Türkiyə kimlik və pasport çiplərini özü istehsal edəcək

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Türkiyə texnoloji müstəqillik istiqamətində daha bir mühüm addım atmağa hazırlaşır. 

Türkiyənin TRT Haber telekanalında yayımlanan məlumata görə, ölkədə şəxsiyyət vəsiqələri və pasportlarda istifadə olunan çiplərin yerli imkanlarla istehsalına başlanması istiqamətində işlər aparılır. Bu təşəbbüs Türkiyənin kritik texnologiyalarda xaricdən asılılığının azaldılması və milli elektronika istehsalının genişləndirilməsi baxımından diqqət çəkir.

Müasir dünyada elektron identifikasiya sistemləri artıq sadəcə şəxsiyyəti təsdiqləyən vasitə deyil. Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələri və pasportlarda istifadə olunan çiplər biometrik məlumatların qorunması, rəqəmsal identifikasiya, sərhəd nəzarəti və müxtəlif elektron xidmətlərdən təhlükəsiz istifadə baxımından mühüm texnoloji infrastrukturun bir hissəsinə çevrilib.

Bu səbəbdən belə komponentlərin ölkə daxilində istehsalı yalnız iqtisadi məsələ kimi qiymətləndirilmir. Söhbət həm də milli informasiya təhlükəsizliyindən, texnoloji müstəqillikdən və strateji elektronika sənayesinin inkişafından gedir.

Çip istehsalı müasir iqtisadiyyatın ən mürəkkəb və strateji sahələrindən biridir. Yarımkeçiricilərdən avtomobillərə, mobil telefonlardan tibbi avadanlıqlara, peyklərdən müdafiə sistemlərinə qədər çoxsaylı texnologiyalarda istifadə olunur. Buna görə dünyada bir çox ölkə öz çip istehsal potensialını artırmağa və beynəlxalq təchizat zəncirində yaranan asılılıqları azaltmağa çalışır.

Türkiyənin qarşıya qoyduğu məqsəd də məhz bu qlobal tendensiya fonunda xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Ölkə üçün kimlik və pasport çiplərinin yerli istehsalı daha geniş mikroelektronika ekosisteminin formalaşdırılması baxımından başlanğıc mərhələlərindən biri ola bilər.

Bu prosesin digər mühüm tərəfi insan kapitalıdır. Çip texnologiyalarının yaradılması yalnız istehsal avadanlığı və maliyyə tələb etmir. Burada elektronika mühəndisliyi, materialşünaslıq, proqramlaşdırma, kibertəhlükəsizlik, mikroelektronika və süni intellekt üzrə yüksək ixtisaslı mütəxəssislərə ehtiyac yaranır. Belə layihələrin genişlənməsi isə universitetlərlə sənaye arasında əməkdaşlığın güclənməsinə, yeni tədqiqat mərkəzlərinin yaradılmasına və yüksək texnologiyalar sahəsində kadr hazırlığının sürətləndirilməsinə təkan verə bilər.

Beləliklə, gündəmə gələn bu xəbər sadəcə yeni bir məhsulun yerli istehsalına dair məlumat deyil. O, Türkiyənin yüksək texnologiyalar sahəsində qarşıya qoyduğu daha böyük hədəfin – strateji əhəmiyyət daşıyan elektron komponentlərdə xarici asılılığı azaltmaq və milli texnoloji imkanları genişləndirmək siyasətinin növbəti mərhələsi kimi qiymətləndirilə bilər.

N.Adilqızı
XQ