Universitetlərə niyə rektor tapılmır?

Yeni tədris ilinin başlanmasına sayılı günlər qalsa da, bəzi ali təhsil müəssisələrinin hələ də rektorsuz fəaliyyət göstərməsi diqqət çəkir.

Universitet kimi mürəkkəb və çoxşaxəli idarəetmə strukturuna sahib qurumlarda rəhbərliyin olmaması, təkcə inzibati qərarların ləngiməsi ilə yox, eyni zamanda strateji inkişafın dayanıqlılığına da təsir göstərir.

Modern.az-a açıqlamasında Elm və Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın üzvü Pərvanə Məmmədova qeyd edib ki, hazırda bəzi ali təhsil müəssisələrinin rektorsuz fəaliyyət göstərməsi təhsil idarəçiliyində müəyyən boşluqlara səbəb ola bilər.

“Rektor yalnız inzibati rəhbər deyil, həm də universitetin strateji inkişafına istiqamət verən əsas fiqurdur. Onun yoxluğu qərarların qəbulunu ləngidə, beynəlxalq əməkdaşlıqları, elmi layihələrin idarə olunmasını və resursların səmərəli bölüşdürülməsini çətinləşdirə bilər”.

Mövcud vəziyyətdə bu boşluqların qismən kompensasiya olunması üçün prorektorların səlahiyyətləri artırılır və həm Elm və Təhsil Nazirliyi, həm də Elm və Ali Təhsil üzrə Dövlət Agentliyi tərəfindən nəzarət həyata keçirilir. Lakin bu mexanizmlər yalnız keçid dövrü üçün müvəqqəti xarakter daşıyır”.

O həmçinin vurğulayıb ki, boşluqların aradan qaldırılması üçün isə bir neçə mühüm istiqamət nəzərə alınmalıdır:

“Əvvəla, rektor vəzifəsi boşaldıqda məsuliyyətin kim tərəfindən və hansı səlahiyyətlərlə icra olunacağı əvvəlcədən müəyyən edilməlidir. Digər tərəfdən, təyinat prosesi peşəkarlıq, obyektivlik və şəffaflıq prinsiplərinə əsaslanaraq sürətli şəkildə həyata keçirilməlidir”.

P.Məmmədova onu da əlavə edib ki, bundan əlavə, universitetlərin inkişaf planları fərdi fiqura bağlı qalmamalı, institusional dayanıqlılıq üzərində qurulmalı və strateji xəttin davamlılığı təmin olunmalıdır:

“Belə yanaşma həm idarəçilikdə çevikliyi təmin edəcək, həm də ali təhsil müəssisələrinin uzunmüddətli dayanıqlığını və beynəlxalq rəqabət qabiliyyətini gücləndirəcəkdir”,- deyə o bildirib.

Xatırladaq ki, Azərbaycanda hazırda bir sıra ali təhsil müəssəsinin rektoru yoxdur.

Sumqayıt Dövlət Universitetinin sonuncu rektoru Rüfət Əzizov bu ilin fevral ayınadək bu vəzifəni icra edib. Prezident İlham Əliyev müvafiq Sərəncamı ilə o, ADNSU-ya rektor təyin olunub. 12 fevral 2025-ci ildə isə Elm və Ali Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin direktor müavini Əminağa Sadıqov Sumqayıt Dövlət Universitetinə rektor əvəzi təyin olunub. O, rektorun səlahiyyətlərini icra edir.

Azərbaycan Dövlət Dəniz Akademiyası da yeni tələbələrini rektorsuz qarşılayacaq. Ali təhsil müəssisəsinin sonuncu rektoru Heydər Əsədov olub. O, ötən ilin sentyabr ayında deputat seçilib və rektor vəzifəsindən azad olunub. 

Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasının sonuncu rektoru Timuçin Əfəndiyev 2021-ci ildə Prezident İlham Əliyevin müvafiq sərəncamı ilə vəzifəsindən azad edilib. Onun 80 yaşı var və hazırda təqaüddədir.  4 ildir ki, rektor vəzifəsini Akademiyanın Tədris işləri üzrə prorektoru Əməkdar artist Nailə Məmmədzadə icra edir.
Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda 2020-2024-cü ildə rektor pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Azad Novruzov olub. O, ötən il parlament seçkilərində iştirak edərək  Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin VII çağırış deputatı seçilib və bu səbəbdən İnstitutdakı vəzifəsindən azad edilib. Artıq 1 ildir ki, ali təhsil ocağında rektor vəzifəsi boşdur.