Uğursuz Minsk qrupu hörmətsiz şəkildə tarixə qovuşdu

Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılmış tarixi qələbə, Ermənistan tərəfindən törədilmiş sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlər, habelə müharibə cinayətləri ilə bağlı həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması

Cənubi Qafqazda artıq “köhnə münaqişə” yoxdur

1990-cı illərin əvvəllərində Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində yaranan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi beynəlxalq gündəmin ən mürəkkəb və həssas məsələlərindən birinə çevrilmişdi. Bu münaqişənin həllinə vasitəçilik məqsədilə ATƏT çərçivəsində 1992-ci ildə yaradılan Minsk Prosesi və ona bağlı qurumlar Minsk Konfransı, Fəaliyyətdə olan Sədrin şəxsi nümayəndəsi və Yüksək Səviyyəli Planlaşdırma Qrupu uzun illər ərzində fəaliyyət göstərdi. 

Bu qurumun əsas məqsədi münaqişənin həllində Ermənistan və Azərbaycan arasında diplomatik təmaslar qurmaq, münaqişənin qızışmasına yol verməmək və məsələni sülh yolu ilə həll etmək olub. Lakin zaman göstərdi ki, bu institutlar real nəticə əldə etmədi, əksinə, münaqişənin süni şəkildə uzanmasına, Azərbaycan torpaqlarının işğal altında qalmasına şərait yaradıb.

Otuz ilə yaxın müddətdə müxtəlif görüşlər, bəyanatlar, guya “həll mexanizmləri” ortaya qoyulsa da, Minsk qrupunun fəaliyyəti mahiyyətcə formal və imitasiya xarakteri daşıyırdı. Azərbaycanın beynəlxalq hüquqla təsdiq olunmuş suveren hüquqları birmənalı şəkildə müdafiə olunmadı, əksinə, ikili standartlarla, balanslı mövqe adı altında təcavüzkara güzəştə gedilib. Bu illər ərzində Minsk qrupunun həmsədrləri (ABŞ, Rusiya və Fransa) real vasitəçi mövqeyindən çıxış etmək əvəzinə, öz geosiyasi maraqlarını ön plana çəkərək, münaqişənin ədalətli həllini əngəllədilər.

2020-ci ildə Azərbaycan xalqı və ordusu tarixi Zəfərə imza ataraq torpaqlarını işğaldan azad edib, dövlətin suverenliyi və ərazi bütövlüyü bərpa olunub. 10 noyabr bəyanatından sonra isə faktiki olaraq Minsk prosesinin varlığı mənasız hala gəldi. Bu gün ATƏT-in Minsk Prosesi və ona bağlı strukturların rəsmi şəkildə bağlanması Azərbaycanın qazandığı Zəfərin beynəlxalq müstəvidə rəsmiləşməsi, haqq işimizin təsdiqi kimi qiymətləndirilməlidir. Bu qərar həm də onu göstərir ki, artıq regionda yeni siyasi reallıqlar formalaşıb, köhnə və nəticəsiz institutlara ehtiyac yoxdur. Azərbaycanın suverenliyi üzərində şübhə doğuran, münaqişənin guya “hələ də açıq qalması” kimi yanlış təsəvvür yaradan mexanizmlərin ləğvi həm siyasi, həm də tarixi baxımdan yeni mərhələnin başlanğıcıdır.

Xatırladaq ki, Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı sentyabrın 1-də Minsk qrupunun ləğv olunduğunu açıqlayıb. 

ATƏT-in Minsk qrupunun ləğvi işğaldan azad edilmiş ərazilərdə Azərbaycanın suverenliyinin möhkəmləndirilməsi və münaqişənin gələcəkdə təkrar alovlanmasının qarşısının alınması baxımından da önəmli rəmzi addımdır. Bu qərar Azərbaycanın qazandığı tarixi Zəfərin beynəlxalq miqyasda rəsmiləşməsi, haqq işimizin təsdiqi deməkdir. 

Millət vəkili Elçin Mirzəbəyli Sherg.az-a açıqlamasında bildirib ki, Minsk prosesinin ləğvi ilə bağlı ATƏT-in Nazirlər Şurasının qəbul etdiyi qərar beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm dönüş nöqtələrindən biri hesab oluna bilər: