Icma.az
close
up
RU
Tramp NATO nu parçalayır? Türkiyə ilə Rusiya üz üzə

Tramp NATO nu parçalayır? Türkiyə ilə Rusiya üz üzə

525.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Kənan NOVRUZOV
BDU Jurnalistika fakültəsinin müəllimi

Xarici KİV ABŞ-nin NATO üçün təhdid yaratdığını bildirir. Qeyd olunur ki, Alyansın 76 illik tarixində müxtəlif böhranlar yaşanıb, lakin hazırkı vəziyyət alyans üçün ən ciddi sınaqlardan biridir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın NATO-nun kollektiv müdafiə prinsipini sual altına alması və müttəfiqlərin müdafiəsinə yalnız “ödəyənlər” üçün zəmanət verəcəyini bildirməsi alyansın gələcəyini qeyri-müəyyən edib. Tramp administrasiyasının NATO-dan tamamilə çıxmaq ehtimalı da var. 2023-cü ildə ABŞ Konqresi prezidentin alyansdan çıxmasını qadağan edən qanun qəbul etsə də, administrasiyanın bunu gözardı edəcəyi təqdirdə, Ali Məhkəmənin müdaxilə edib-etməyəcəyi bəlli deyil.

Qeyd edək ki, ABŞ alyansın ən güclü üzvü və əsas təhlükəsizlik təminatçısı olub. NATO-nun kollektiv müdafiə sistemi əsasən ABŞ-nin hərbi qüdrətinə söykənir. Lakin Trampın siyasəti bu sistemi ciddi şəkildə sarsıdır.

Nəzəri olaraq, ABŞ NATO-dan çıxdıqdan sonra müqavilə digər 31 üzv üçün qüvvədə qalacaq. Lakin praktiki olaraq, ABŞ-nin rolu əvəzolunmazdır və bu boşluğu qısa zamanda doldurmaq çətin olacaq. Buna görə Avropa ölkələri daha çox vəsait ayırmalı, hərbi texnologiyalarını gücləndirməli və NATO-nun əsas qüvvəsini formalaşdırmalıdır. Məsələn, Almaniya və digər Avropa ölkələri müdafiə büdcələrini artırmaq üçün yeni qanunlar qəbul ediblər. Avropa İttifaqı da ümumi müdafiə üçün 150 milyard avro ayırmağa və müdafiə xərclərinə qoyulan məhdudiyyətləri aradan qaldırmağa qərar verib.

Bəzi sahələrdə, xüsusilə nüvə silahları məsələsində, ABŞ-nin tamamilə ayrılması qeyri-real görünür. Lakin Avropa ölkələri daha çox məsuliyyət götürərək alyansın mövcudluğunu təmin edə bilər.

NATO-nun gələcəyi qeyri-müəyyən olsa da, Avropa ölkələrinin öz təhlükəsizliyini təmin etmək üçün kifayət qədər potensialı var. ABŞ-siz NATO artıq reallığa çevrilə bilər və bu prosesin başlanğıcı üçün ən uyğun vaxt məhz indidir.

Məlum olduğu kimi, Tramp hakimiyyətə gələndən sonra bəzi məsələlərlə bağlı Vaşinqtonla Brüssel arasında fikir ayrılığı yaranıb. Bu, özünü xüsusilə Rusiya- Ukrayna müharibəsində göstərir. Tərəflər arasındakı mövcud ziddiyyət isə NATO daxilindəki duruma da təsir edir. 
İkinci bir tərəfdən, Tramp artıq bir neçə dəfə ölkəsinin Alyansdan çıxacağı barədə fikirlər səsləndirib. Bu, gələcəkdə NATO-nun parçalana biləcəyinə dair ehtimalları artırır. Doğrudur ki, NATO güclü, ciddi hərbi – siyasi əsasları olan təşkilatdır. Bu baxımdan asanlıqda parçalanmaz. Buna baxmayaraq, Avropa ilə ABŞ arasında davam edən fikir ayrılıqları NATO-nu zəiflədə bilər. 

ABŞ-nin yaxın zamanda NATO-dan çıxacağını düşünmürəm. Amma əgər bu olarsa, Alyans mahiyyətini itirəcək, Çünki NATO-nun əsas özəlliklərdən biri Avropa ilə ABŞ-ı birləşdirən blok olmasıdır. ABŞ təşkilatdan çıxarsa, Avropa ölkələri özlərini birləşdirən yeni bir hərbi qurum yarada bilərlər. 

Fikrimcə, Türkiyə bir NATO ölkəsi kimi gələcəkdə Alyansın zəifləməməsi üçün ABŞ-la Avropa arasında münasbətlərin normallaşması, yaxud daha da gərginləşməsinin qarşısının alınmasından ötrü çalışa bilər. 

Rusiya isə ABŞ ilə münasibətlərin hazırkı səviyyəsindən istifadə edərək NATO-nun zəifləməsi üçün çalışa bilər.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:191
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 30 Mart 2025 12:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see361

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see332

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see326

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see270

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see257

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see248

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see236

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see232

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see229

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see225

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see222

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see220

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see216

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see203

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see194

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see186

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see185

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see177

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see177

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri