“Ukrayna sülhə yaxındır, amma bir sual açıq qalır...”

...SİA xəbər verir ki, "The New York Times" qəzetinin məlumatına görə, Ukraynanın beynəlxalq tərəfdaşları ilə danışıqları yeni bir mərhələyə qədəm qoyub və tərəfləri sülh yolu ilə həll üçün mümkün formatı müzakirə etməyə yaxınlaşdırıb.

Kiyev vurğulayır ki, Rusiya ilə hər hansı bir razılaşma dəqiq müəyyən edilmiş və effektiv təhlükəsizlik zəmanətləri olmadan mənasız olacaq.

Təhlükəsizlik zəmanətləri əsas məsələ kimi

Ukrayna dəfələrlə bildirib ki, davamlı sülh yalnız təkrar Rusiya hücumundan qorunmaq üçün etibarlı mexanizmlər olduqda mümkündür.

Təhlükəsizlik zəmanətləri məsələsi danışıqlarda ən mürəkkəb olaraq qalır və eyni zamanda onların nəticəsini müəyyən edir. Hansı ölkələrin konkret öhdəliklər götürməyə hazır olduqları və bu zəmanətlərin necə tətbiq olunacağı hələlik məlum deyil.

Məsləhətçilərin səfəri və plan

Müzakirələri 3 yanvarda tərəfdaş ölkələrdən 18 milli təhlükəsizlik müşaviri Ukraynaya gəldi. Onların iştirakı sülh planının layihəsini, təhlükəsizlik zəmanətləri sistemini və müharibədən sonrakı yenidənqurma konsepsiyasını müzakirə etməyə yönəldi.

Zelenskinin sözlərinə görə, əsas sənədlər - təhlükəsizlik zəmanətləri, iqtisadi bərpa və müharibənin mərhələli şəkildə sona çatması üzərində iş sürətlə davam edir və əsas müddəalar üzrə razılaşma yanvar ayının əvvəlində mümkündür.

Kiyev niyə sərt zəmanətlərdə israr edir

Ukrayna siyasəti əsasən əvvəlki təcrübə, xüsusən də 1994-cü il Budapeşt Memorandumu ilə formalaşır. O dövrdə Ukrayna hərbi dəstək üçün xüsusi mexanizmləri əhatə etməyən təhlükəsizlik zəmanətləri müqabilində nüvə silahlarından imtina etdi. Ukrayna tərəfinin fikrincə, hüquqi cəhətdən məcburi öhdəliklərin olmaması Rusiyanın 2014-cü ildə təcavüzə başlamasına imkan verən amillərdən biri idi.

Tərəfdaşlar nələri müzakirə edir

Sülh planının layihəsində NATO-nun kollektiv müdafiə prinsiplərinə bənzər təhlükəsizlik zəmanətləri müzakirə olunur. ABŞ, Alyans və ayrı-ayrı Avropa dövlətləri potensial zəmanətçilər arasındadır.

Həmçinin, tərəfdaşların maliyyə dəstəyi ilə Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin sayını təxminən 800.000 əsgər səviyyəsində saxlamaq, ABŞ ilə ikitərəfli təhlükəsizlik müqaviləsinin bağlanması və Ukraynanın müəyyən edilmiş müddət ərzində AB-yə üzvlüyü müzakirə olunur.

Xüsusi diqqət könüllülərin koalisiya formatına və Ukraynada və ya yaxınlıqdakı AB ölkələrində Avropa kontingentlərinin potensial yerləşdirilməsinə yönəldilir.

Əli Babayev