Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Təəccüblü qadağalar: Astronavtların kosmosda əsla edə bilməyəcəyi 5 şey

Təəccüblü qadağalar: Astronavtların kosmosda əsla edə bilməyəcəyi 5 şey

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Yer səthindən 400 kilometr yüksəklikdə süzülmək azadlıq hissi yaratsa da, Beynəlxalq Kosmik Stansiya əslində dünyanın ən sərt qaydaları ilə idarə olunur. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, alkoqol qadağasından əşyaların atılmasına qədər bir çox məhdudiyyət astronavtların həyatını qoruyur, eyni zamanda onları ciddi şəkildə çətinləşdirir.

Beynəlxalq Kosmik Stansiya kənardan baxıldıqda sonsuz bir macəra təsiri bağışlayır. Yer kürəsindən 400 kilometr yüksəklikdə olmaq və planeti şüşə arxasından izləmək bir çox insanın xəyallarını bəzəyir. Lakin bu yüksək texnologiyalı metal qurğunun daxilində həyat düşündüyümüz qədər sərbəst deyil. Əksinə, insanın yaşaya biləcəyi ən təhlükəli mühitlərdən birində yerləşdiyi üçün burada həyat hər saniyəsi əvvəlcədən planlaşdırılmış son dərəcə sərt qaydalarla tənzimlənir.

Yer üzündə tamamilə adi sayılan bir çox davranış çəkisizlik şəraitində ölümcül təhlükəyə çevrilə bilir. Kosmonavt və astronavtların kosmosda olarkən qətiyyən etməməli olduğu məqamlar bunlardır.

Alkoqol və ətirli şəxsi məhsullar qadağandır

Kosmosda uğurlu bir missiyadan sonra badə qaldırmaq cazibədar səslənsə də, Beynəlxalq Kosmik Stansiyada bir damcı belə alkoqol yoxdur. Bunun əsas səbəbi təhlükəsizlikdir. Çəkisizlik şəraitində alkoqolun yaratdığı koordinasiya pozuntusu həssas avadanlıqlara zərər verə və bütün ekipajı risk altına sala bilər. 

Digər səbəb isə stansiyanın suyun geri emalı sistemi ilə bağlıdır. Kosmosda içilən hər damcı su, hətta astronavtların nəfəsindən çıxan rütubət belə yenidən emal olunur. Alkoqol bu sistemə qarışdıqda filtrləri sıradan çıxara bilər. Buna görə tərkibində alkoqol olan ağız yaxalayıcıları və ya təraş losyonları da stansiyaya buraxılmır.

Hər bir əşya ciddi yoxlamadan keçir

Astronavtlar istədikləri oyuncağı və ya aləti yanlarında aparmaq azadlığına malik deyillər. Aparılacaq hər bir əşya buraxılışdan əvvəl təsdiqlənməlidir. Çünki Yer üzündə zərərsiz görünən bir qələm kosmosda böyük problem yarada bilər. Qələmdən sızan mürəkkəb və ya qopan kiçik bir yay havalandırma sistemini tıxaya və ya həssas elmi qurğuları çirkləndirə bilər. Bundan əlavə, bəzi plastik və yapışdırıcıların qapalı mühitdə yaydığı qazlar ekipajın sağlamlığına zərər verdiyi üçün bütün materiallar ayrıca test olunur.

Açıq alov və siqaret tamamilə qadağandır

Kosmosda alov Yer üzündəkindən tamamilə fərqli və proqnozlaşdırılması çətin formada yanır. Çəkisizlik səbəbindən alov yuxarı qalxmır, əksinə yanan obyektə yapışaraq mavi rəngli kürə şəklini alır. Stansiyadakı oksigenlə zəngin mühitlə birləşdikdə kiçik bir qığılcım belə bütün bazanı qısa müddətdə məhv edə bilər. 

Siqaret qadağası isə təkcə yanğın riski ilə bağlı deyil. Qapalı dövrədə daim dövr edən havada siqaret tüstüsü filtrləri tutur və təmizlənməsi mümkün olmayan hissəciklər buraxır. Buna görə stansiyada istifadə olunan parçalardan tutmuş yapışqanlı lentlərə qədər hər şey yanmayan materiallardan hazırlanır.

Şəxsi həyat və peşəkarlıq balansı

Beynəlxalq Kosmik Stansiyada cinsi fəaliyyət rəsmi olaraq qadağan edilib. Milyardlarla dollar dəyərində layihələri həyata keçirən peşəkarların diqqətinin yalnız iş və təhlükəsizlik üzərində cəmlənməsi tələb olunur. Praktik baxımdan isə çəkisizlik mühitində fiziki yaxınlıq, bədən mayeləri və gigiyena idarəçiliyi ciddi xaos yarada bilər. 

Bundan başqa, aylarla dar bir məkanda birgə yaşamalı olan kiçik ekipajlar arasında yarana biləcək emosional gərginliyin missiyanı riskə atmasından ehtiyat edilir.

Əşyaların atılması böyük risk daşıyır

Yer üzündə dostunuza qələm atmaq zərərsiz zarafat sayıla bilər, lakin kosmosda bu, qəza üçün zəmin yaradır. Atılan bir obyekt çəkisizlik səbəbindən sürətini itirmədən hərəkət etməyə davam edir və qarşısındakı həssas kabelə və ya ekrana dəyərək ciddi zərər verə bilər. Buna görə astronavtlar əşyaları bir-birinə ya birbaşa əl ilə ötürür, ya da rezin lentlər və yapışqanlı bərkidicilər vasitəsilə sabitləyirlər. Hətta itmiş kiçik bir vint belə stansiyanın hava axınını poza biləcək qədər təhlükəli hesab olunur.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:276
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 11 Yanvar 2026 16:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see322

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see319

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see300

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see295

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see277

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see271

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see271

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see265

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see253

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see250

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see234

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see228

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see222

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see222

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see212

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see203

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see200

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see200

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri