Icma.az
close
up
RU
Texnologiya inkişaf edir, amma... Aya getmə müddətimiz niyə uzanır?

Texnologiya inkişaf edir, amma... Aya getmə müddətimiz niyə uzanır?

Icma.az bildirir, Qaynarinfo portalına istinadən.

Texnologiya sürətlə inkişaf edir və insanlıq yenidən Aya enməyə hazırlaşır. Lakin maraqlı bir şəkildə, müasir dövrdə Aya çatmaq əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha uzun çəkir. Bəs bu gözlənilməz vəziyyətin səbəbi nədir?

Qaynarinfo xəbər verir ki, Aya ilk pilotsuz missiyanın göndərilməsindən 66 il, ilk insanlı yürüşdən isə 56 il ötüb. Lakin müasir texnologiyalardan istifadə edilməsinə baxmayaraq, "Apollo" dövrü ilə müqayisədə Aya getmə müddəti artıb.

Daha az yanacaqla daha uzun yol

Bunun əsas səbəblərindən biri mühəndislərin kosmik səyahətləri iqtisadi cəhətdən daha səmərli hala gətirmək üçün yanacaq istehlakını azaltmağa çalışmasıdır. Aya gedən bir kosmik gəminin təxminən 385 min kilometrlik məsafəni qət etməsi tələb olunur və bu, böyük yanacaq ehtiyatı tələb edən çətin bir missiyadır.

Bundan əlavə, Ayın orbitinin tam dairəvi olmaması səbəbindən Yer ilə arasındakı məsafə dəyişir. Ay Yerə ən yaxın olduğu nöqtədə təxminən 363.300 kilometr, ən uzaq nöqtədə isə 405.500 kilometr məsafədə yerləşir. Bu səbəbdən, Aya uçuş müddəti buraxılış anına və seçilən trayektoriyaya bağlı olaraq dəyişir.

Tarixdə Aya göndərilən insanlı missiyalar hədəfə təxminən üç gün ərzində çatıblar. Ən sürətli missiya olan "Apollo 8" Ay orbitinə 69 saata, "Apollo 11" isə 75 saat 50 dəqiqəyə çatıb. Ay səthinə eniş üçün əlavə bir gün sərf olunub.

"Apollo" missiyalarında istifadə edilən əsas metod "birbaşa transfer orbitası" adlanırdı. Bu üsul, həm Yerin, həm də Ayın cazibə qüvvəsindən istifadə edərək sürətli bir keçid təmin etsə də, yüksək yanacaq sərfiyyatına səbəb olurdu.

Yeni nəsil metodlar və yanacağa qənaət strategiyaları

Sonrakı illərdə Mars və Yupiter kimi uzaq planetlərə göndərilən missiyalar göstərib ki, cazibə qüvvəsindən istifadə edərək daha uzun, lakin yanacaq baxımından qənaətcil trayektoriyalar seçilə bilər.

2003-cü ilin sentyabrında Avropa Kosmik Agentliyi (ESA) bu yanaşmadan istifadə edərək "SMART-1" peykini göndərib. Peyk Yerin orbitində 13 ay boyunca spiral şəklində hərəkət edərək minimal yanacaq sərfiyyatı ilə Aya çatıb. İnsanlı Ay missiyaları bu qədər uzun trayektoriya seçməsə də, yanacaq qənaəti məqsədilə bəzi dəyişikliklər edilə bilər.

Məsələn, uzaq kosmosa göndərilən sondalar mümkün qədər sürətlə Yerdən uzaqlaşmağı hədəfləyir. NASA-nın "New Horizons" (Yeni Üfüqlər) missiyası 2006-cı ildə cəmi doqquz saat ərzində Ayın yanından keçərək, Plutona isə doqquz ilə çatıb.

Sovet İttifaqının 1959-cu ildə Aya göndərdiyi ilk missiya olan "Luna 1" də olduqca sürətli idi və cəmi 34 saata hədəfə çatıb. Lakin hesablama səhvinə görə Ayın yanından keçərək, dərin kosmosda yoluna davam edib.

NASA-nın Mars Kəşf Orbiteri isə Marsa yeddi aya çatıb. Bu, gələcəkdə Marsa insanlı missiyaların nə qədər çətin olacağını göstərir.

Aya səyahət yenidən prioritetə çevrilir

Bugünkü kosmik missiyalar yalnız sürətə deyil, həm də effektivliyə və uzunmüddətli məqsədlərə yönəlib. Aya qayıtmaq üçün yeni texnologiyalardan istifadə edilməsinə baxmayaraq, missiyalar daha qənaətcil və təhlükəsiz olması üçün fərqli trayektoriyalar seçilir. Bunun nəticəsində Aya səyahət müddəti uzansa da, gələcəkdə kosmosda daha uzaq hədəflərə çatmaq üçün daha dayanıqlı metodlar hazırlanır.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:51
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Pərvinin leopart naxışlı geyimi FOTOLAR

31 Mart 2025 22:12see226

Le Pen məhkəmədən apellyasiya şikayəti verəcək

31 Mart 2025 22:46see224

1 Aprel Gülüş və zarafat günü

01 Aprel 2025 00:00see214

İran ABŞ ni nüvə silahı ilə hədələdi

01 Aprel 2025 01:08see196

Ermənistan silahlı təxribatlarını belə gizlədir

31 Mart 2025 18:30see182

Xaçmaz və Qubadakı yanğınlar söndürüldü

31 Mart 2025 23:39see155

Azərbaycanda 12 günluk bayram tətili BAŞA ÇATDI

01 Aprel 2025 00:00see138

Ermənistan KTMT üzvlüyünü davam etdirəcək RƏY

31 Mart 2025 18:20see134

İsrailin maliyyə naziri Bezalel Smotriç istefa verib

01 Aprel 2025 01:14see132

NTD nin prezidenti: “Mövsümdə heç kim bizi ciddi qəbul etmirdi”

01 Aprel 2025 10:33see126

“İsrail bayramda Qəzzaya hücumları qəsdən artırıb” HƏMAS

01 Aprel 2025 09:40see125

Tramp ABŞ ın Afrikadakı hərbi mövcudluğunu azalda bilər

31 Mart 2025 23:22see124

Çinlilər qədim insanın üzünü bərpa ediblər…

02 Aprel 2025 00:57see123

Həkim daimi şirniyyata olan həvəsin səbəblərini açıqladı

01 Aprel 2025 10:35see123

Valeh Məhərrəmli vəfat etdi

02 Aprel 2025 00:50see121

Bu, bəşəriyyətə qarşı törədilmiş ən böyük cinayətdir Deputat

01 Aprel 2025 10:32see121

Dövlət rüsumlarını ödəmək daha da asanlaşdı Video

01 Aprel 2025 10:32see119

Qadınlar səyahətə niyə tək gedirlər? Heyrətləndirən səbəb

02 Aprel 2025 01:13see118

AZAL ın qəzaya uğrayan təyyarəsi haqqında sənədli film hazırlanıb VİDEO

01 Aprel 2025 10:31see117

Bəşər tarixinin ən qanlı cinayəti

01 Aprel 2025 07:27see113
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri