Türkiyə üç qardaşın faciəsi: Siçan zəhəri necə buxarlanıb?

Türkiyənin Mersin şəhərinin Tarsus rayonunda bir ailənin üç uşağı siçan zəhərinin buxarlanması səbəbilə həyatını itirib. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, ilkin məlumatlara əsasən, zəhərin buxarlanaraq havaya yayılması nəticəsində ailə üzvləri nəfəs yolu ilə zəhərlənib. Bu hadisə həşəratlarla mübarizədə istifadə olunan zəhərli maddələrin təhlükələri ilə bağlı məsələləri yenidən gündəmə gətirib.

Siçan zəhəri və ölümə aparan proses

Ailənin səkkiz üzvü mədə bulanması, qusma və ishal şikayətləri ilə xəstəxanaya yerləşdirilib. Evdə siçan zəhərinin olması barədə verilən məlumatdan sonra müvafiq qurumlar araşdırma aparıb. 

İlkin araşdırmalara görə, siçan zəhərinin qapalı mühitdə buxarlanaraq ailə üzvlərini zəhərlədiyi müəyyən olunub. Təəssüf ki, xəstəxanada müalicə alan üç uşaq həyatını itirib.

Siçan zəhərinin buxarlanması nədir?

Akademik ekspertlər hadisəni izah edərkən, siçan zəhərinin buxarlanması hadisəsinin tarımsal məqsədlə istifadə olunan zirai "fümigant" dərmanlarla əlaqəli olduğunu qeyd edir. Bu maddələr müəyyən şərtlərdə qaz formasına keçərək havaya yayılır və ətrafdakı canlılara zərər verir. 

Belə zəhərlər yalnız xüsusi təlim keçmiş şəxslər tərəfindən istifadə edilməli və yalnız depo və silolar kimi yerlərdə tətbiq edilməlidir. Qapalı mühitdə bu zəhərlərin istifadəsi qəti qadağandır.

Ekspertlərdən açıqlamalar

Akdeniz Universitetinin biologiya professoru Hüseyn Çətin və intensiv terapiya üzrə mütəxəssis professor Murat Sunqur siçan zəhərinin qapalı mühitlərdə istifadəsinin nə qədər təhlükəli olduğunu vurğulayıblar. 

Hüseyn Çətin qeyd edib ki, Türkiyədə evlərdə istifadə üçün lisenziyalı siçan zəhərləri qatı formalarda (blok, pellet və s.) olur və bu məhsullar insan sağlamlığına birbaşa təhlükə yaratmır. Lakin yanlış istifadə edilən zirai qaz formalı dərmanlar ölümcül nəticələrə səbəb ola bilər.

Nəticələr necə baş verir?

Alüminium fosfit kimi maddələr hava və su ilə təmasda olduqda zəhərli fosfin qazı yaradır. Bu qaz nəfəs yolları və sinir sisteminə toksik təsir göstərərək hüceyrə solunumunu pozur, oksidləşdirici stress yaradır və nəticədə tənəffüs və ürək çatışmazlığına səbəb ola bilər.

Evdə siçanlarla mübarizədə nələrə diqqət edilməlidir?

Lisenziyalı məhsullar istifadə edin: Sağlamlıq Nazirliyinin təsdiqlədiyi məhsullardan istifadə etmək vacibdir. Bu məhsullar yem stansiyaları daxilində yerləşdirilməli və uşaqların və ev heyvanlarının çatacağı yerlərdən uzaqda saxlanmalıdır.

Zəhəri açıqda qoymayın: Siçan zəhərlərinin rəngi uşaqların diqqətini çəkə bilər və şirniyyat kimi qəbul edilərək yeyilə bilər. Belə halların qarşısını almaq üçün zəhəri mütləq qapalı yerlərdə saxlayın.

Mexaniki tələlərdən istifadə edin: Siçan və gəmiricilərə qarşı yapışqan tələlər, mexaniki tələlər və ya "canlı tutma" cihazları daha təhlükəsiz alternativlərdir.

Peşəkar dəstək alın: Siçan və həşəratlarla bağlı ciddi problem olduqda, mütləq lisenziyalı və təlim keçmiş peşəkar firmalardan dəstək alın.

Zəhərlənmə zamanı ilk yardım

Murat Sunqur bildirir ki, zəhərlənmənin ilkin əlamətləri arasında ürəkbulanma, qusma, başgicəllənmə və şüur dəyişiklikləri yer alır. Belə hallarda:

* Zəhərlənmiş şəxsə su, ayran və ya başqa bir qida verilməməlidir. Bu, vəziyyəti daha da pisləşdirə bilər.

* Dərhal xəstəxananın təcili yardım bölməsinə müraciət edin.

Siçan zəhərinin qapalı mühitlərdə istifadəsi ciddi təhlükələr yaradır və insanların həyatına son qoya bilər. Bu səbəbdən bu cür məhsullardan istifadə edərkən diqqətli olmaq, müvafiq qaydalara əməl etmək və ehtiyac olduqda peşəkar yardım almaq çox vacibdir.

Aydın