Türkiyənin 13 ildir gözlədiyi gün: Qardaş ölkə Suriyada rəqiblərinə necə qalib gəldi?

"Suriyada hazırda baş verən proseslərin hələ ki, bir qalib tərəfi var, o da Türkiyədir".

Bu sözləri AĞ Partiya sözçüsü, siyasi şərhçi Cavanşir Abbaslı Sitat.info-ya açıqlamasında deyib.

O bildirib ki, Türkiyə bütün bunlara heç də asan nail olmayıb: "Könül istərdi ki, bu uğur sona qədər davam etsin. Çünki, qardaş ölkənin qələbəsi həm də Azərbaycanın qələbəsidir. Türkiyə bu uğura asanmı çatdı? Xeyr. Çox çətin mərhələlərdən keçildi, uzun yol qət edildi. Deyərdim ki, rəsmi Ankara səbrlə, sərhədlərində təhlükələr hiss edə-edə 13 il gözlədi. Nəhayət istədiyinə bu günlərdə çatmaqdadır".

C.Abbaslının sözlərinə görə, hazırki geosiyasi vəziyyət də Türkiyə üçün əlverişli imkanlar açdı: "Təbii ki, burada Rusiyanın Ukraynada apardığı ölüm-dirim savaşının, eləcə də, İran ətrafında yaşanan hadisələr, xüsusilə, İsraillə son aylarda baş verən qarşıdurmalar az rol oynamadı. Eyni zamanda, unutmayaq ki, Rusiya və İran son 10 ildə Qərbin ağır sanksiyaları altındadır. Ona görə də, Türkiyə kimi güclü və etibarlı tərəfdaşla iqtisadi əməkdaşlığa həm şimal, həm də cənub qonşumuzun böyük ehtiyacı var. Bir növ Türkiyədən daha çox bu iki ölkənin qardaş dövlətə böyük ehtiyacı var. Onun üçün də  demək olar  ki, Rusiya və İran Türkiyənin Suriyadakı qələbəsinə göz yumdu. Zatən başqa çarələri də yox idi".

Siyasi şərhçi Türkiyənin hərbi qüdrətinin də nəzərə alınmalı olduğunu bildirib: "Bir də unutmayaq ki, onlarla yaxın münasibətləri qoruyub-saxlayan, iqtisadi əlaqələri ən üst səviyyədə saxlayan bir ölkə NATO-nun əsas aparıcı dövlətlərindən biri, ordusuna görə ikinci ölkəsidir. Digər tərəfdən hesab edirəm ki, Əsəd limiti bitmiş bir lider idi. Ona görə də, onun üstündən asanlıqla, bir gözqırpımında xətt çəkdilər".

C.Abbaslı onu da əlavə etdi ki, bu iki ölkə Suriyadakı mövqelərindən tamamilə imtina etməyiblər: Rusiya və İranın nüfuzu, təsir riçaqları Suriyada tamamilə bitdimi? Xeyr. Bundan sonra da Rusiya və İran bu ölkədə nüfuz dairələrini saxlamaq üçün rəqabətin əsas mərkəzində yer alacaqlar, onları bu ərazidən vurub çıxarmaq mümkün olmayacaq. Sadəcə qardaş Türkiyə onlardan daha əlverişli durumda görünəcək. Suriyanın taleyi ilə bağlı müzakirələr isə, bundan sonra da daha çox Rusiya, İran və Türkiyə arasında baş tutacaq. Son baş verən hadisələrdən dərhal sonra hər üç ölkənin XİN rəhbərlərinin Dohada görüş keçirmələri dediklərimizi əyani göstərir. Suriyanın bölünə biləcəyi güclər arasında Amerika və İsrailin də adı çəkilir. Amma bu tərəflər  heç zaman  Türkiyə, İran və Rusiya kimi Suriyada söz sahibi olmayacaqlar".

Siyasi şərhçi Suriyanın gələcək taleyinə də aydınlıq gətirdi: "Sonda Suriyanın gələcək taleyi barədə qısaca onu deyə bilərəm ki, bu ölkədə hakimiyyət sadəcə əl dəyişdirəcək, yəni yeni hakimiyyət Əsəd rejimi kimi Suriyanın nüfuz dairələrinə bölündüyü ölkələrlə bu günkü siyasi xətti davam etdirməyə məcbur olacaq. Sadəcə ölkə daxilində müsbət istiqamətdə xeyli dəyişikliklərin şahidi ola bilərik...”.

Fatimə Zeynal,

Sitat.info