TRIPP marşrutu kimə əmanət edilib: Putinin dostuna, yoxsa düşməninə?

"İrəvan ən böyük kommunikasiya layihəsi olan TRIPP-i (Beynəlxalq Sülh və Rifah üçün Tramp Marşrutu) həyata keçirməyə hazırlaşarkən, ABŞ-dən olan investor Konstantin Sokolov əsas fiqur kimi ortaya çıxıb. 

Onun haqqında nə məlumdur və Ermənistanda insanlar onun haqqında nə düşünür?" 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bunu “Deutsche Welle” yazıb.

“Ermənistan hökuməti ABŞ-Ermənistan çərçivə sazişini ölkə konstitusiyasına uyğunluğunu yoxlamaq üçün Konstitusiya Məhkəməsinə təqdim edərək genişmiqyaslı TRIPP kommunikasiya layihəsinə yaşıl işıq yandırıb. Bu prosesə paralel olaraq, Vaşinqton 200 milyon dollardan çox baza kapitalı olan yeni bir investisiya fondu TRIPP+-ı işə salıb”,-deyə məlumatda bildirilir.
52 yaşlı rus əsilli amerikalı sahibkar Konstantin Sokolov strateji infrastrukturun inkişafına yönəlmiş bu quruma rəhbər təyin edilib. 

“Onun özü Ermənistanda görünməmiş infrastruktur layihəsi qədər maraq doğurur. Qısa müddət ərzində Sokolov özünü regionda az tanınan bir iş adamından ölkə üçün strateji əhəmiyyətli aktivlərin sahibinə çevirib.

Gənc yaşlarında ABŞ-yə köçən və Çikaqoda yerləşən “IJS Investments” investisiya firmasını quran Konstantin Sokolov telekommunikasiya sektorunda işə Ermənistan bazarından başlayıb. 

2024-cü ildə o, Rusiyanın MTS korporasiyasından pay alaraq böyük bir telekommunikasiya operatoru olan “Viva Armenia”-nın səhmdarı olub. 

Bu əməliyyatdan qısa müddət sonra şirkətin səhmlərinin 20 faizi Ermənistan dövlətinə pulsuz olaraq verilib. Hökumət bu addımı şirkətin strateji əhəmiyyəti adlandırıb.

Biznesin genişlənməsi bununla bitməyib. Bu yaxınlarda Sokolovun çinli iş adamı Zhe Zhang ilə birlikdə ortaq mülkiyyətində olan müəssisələr Rusiyanın “Rostelecom” şirkətinin Ermənistandakı törəmə müəssisəsinin səhmlərinin 100%-ni əldə edib.

Lakin ən səs-küylü sövdələşmə “Teghut” mis-molibden mədəninin alınması olub. Ermənistanda ikinci ən böyük ehtiyata (təxminən 450 milyon ton filiz) sahib olan bu mədən əvvəllər böyük borcları səbəbindən hazırda Qərbin sanksiyaları altında olan Rusiyanın dövlət bankı VTB-yə satılmışdı.

Sanksiyalara məruz qalan Rusiya kapitalı ilə birbaşa qarşılıqlı əlaqədən yayınmaq üçün iki mərhələli hüquqi sxem tətbiq edilib. 

“Azadlıq” Radiosunun Ermənistan xidmətinin məlumatına görə, kredit öhdəlikləri əvvəlcə keçmiş bankir Sergey Virabyana məxsus yerli “Kuprar RA” şirkəti tərəfindən satın alınıb və daha sonra borcsuz aktivi Amerikanın “Dynamic Frontier Holdings” korporasiyasına satılıb. Bu şirkət Texasda qeydiyyatdan keçib və Konstantin Sokolov tərəfindən idarə olunur.

"Bu addımın arxasında duran əsas nəzəriyyə ondan ibarətdir ki, Sokolov Qərbin sanksiyaları altında Rusiya bankı ilə birbaşa sövdələşmədən yayınmağa çalışıb, ona görə də mədəni üçüncü tərəfdən alıb", - deyə ölkəyə xarici kapital axınını araşdıran erməni jurnalist Mkrtıç Karapetyan DW-yə verdiyi müsahibədə deyib.

Sokolovun investisiya portfeli maliyyə sektorunu da əhatə edir. Siyasi dairələr onun adını yerli kommersiya bankı AMIO üzərində nəzarətdə hallandırırlar.

Hökumət və onun tərəfdarları Qərb kapitalının Ermənistanın infrastruktur layihələrinə axınını alqışlasalar da, müxalifət bunu ciddi risk adlandırır. Xüsusilə, Ermənistan fraksiyasından olan millət vəkili Mesrop Manukyan parlament kürsüsündən Sokolovu sərt tənqid edib.

O bildirib ki, bir neçə il ərzində amerikalı investorun böyük maliyyə, mədən və telekommunikasiya aktivləri əldə etməsini narahatlıq yaradır. Digər müxalif deputatlar da bu narahatlıqları bölüşürlər: 

“Ermənistanla Rusiya arasında sıx əlaqələrin tərəfdarı olan müxalifət TRIPP rabitə layihəsini dəstəkləmir, onu gizli "ekstraterritorial dəhliz" və Ermənistanın təhlükəsizliyinə "ən böyük təhdid" hesab edir. Bunu da onunla əlaqələndirirlər ki, layihə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında nəqliyyat əlaqələri təmin edəcək”.

Böyük sərmayələrinə baxmayaraq, Sokolovu Ermənistan ictimaiyyətində tanımırlar. O, ümumiyyətlə, yerli mətbuatla müsahibələrdən yayınır və işgüzar səfərlərə üstünlük verir. 

O, sonuncu dəfə avqustun əvvəlində İrəvanda ABŞ-nin Sülhməramlı Missiyalar üzrə Xüsusi Elçisinin baş müşaviri Arye Laytstounun müşayiəti ilə Baş nazir Nikol Paşinyan və xarici işlər naziri Ararat Mirzoyanla görüşüb.

Qərb mediasında Sokolov barədə yazırlar ki, o, 21 yaşında Rusiyanı tərk etdikdən sonra ABŞ və İsveçrədə aktiv investisiya əməliyyatına başlayıb: 

“Bu gün təkcə biznes layihələri ilə deyil, həm də aktiv siyasi mövqeyi ilə tanınır. Sokolov səxavətli donorlardan biridir.ABŞ-nin aparıcı Respublikaçılar Partiyasının üzvü və Donald Trampın tərəfdarıdır”.

“Associated Press”-in məlumatına görə, o, cəmi bir il ərzində MAGA hərəkatına təxminən 11 milyon dollar ianə edib. Britaniyanın “The Guardian” qəzeti isə yazıb: 

"Rusiya əsilli çikaqolu investor Konstantin Sokolov nəqliyyat, enerji infrastrukturu və vacib minerallara investisiyalar da daxil olmaqla, 200 milyon dollardan çox vəsaiti idarə edəcək Dövlət Departamenti Fonduna rəhbərlik edəcək".

Sankt-Peterburqda anadan olan Sokolovun Moskva ilə Vaşinqton arasında qeyri-rəsmi "kompromis fiquru" ola biləcəyi  deyilir. Bəzilərinin fikrincə, rus kökləri olan bu amerikalının təyin edilməsi Moskvanın layihəyə qarşı sərt tənqidini azaltmaq üçün Vaşinqtonun "incə bir jesti" ola bilər. 

İkinci qrup nəzəriyyəçilər isə bəlkə də Rusiyanın bununla heç bir əlaqəsinin olmadığını düşünürlər. Onları fikrincə, Sokolov keçmiş Sovet İttifaqının biznes mühitini dərindən araşdırdığı və Ermənistanı, onun dövlət aparatının işini dərindən bildiyi üçün bu vəzifəyə seçilib. 

Buna sübut kimi onun Rusiya hökumətinin hərəkətlərini, Ukraynadakı müharibəni açıq və sərt şəkildə pislədiyi göstərilir. Bundan əlavə, ekspertlərin fikrincə, ABŞ Dövlət Departamenti tərəfindən TRIPP+ fonduna 2036-cı ilə qədər 201 milyon dollarlıq qrant ayrılması Vaşinqtonun regiondakı uzunmüddətli strateji niyyətindən xəbər verir.
Xəzər
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: TRIPP marşrutu Putin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin