Tramp ABŞnin əvvəlki əzəmətini necə qaytaracaq? Xəbər saytı Son xəbərlər və Hadisələr

ABŞ-də prezident seçkiləri sona çatıb, Donald Tramp ABŞ-nin sayca 47-ci prezidenti olub.

BAKU.WS xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, Tramp vətəndaşlara "Amerikanı əvvəlki əzəmətinə qaytarmağa" söz verib.

Onun əsas vədləri belədir:

Dövlət borcunu azaltmaq, yüksək iqtisadi artıma nail olmaq, sənayeni canlandırmaq, məşğulluğu artırmaq, biznes investisiyalarını artırmaq, idxal tariflərini artırmaq.

Dövlət borcu

2016-cı ildə ABŞ-də prezident seçkiləri zamanı ABŞ-nin xarici borcu 19 trilyon dollar səviyyəsində təxmin edilirdi. Donald Tramp seçki kampaniyası zamanı bu rəqəmləri azaltmağa söz verib. Lakin o, prezidentliyi dövründə buna nail ola bilməyib.

2019-cu ildə bu rəqəm artıq 23,1 trilyon dollardan çox olub. Bu istiqamətdə Tramp administrasiyasına son zərbəni COVID-19 pandemiyası vurub və bu, Trampdan infeksiyanın yayılması ilə mübarizə üçün dövlət xərclərini kəskin şəkildə artırmağı tələb edib. Nəticədə, 2020-ci ildə, 3 noyabrda ABŞ seçkiləri zamanı ABŞ-nin dövlət borcu 27,112 trilyon dollara çatıb.

ÜDM və işsizlik

Koronavirus, Donald Trampın işinin başqa bir sahəsinə də ciddi zərbə vurub. Bu, prezidentin açıq-aşkar güclü tərəflərindən biri hesab etdiyi ABŞ iqtisadiyyatının böyüməsi idi.

Artıq 2017-ci ilin üçüncü rübündə ABŞ ÜDM-i 2016-cı ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 3% artıb. 2018-ci ildə iqtisadiyyat 2,9% böyüyüb.

Trampın vergi ödəyiciləri üçün vergi güzəştləri təmin edən vergi islahatı bu artıma kömək edib. Bu, həmçinin işsizliyin rekord həddə - 3,5%-ə qədər azalması ilə nəticələnib.

Ümumilikdə Trampın prezidentliyi dövründə istehsalat işlərində işçi sayında sürətli artım müşahidə olunub. 2018-ci ildə bu, 396 min nəfər artıb ki, bu da 1980-ci illərin əvvəllərindən bəri ən yüksək göstəricidir. Bununla belə, bu, 2020-ci ildə pandemiyanın mənfi nəticələri ilə kompensasiya edilib.

İdxal tarifləri

2016-cı il seçki kampaniyasında Donald Tramp Amerika iqtisadiyyatını gücləndirmək üçün proteksionist siyasət yürüdəcəyini və "Öncə Amerika" prinsipinə əməl edəcəyini vəd etmişdi. Bu istiqaməti həyata keçirmək üçün 2019-cu ildə Çin idxalına rüsumlar tətbiq edilib və bu, Pekin və Vaşinqton arasında ticarət münaqişəsinin kəskinləşməsinə səbəb olub. Bu addım ABŞ-ın Çinlə ticarət kəsirini azaltmağa kömək edib, lakin ABŞ-ın xarici ticarət balansının artmasına və ABŞ şirkətlərinin idxalının Vyetnamda, Meksikada və s. istehsalı olan daha ucuz məhsullara yönəldilməsinə kömək edib.

Xarici siyasət

Onun vəd etdiyi şey: qoşunları Suriya və Əfqanıstandan çıxarmaq, Rusiya ilə münasibətləri yaxşılaşdırmaq, Koreya yarımadasını nüvəsizləşdirmək, İranın nüvə sazişindən çıxmaq, Paris iqlim sazişindən çıxmaq.

Yaxın Şərq ölkələrindən qoşunların çıxarılması. Trampın Obamanı tənqid etməsinin mühüm səbəblərindən biri onun "xarici" ərazilərdəki müharibələrdə iştirakı olub. Trampı ən çox Amerika hərbi qüvvələrinin Əfqanıstan və Suriyada olması narahat edirdi.

Əfqanıstan kampaniyası həqiqətən də ABŞ üçün ən uzun kampaniyaya çevrildi. Amerika ordusu 2001-ci ildən bu ölkədədir, o vaxtdan bəri 2400-dən çox hərbçi həlak olub.

2020-ci ilin fevral ayına qədər bu istiqamətdə əhəmiyyətli irəliləyiş əldə edilmişdi. ABŞ-nin Əfqanıstan üzrə xüsusi nümayəndəsi Zalman Xəlilzad və Taliban liderinin müavini Abdulla Qani Baradar sülh sazişi imzaladılar, buna əsasən ABŞ və NATO 14 ay ərzində öz qoşunlarını çıxarmalıdır.

İqlim

Paris Müqaviləsi istixana qazlarının tullantılarının miqdarına nəzarət edir və Yer kürəsində orta temperaturun artmasının qarşısını alır. 2017-ci il iyunun 1-də ABŞ Paris iqlim sazişindən çıxdı.

Trampın sözlərinə görə, iqlim dəyişikliyi mövcud deyil və qlobal istiləşmə bəşəriyyət üçün təhlükə yaratmır.

Eyni zamanda, ABŞ Çindən sonra istixana qazları emissiyasına görə liderdir. 2019-cu ildə Enerdata statistikasına görə, ABŞ-da CO2 emissiyaları 4,920 milyon ton, Çində 9,729 milyon ton, Rusiyada isə 1,754 milyon ton təşkil edib.

İmmiqrasiya siyasəti

Vəd etdiyi şey: əhalisinin əksəriyyəti müsəlman olan bəzi ölkələrin vətəndaşlarının ABŞ-yə girişinə qadağa qoymaq, Meksika ilə sərhəddə divar hörmək.

Divar. Ola bilsin ki, Trampın seçkiqabağı əsas tezisi cənub sərhədləri boyunca qeyri-qanuni miqrasiya və narkotik ticarəti ilə mübarizə olub ki, bu da son nəticədə ABŞ-ın milli təhlükəsizliyini artırmalı idi. Bu məqsədlər üçün o, ABŞ və Meksika arasında divar çəkəcəyini vəd edib.

Tramp layihə üçün 5,7 milyard dollar cəlb etməyi planlaşdırırdı, lakin Konqresdə təklifin qarşısı alınıb - Demokrat Partiyasının nümayəndələri tikintini maliyyələşdirməkdən imtina ediblər.

Yuxarıda qeyd olunan divarın tikintisi üçün büdcəni 1,37 milyard dollar məbləğində təsdiq etmək yalnız 2019-cu ilin fevral ayının ortalarında mümkün olub. Bununla belə, tikintinin dövlət büdcəsinə 12 milyard dollardan 40 milyard dollara qədər başa gələ biləcəyi təxminləri var.