Icma.az
close
up
RU
Tədqiqat: Göz hüceyrələri görmə itkisinə uyğunlaşa bilir

Tədqiqat: Göz hüceyrələri görmə itkisinə uyğunlaşa bilir

Icma.az, Azertag portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Bakı, 9 iyul, AZƏRTAC

UCLA Jules Stein Göz İnstitutunun alimləri retinitis pigmentosa xəstəliyinin gedişi zamanı torlu qişa hüceyrələrinin funksional uyğunlaşma qabiliyyətini üzə çıxardılar. Los-Ancelesdə yerləşən UCLA-nın David Geffen Tibb Məktəbinin Jules Stein Göz İnstitutunda aparılan yeni araşdırma nəticəsində görmə itkisinə səbəb olan genetik bir göz xəstəliyi – retinitis pigmentosa zamanı bəzi torlu qişa hüceyrələrinin öz funksional əlaqələrini yenidən quraraq görməni qismən bərpa etməyə çalışdığı müəyyən edilib.

AZƏRTAC “MedicalXpress” portalına istinadla xəbər verir ki, tədqiqat “Current Biology” jurnalında dərc olunub.

Siçan modelləri üzərində aparılan tədqiqatda elm adamları çubuqlu bipolyar hüceyrələrin, normal şəraitdə yalnız gecə görməsini təmin edən çubuq hüceyrələrindən siqnal aldığını müşahidə ediblər. Lakin çubuqlar işləmədikdə bu hüceyrələr gündüz görməsini təmin edən konus hüceyrələri ilə yeni funksional sinaptik əlaqələr qurmağa başlayır. Bu, retinanın degenerasiya zamanı göstərdiyi plastikliyə dair mühüm sübut kimi qiymətləndirilir. Tədqiqatçılar bu məqsədlə rodopsin geni deaktiv edilmiş siçan modellərindən istifadə ediblər. Bu modellər erkən mərhələli retinitis pigmentosa xəstəliyini əks etdirir. Elektrofizyoloji metodlarla ayrı-ayrı çubuqlu bipolyar hüceyrələrin aktivliyi qeydə alınıb. Nəticələr göstərib ki, funksional çubuqları olmayan siçanlarda bu hüceyrələr çubuqlardan deyil, konus hüceyrələrindən alınan güclü siqnallara reaksiya verirlər. Əlavə təcrübələr zamanı isə bu yenidən naqilləşmə prosesinin yalnız çubuq degenerasiyası baş verən modellərdə müşahidə edildiyi müəyyən olunub. Maraqlıdır ki, sadəcə çubuq işığa həssaslığını itirdikdə və ya sinapslar zədələndikdə belə bir dəyişiklik baş vermir. Bu isə göstərir ki, hüceyrə səviyyəsindəki dəyişikliklər birbaşa degenerasiya prosesi tərəfindən tetiklenir.

Baş tədqiqatçı, UCLA Jules Stein Göz İnstitutunun professoru Sampath bildirir: “Tapıntılarımız torlu qişanın gündüz işığa həssaslığını qorumaq üçün çubuqların itirilməsinə uyğunlaşdığını göstərir. Çubuq bipolyar hüceyrələr normal əlaqələrini itirdikdə, konus hüceyrələrindən gələn siqnalları qəbul etməyə başlayır. Bu adaptasiya, yəqin ki, glial hüceyrələrin rolu və ya ölən hüceyrələrin ifraz etdiyi faktorlar vasitəsilə degenerasiyanın birbaşa nəticəsidir”.

Bu tədqiqat qrupun 2023-cü ildə apardığı əvvəlki araşdırmalarla da üst-üstə düşür. Həmin araşdırmada xəstəliyin sonrakı mərhələlərində konus hüceyrələrinin ciddi struktur dəyişikliklərinə baxmayaraq funksional olaraq qalması göstərilmişdi. Bütün bu məlumatlar birlikdə göstərir ki, retina dövrləri xəstəliyin müxtəlif mərhələlərində fərqli uyğunlaşma mexanizmləri vasitəsilə görməni qorumağa çalışır. Hazırda tədqiqat qrupu həmin yenidən naqilləşmənin çubuq hüceyrələrinin degenerasiyasına qarşı retinanın ümumi cavab mexanizmini təmsil edib-etmədiyini araşdırır. Bu məqsədlə retinitis pigmentosaya səbəb olan müxtəlif genetik mutasiyaları daşıyan digər siçan modelləri üzərində işlər davam etdirilir.

Bu nəticələr irsi torlu qişa xəstəliklərinin müalicəsində yeni terapevtik yanaşmaların inkişafı üçün ümidverici elmi əsas yaradır.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:173
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 09 İyul 2025 05:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see319

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see319

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see316

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see312

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see294

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see293

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see278

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see275

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see269

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see269

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see267

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see265

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see259

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see256

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see254

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see243

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see240

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see235

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see219

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri