Tramp, Çin, inflyasiya, pandemiya... “The Economist” 2025ci il proqnozlarını göstərən üz qabığı nə deyir?

Gələn ili formalaşdıracaq mühüm mövzuları, tendensiyaları və hadisələri araşdıran “The Economist” jurnalının illik xüsusi il sonu buraxılışını təqdim edib. Xatırlayırsınızsa, “The Economist” 2024-cü il üçün də üz qabığında müəyyən proqnozlar vermişdi. Baxaq, bu il üçün nəşr nələr vəd edir...

“The Economist” jurnalının üz qabığında ABŞ-ın yenidən seçilən prezidenti Donald Trampın fotosu yer alıb. Bu da o deməkdir ki, Trampın qələbəsi və Ağ Evə qayıdışı, Amerika üçün gələn ili formalaşdıracaq. Bu qayıdış təkcə siyasətə deyil, bir çox sahələrə təsir edəcək.

Trampın siyasətə qayıdışı bütün dünyaya təsir edəcək. Artıq hamımız bilirik ki, Amerika dünyada sözü edşidilən, dünya düzəninə təsir edə bilən, dünyanın sistemi ilə oynaya bilən bir ölkədir. Bu ölkənin rəhbərliyində daha əvvəl də prezident olmuş Trampın yenidən oturması ilk öncə Ukrayna-Rusiya müharibəsinə təsirini göstərəcək. Tramp Rusiya və Ukraynanı razılaşmağa məcbur edə bilər. Bu isə, nüvə müharibəsinin qarşısını almaq deməkdir.

Trampın hakimiyyəti Yaxın Şərqə də təsir edəcək. Qəzza və Livandakı hadisələrlə bağlı İsrailə sərbəstlik verilə bilər.

Dünya Çin-Rusiya, İran və Şimali Koreya dördlüyün xaoslu dördlük olaraq qəbul edir. Buna baxmayaraq, Amerikanın Çinə qarşı duracağı hələ də sual altındadır. Bu da özünü hələ ki, ticarət müharibəsi ilə göstərə bilər.

Üz qabığında digər diqqət çəkən məqam “Çin gözü”dür. Bu da o deməkdir ki, Çin hökuməti zəif daxili iqtisadiyyatı kompensasiya etmək üçün günəş panelləri, akkumulyatorlar və elektrikli avtomobillərin ixracını artıracaq. Məhz Çinin sayəsində dünyada təmiz "texnologiya bumu" yaşana bilər.

2025-ci ili inflyasiya ili kimi də qəbul etməık olar. Dolların bahallaşacağı da qaçınılmazdır.

İqtisadiyyata nəzər saldığımız zaman görürük ki, bu gün Qərb ölkələrinin iqtisadiyyatı yeni problemlərlə qarşı-qarşıyadır. Fotodan da göründüyü kimi Qərb ölkələri vergiləri artırmaq, xərcləri azaltmaq siyasəti ilə addım atacaq. Trampın seçimi Amerikada da inflyasiyaya səbəb olacaq. İdxal tarifləri yüksələcək.

Yaxın Şərqin iqtisadiyyatı da gərgiliklə üzləşir. Artan gənc əhali və işsizlik problemi Yaxın Şərqdə özünü bariz şəkildə göstərəcək.

“The Economist” dərgisinin üz qabığında diqqət çəkən digər maraqlı məqam, dünyanın yenidən bir pandemiya ilə üzləşmə ehtimalını əks etdirən cizgilərdir. Yeni bir epidemiya bütün dünyada özünü göstərə bilər və bu səbəbdən də, yenə ölkələr qapılarını bir-birinin üzünə bağlaya bilər.

Dünyada münaqişələr qlobal aviasiya sistemini pozur. Avropa yeni sərhəd yoxlamaları əlavə edəcək. Şengen sistemi geridə qalacaq.

Qısası, jurnalın üz qabığı 2025-ci ili sürprizlər ili kimi elan edir. Günəş fırtınası, qədim mətnlərin oxunulması və keçmişdən xəbərdarlıqlar gözlənilir. 2025-ci ildə dünyanın "mərkəz"ində Tramp olacaq...

İradə Cəlil, Bizimyol.info