Tehran ABŞ la müvəqqəti nüvə sazişini nəzərdən keçirir

Bizimyol.info xəbər verir ki, "Axios" bu barədə avropalı diplomata və danışıqların gedişi ilə tanış olan mənbəyə istinadən məlumat verib.

Bu addım İranla yeni nüvə sazişinin əldə edilməsi üçün iki aylıq müddət təyin edən prezident Donald Tramp administrasiyasının artan təzyiqləri fonunda atılıb. Eyni zamanda, ABŞ diplomatik səylərin nəticəsiz qalacağı təqdirdə alternativ ssenarilərə hazır olduğunu nümayiş etdirərək Yaxın Şərqdə hərbi mövcudluğunu artırıb.

İrəliləyiş olmadığı halda, ABŞ prezidenti İranın nüvə obyektlərinə hərbi zərbə endirməyə icazə verəcəyi və ya İsrailin belə bir əməliyyata başlayacağı ilə hədələyib.

İranın mövqeyi ilə tanış olan mənbələr "Axios"a bildiriblər ki, Tehran hərtərəfli və texniki cəhətdən mürəkkəb sazişi Trampın müddətində tamamlamağı faktiki olaraq qeyri-mümkün hesab edir. Göründüyü kimi, İran rəhbərliyi münaqişənin sürətlə böyüməsinin qarşısını almaq üçün vaxt udmağa çalışır.

Beynəlxalq Böhran Qrupunun İran layihəsinin direktoru Əli Vaez "Axios"a deyib: “Görünür, İran tərəfi başa düşür ki, prezident Trampın müəyyən etdiyi müddət ərzində davamlı razılaşma əldə oluna bilməz. Ona görə də müvəqqəti razılaşma yekun razılaşma yolunda zəruri aralıq addım ola bilər”.

İranın BMT-dəki missiyası məsələ ilə bağlı şərh verməkdən imtina edib.

"Axios" yazır ki, müvəqqəti saziş İranın bir sıra güzəştləri, o cümlədən uranın zənginləşdirilməsinin azaldılması, zənginləşdirilmiş uran ehtiyatının 60%-ə qədər azaldılması və beynəlxalq müfəttişlərin geniş çıxışına icazə verilməsini əhatə edə bilər. Bu tədbirlər İranın potensial nüvə silahı inkişafını bir qədər gecikdirsə də, ekspertlər onların ciddi danışıqlar üçün daha əlverişli mühit yaratmağa kömək edə biləcəyinə inanırlar.

Təklif həmçinin 2015-ci il üçün Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planının “snapback” mexanizminin genişləndirilməsini də əhatə edə bilər ki, bu da İran öz öhdəliklərini pozarsa, BMT sanksiyalarının avtomatik bərpasını nəzərdə tutur. Bu müddəa oktyabr ayında başa çatır. Fransa, Britaniya və Almaniya iyunun sonunadək razılıq əldə olunmayacağı təqdirdə Tehrana “geri çəkilmə” proseduruna başlamaq niyyətləri barədə artıq xəbərdarlıq ediblər.

Bununla belə, istənilən aralıq təklifdə Trampın “maksimum təzyiq” kampaniyasının dayandırılması tələbi də ola bilər. Ağ Evin belə bir şərtlə razılaşıb-razılaşmayacağı hələlik bəlli deyil.

Vaşinqtondakı bəzi administrasiya rəsmiləri müvəqqəti razılaşmadan İranın nüvə fəaliyyətlərini davam etdirərkən danışıqları dayandırmaq üçün istifadə edə biləcəyindən ehtiyat edirlər. Sayt qeyd edir ki, bu inamsızlıq administrasiyanın konstruktiv şəkildə məşğul olmaq istəyini daha da çətinləşdirə bilər.

Xatırladaq ki, bu şənbə günü Maskatda ABŞ-ın Vaşinqtondan Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkoff və Tehranı təmsil edən İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçinin iştirakı ilə görüş planlaşdırılır. Trampın birbaşa danışıqlara dair iddialarına baxmayaraq, İran rəsmiləri görüşün üzbəüz deyil, vasitəçilərlə olacağını təkid edirlər.

Qadir, Bizimyol.info