Tramp Putini çətin vəziyyətə salıb..?

...İranın ali lideri Ayətullah Əli Xameneinin ABŞ-İsrail birgə əməliyyatında öldürülməsindən sonra Putin çətin vəziyyətdə qaldı. Niyə? Çünki ABŞ Moskvanın uzun müddətdir davam edən müttəfiqini məhv edib.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Foreign Policy yazır.

...Bu ilin əvvəlində Kreml Venesuela lideri Nikolas Maduronun ABŞ qüvvələri tərəfindən həbs olunmasına ehtiyatla cavab verdi, çünki Vaşinqtonun hərəkətləri Trampın Qərb yarımkürəsi üzərində nəzarət doktrinasına uyğun gəlir.

Lakin İranda hadisələr Rusiyanın təsir dairəsində baş verir, o cümlədən ölkənin Rusiya və Çinin rəhbərlik etdiyi BRICS qrupuna üzvlüyü...

Kreml Xameneinin sui-qəsdini qətiyyətlə pislədi, lakin Trampa və ABŞ-a qarşı birbaşa ittihamlardan yayındı.

...Və Amerika lideri ilə münasibətlərində ehtiyatlılıq nümayiş etdirdi.

Putin özünü müttəfiqi dəstəkləmək istəyi ilə Trampla xüsusi münasibətləri qorumaq ehtiyacı arasında tapdı ki, bu da Moskvanın Ukraynadakı münaqişədəki mövqeyi və sanksiyaların mümkün ləğvi üçün çox vacibdir.

İrana açıq dəstək Rusiyanı ABŞ-la münaqişənin tərəfi edə və Trampın ehtiyatlı "dost neytrallığına" xələl gətirə bilər.

Putin üçün dövlət başçısının sui-qəsdi narahatedici bir əlamətdir: bu, bizə hakimiyyətin kövrəkliyini və liderin statusunun dərhal ləğv edilə biləcəyini xatırladır.

...Müəmmər Qəddafinin presedenti bir liderin ölümünün Rusiya siyasətini necə kökündən dəyişdirə və onun Qərb əleyhinə kursunu gücləndirə biləcəyini nümayiş etdirdi. Kreml öz susqunluğunu qoruyarkən ABŞ-a qarşı tənqidi Xarici İşlər Nazirliyinə və dövlət mediasına həvalə edib.

Bu yanaşma Putini praktikada, hətta sonuncu Moskvanın müttəfiqlərini məhv edərkən belə, Amerika prezidentini açıq şəkildə təhqir etməyə imkan verməyən "güclü lider" kimi təsvir edir.

Eyni zamanda, İrandakı vəziyyət Rusiyanın strategiyası ilə bağlı suallar doğurur.

Tramp avtoritar liderləri sui-qəsd etməyə davam edərsə, ABŞ-a tərəfdaş kimi etibar kəskin şəkildə azala bilər və Rusiya elitası Ağ Evlə "xüsusi münasibətlər"dən gözləntilərini yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur olacaq.

Xameneinin sui-qəsdi Kremlin Rusiyada hakimiyyətin varisliyi ilə bağlı narahatlıqlarını da artırır. Putinin qəfil məğlubiyyəti halında hakimiyyət keçidinin yolları və mexanizmləri qeyri-müəyyən olaraq qalır.

Trampın hərəkətləri hətta avtokratların müttəfiqlərinin belə güclü dövlətlərin zorakılığından sığortalanmadığı yeni bir reallığı nümayiş etdirir.

Əli Babayev