Icma.az
close
up
RU
Təəccüblü qadağalar: Astronavtların kosmosda əsla edə bilməyəcəyi 5 şey

Təəccüblü qadağalar: Astronavtların kosmosda əsla edə bilməyəcəyi 5 şey

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Yer səthindən 400 kilometr yüksəklikdə süzülmək azadlıq hissi yaratsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya əslində dünyanın ən sərt qaydaları ilə idarə olunur. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, alkoqol qadağasından əşyaların atılmasına qədər bir çox məhdudiyyət astronavtların həyatını qoruyur, eyni zamanda onları ciddi şəkildə çətinləşdirir.

Beynəlxalq Kosmik Stansiya kənardan baxıldıqda sonsuz bir macəra təsiri bağışlayır. Yer kürəsindən 400 kilometr yüksəklikdə olmaq və planeti şüşə arxasından izləmək bir çox insanın xəyallarını bəzəyir. Lakin bu yüksək texnologiyalı metal qurğunun daxilində həyat düşündüyümüz qədər sərbəst deyil. Əksinə, insanın yaşaya biləcəyi ən təhlükəli mühitlərdən birində yerləşdiyi üçün burada həyat hər saniyəsi əvvəlcədən planlaşdırılmış son dərəcə sərt qaydalarla tənzimlənir.

Yer üzündə tamamilə adi sayılan bir çox davranış çəkisizlik şəraitində ölümcül təhlükəyə çevrilə bilir. Kosmonavt və astronavtların kosmosda olarkən qətiyyən etməməli olduğu məqamlar bunlardır.

Alkoqol və ətirli şəxsi məhsullar qadağandır

Kosmosda uğurlu bir missiyadan sonra badə qaldırmaq cazibədar səslənsə də, Beynəlxalq Kosmik Stansiyada bir damcı belə alkoqol yoxdur. Bunun əsas səbəbi təhlükəsizlikdir. Çəkisizlik şəraitində alkoqolun yaratdığı koordinasiya pozuntusu həssas avadanlıqlara zərər verə və bütün ekipajı risk altına sala bilər. 

Digər səbəb isə stansiyanın suyun geri emalı sistemi ilə bağlıdır. Kosmosda içilən hər damcı su, hətta astronavtların nəfəsindən çıxan rütubət belə yenidən emal olunur. Alkoqol bu sistemə qarışdıqda filtrləri sıradan çıxara bilər. Buna görə tərkibində alkoqol olan ağız yaxalayıcıları və ya təraş losyonları da stansiyaya buraxılmır.

Hər bir əşya ciddi yoxlamadan keçir

Astronavtlar istədikləri oyuncağı və ya aləti yanlarında aparmaq azadlığına malik deyillər. Aparılacaq hər bir əşya buraxılışdan əvvəl təsdiqlənməlidir. Çünki Yer üzündə zərərsiz görünən bir qələm kosmosda böyük problem yarada bilər. Qələmdən sızan mürəkkəb və ya qopan kiçik bir yay havalandırma sistemini tıxaya və ya həssas elmi qurğuları çirkləndirə bilər. Bundan əlavə, bəzi plastik və yapışdırıcıların qapalı mühitdə yaydığı qazlar ekipajın sağlamlığına zərər verdiyi üçün bütün materiallar ayrıca test olunur.

Açıq alov və siqaret tamamilə qadağandır

Kosmosda alov Yer üzündəkindən tamamilə fərqli və proqnozlaşdırılması çətin formada yanır. Çəkisizlik səbəbindən alov yuxarı qalxmır, əksinə yanan obyektə yapışaraq mavi rəngli kürə şəklini alır. Stansiyadakı oksigenlə zəngin mühitlə birləşdikdə kiçik bir qığılcım belə bütün bazanı qısa müddətdə məhv edə bilər. 

Siqaret qadağası isə təkcə yanğın riski ilə bağlı deyil. Qapalı dövrədə daim dövr edən havada siqaret tüstüsü filtrləri tutur və təmizlənməsi mümkün olmayan hissəciklər buraxır. Buna görə stansiyada istifadə olunan parçalardan tutmuş yapışqanlı lentlərə qədər hər şey yanmayan materiallardan hazırlanır.

Şəxsi həyat və peşəkarlıq balansı

Beynəlxalq Kosmik Stansiyada cinsi fəaliyyət rəsmi olaraq qadağan edilib. Milyardlarla dollar dəyərində layihələri həyata keçirən peşəkarların diqqətinin yalnız iş və təhlükəsizlik üzərində cəmlənməsi tələb olunur. Praktik baxımdan isə çəkisizlik mühitində fiziki yaxınlıq, bədən mayeləri və gigiyena idarəçiliyi ciddi xaos yarada bilər. 

Bundan başqa, aylarla dar bir məkanda birgə yaşamalı olan kiçik ekipajlar arasında yarana biləcək emosional gərginliyin missiyanı riskə atmasından ehtiyat edilir.

Əşyaların atılması böyük risk daşıyır

Yer üzündə dostunuza qələm atmaq zərərsiz zarafat sayıla bilər, lakin kosmosda bu, qəza üçün zəmin yaradır. Atılan bir obyekt çəkisizlik səbəbindən sürətini itirmədən hərəkət etməyə davam edir və qarşısındakı həssas kabelə və ya ekrana dəyərək ciddi zərər verə bilər. Buna görə astronavtlar əşyaları bir-birinə ya birbaşa əl ilə ötürür, ya da rezin lentlər və yapışqanlı bərkidicilər vasitəsilə sabitləyirlər. Hətta itmiş kiçik bir vint belə stansiyanın hava axınını poza biləcək qədər təhlükəli hesab olunur.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:250
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 11 Yanvar 2026 16:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see319

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see307

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see303

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see299

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see299

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see295

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see287

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see283

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see278

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see277

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see253

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see252

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see246

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see245

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see244

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see239

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see233

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see232

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see230

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see228
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri