiymətləndiriblər: yüksəklik, sürət, mürəkkəblik və emosional intensivlik. İştirakçılar daha sonra yaradıcılıq tapşırığını yerinə yetirərkən iki pleylistdən birini dinləyiblər.

Bir pleylistdə orta çətinliklə şən, əyləncəli pop musiqi var idi. Digərində isə daha aşağı səslə nisbətən yavaş, qaranlıq musiqi səslənirdi. Tapşırığı yerinə yetirdikdən sonra iştirakçılar eşitdikləri musiqinin səs, sürət, mürəkkəblik və emosional intensivlik ehtiyaclarına nə dərəcədə uyğun olduğunu qiymətləndiriblər.

Nəticələr göstərib ki, dinlədikləri pleylistin xüsusiyyətləri onların ehtiyaclarına uyğun gəlmirsə, iştirakçılara mənfi təsir göstərir.

K.Kilerin qeyd etdiyi kimi, musiqi nasazlığı yaşayanlarda xoş hisslərin və emosiyaların azalması, eləcə də daha böyük idrak tükənməsi – zehni yorğunluq hissi müşahidə olunurdu.

Bu problem xüsusilə “diqqətcil olmayan” kateqoriyasına aid insanlar üçün kəskin idi. “Stimul seçimi” bir anda bir sensor siqnala diqqət yetirmək qabiliyyətidir. Ekrandan kənar insanlar bunu etməkdə çətinlik çəkirlər və bu halda onlar diqqətlərini tapşırığa cəmləyərkən, fondakı musiqiyə məhəl qoya bilməzdilər.

İkinci araşdırmada fon musiqisinin gündəlik işlərinin ayrılmaz hissəsi olan səhiyyə, pərakəndə satış və yeməkxanalarda çalışan 68 işçi iştirak edib. İştirakçılar üç həftə ərzində hər gün e-poçta vasitəsilə üç anket doldurub, musiqi ehtiyacları, dinlədikləri musiqilər, əhvali-ruhiyyələri, koqnitiv tükənmələri və işdəki müxtəlif fəaliyyətləri haqqında məlumat veriblər.

Nəticələr ilk araşdırmanın nəticələrini təsdiqləyib və başqa bir nüans əlavə edilib: musiqi uyğunsuzluğu iş səmərəliliyinə təsir edir. İştirakçılar dinlədikləri musiqi ilə ziddiyyət hiss etdikləri günlərdə şirkət üçün zərərli hərəkətlər etməyə başlayıb və müsbət davranışlara daha az meylli olublar.

Nəticələr onu göstərir ki, işəgötürənlər işçilərinin musiqi istəklərini və ehtiyaclarını nəzərə almalıdırlar. Onlar iş yerlərini işçilərin bir müddət musiqiyə fasilə verə biləcəyi məkanlarla təmin edə bilərlər.