Trampın çağırışı: Ankara əməl etsə, ziyana düşəcək

Son məlumatlara görə, Türkiyə Rusiyadan gündəlik 330 min barrelə yaxın neft alır. Bundan əlavə, ötən il ərzində Rusiyadan 21,5 milyard kubmetr təbii qaz idxal edib. Bu rəqəmlər Türkiyənin Rusiyadan ciddi şəkildə enerji asılılığında olduğunu göstərir.

Bu sözləri Axar.az-a açıqlamasında iqtisadçı ekspert Xalid Kərimli deyib.

Onun sözlərinə görə, Ankaranın Moskva ilə enerji sahəsində əlaqələri son illərdə daha da dərinləşib və bu, statistik rəqəmlərdə də öz əksini tapır:

“Hazırda Türkiyə Rusiyadan gündəlik 330-332 min barrelə yaxın neft alır. Müqayisə üçün deyim ki, Azərbaycanın ümumi illik neft ixracı təxminən 21,5 milyon barrel, gündəlik isə 550-600 min barrel təşkil edir. Göründüyü kimi, Rusiya nefti Türkiyənin enerji balansında böyük yer tutur”.

Ekspert qeyd edir ki, Türkiyə bu nefti əsasən daxili tələbat üçün alır və öz neftayırma zavodlarında emal edir:

“Rusiyadan alınan qaz da eyni qaydada əhalinin ehtiyacları üçün istifadə olunur. Türkiyə hazırda enerji idxalçısıdır, ixracatçı deyil.

Türkiyə çalışır ki, İrandan, İraqdan, Azərbaycandan, Rusiyadan, Qətərdən aldığı enerjini özü sataraq bölgədə enerji şəbəkəsi rolunu oynasın. Amma bu planlar hələ reallaşmayıb. Bəzən müəyyən həcmdə enerji satışını həyata keçirə bilər, amma bu, sistemli ixrac deyil”.

Kərimli hesab edir ki, Türkiyənin Rusiya neftindən imtina etməsi mümkündür, çünki alternativ mənbələr mövcuddur. Lakin təbii qazla bağlı vəziyyət daha mürəkkəbdir:

“Türkiyə qazı dərhal başqa bir mənbədən ala bilməz. Ona görə də məsələyə diqqətlə yanaşılır. Məsələn, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Türkiyəni neftdən imtinaya çağırır, amma qaz məsələsinə toxunmur. Çünki qazın alternativi hazırda real deyil. Azərbaycanın da Türkiyəyə həmin həcmdə qaz vermək imkanı yoxdur”.

Bununla yanaşı, ekspert Rusiya neftinin qiymət baxımından Türkiyə üçün cazibədar olduğunu vurğulayıb:

“Rusiya neftinə sanksiyalar tətbiq edildiyinə görə Türkiyə bu vəziyyətdən istifadə edir və nefti güzəştlə alır. Yəni Rusiya nefti hazırda iqtisadi baxımdan sərfəlidir. Bu səbəbdən Türkiyə imtina edəcəyi halda ziyana düşə bilər və təbii ki. bu məqamlar nəzərə alınır”.