USAID i terrorla nə bağlayır? ANALİTİK

Ziyankar təşkilat haqqında dəhşətli faktlar

Avropa Birliyinin ənənəvi olaraq ÜDM-nin təxminən 1%-ni təşkil edən ümumi büdcəsi yaşıl keçiddən müdafiəyə qədər geniş çeşidli tələblər çərçivəsində gərginlik altındadır. Trampın ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAID) proqramlarının dondurulduğunu elan etməsindən sonra Avropa İttifaqı xarici yardım xərclərinə yenidən baxacağını planlaşdırır. Bloomberg bu barədə bazar ertəsi, fevralın 10-da yazıb. Qeyd olunur ki, ənənəvi olaraq ÜDM-in təxminən 1%-ni təşkil edən Aİ-nin ümumi büdcəsi bütün prioritetlər üçün kifayət etmir. Avropa Komissiyası (AK) buna görə də yardımını yenidən təşkil etmək istəyir, bunu tərəfdaşlar üçün daha cəlbedici “hədəf” edir.

Nəşrin yazdığına görə, Aİ öz strateji maraqlarını təmin etmək üçün xarici yardımı yenidən strukturlaşdırmağa, o cümlədən həmfikir ölkələrlə ittifaqları gücləndirməyə, xammala çıxışı təmin etməyə və miqrant axınının qarşısını almağa çalışır. Birlikdə Aİ və onun üzv dövlətləri inkişaf və humanitar proqramlar üçün verilən ən böyük beynəlxalq yardımın payına düşür (2023-cü ildə təxminən 96 milyard avro (99 milyard dollar)). Birləşmiş Ştatlar bu məqsədlər üçün ümumilikdə 72 milyard dollar ayırıb ki, bunun da 40 milyardı USAID vasitəsilə həyata keçirilib.

Önümüzdəki həftələrdə AK 2028-ci ildən 2034-cü ilə qədər növbəti yeddi illik büdcəsini təkmilləşdirmək üçün ideyaları açıqlayacaq. Avropa Komissiyasının planı Trampın hər il on milyardlarla dollarlıq xarici yardım paylayan ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyini (USAID) ləğv etmək qərarı ilə üst-üstə düşür.

Xatırladaq ki, yanvarın 20-də ABŞ prezidenti Donald Tramp bütün xarici yardım proqramlarının onun siyasi məqsədlərinə uyğun olub-olmadığını müəyyən etmək üçün yoxlanılana qədər 90 gün müddətinə dayandırılması barədə sərəncam imzalayıb. Ukraynadakı USAİD-ə bütün layihələri və onlara xərcləmələri dayandırmaq əmri verilib. Ağ Ev bu yaxınlarda USAID-də sui-istifadələrin siyahısını açıqlayıb. USAID-in bu siyahısına Qvatemalada cinsiyyətin dəyişdirilməsi cərrahiyyəsinə xərclənən 2 milyon dollar da daxildir.

ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyası ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyində (USAID) sui-istifadələrin siyahısını dərc edib. Bu barədə Ağ Evin press-relizində deyilir. "Onilliklər ərzində ABŞ-ın Beynəlxalq İnkişaf Agentliyi (USAID) Amerika vergi ödəyiciləri qarşısında cavabdeh olaraq qalır, eyni zamanda, faktiki olaraq heç bir nəzarət olmadan, köklü bürokratların bəyəndiyi mənasız və bir çox hallarda zərərli layihələrə böyük məbləğdə pul ayırır", - Ağ Ev bildirib.

USAID-in sui-istifadələr siyahısına aşağıdakı xərclər daxildir:

Vyetnamda elektriklə işləyən avtomobillərə 2,5 milyon dollar;
Serbiyanın iş yerində və biznes icmalarında bərabərliyi və inklüzivliyi təşviq etmək üçün 1,5 milyon dollar;
Misirdə turizmin maliyyələşdirilməsinə 6 milyon dollar;
Suriyadakı əl-Qaidə ilə əlaqəli yaraqlılara göndərilən yüz minlərlə quru yemək;
Talibanın xeyrinə olan Əfqanıstanda misli görünməmiş xaşxaş becərilməsi və heroin istehsalını dəstəkləmək üçün istifadə olunan suvarma kanallarını, təsərrüfat avadanlıqlarını və hətta gübrələri maliyyələşdirmək üçün yüz milyonlarla dollar;
Qvatemalada cinsiyyətin dəyişdirilməsi və "LGBT fəallığı" üçün 2 milyon dollar;
Kolumbiyada "transgender operası" üçün 47 min dollar;
Peruda "transgender komiksi" üçün 32 min dollar;
İrlandiyada "DEI musical"in səhnələşdirilməsi üçün 70.000 dollar.

"Trampın prezidentliyi dövründə israfçılıq, fırıldaqçılıq və sui-istifadə ilə üz-üzə gələcək", - Ağ Ev bildirib. Yada salaq ki, ABŞ prezident administrasiyası USAİD-in yüzə yaxın əməkdaşını məcburi məzuniyyətə göndərib və bu strukturun yenidən təşkili imkanlarını öyrənir. İlon Mask USAID-i cinayət təşkilatı adlandırıb və agentliyin bağlanması üçün çalışdığını açıqlayıb. X sosial şəbəkəsində USAID-in səhifəsi də bağlanıb, agentliyin rəsmi saytı da fəaliyyətini dayandırıb, USAID-in Vaşinqtondakı baş ofisi bağlanıb. Məlum olduğu kimi, USAİD-in Ukraynadakı nümayəndəliyi bütün layihələri və onlara çəkilən xərcləri dayandırmaq barədə göstəriş alıb.

Fiko USAID qrantları haqqında

Hökumət başçısı Slovakiyanın qeyri-hökumət təşkilatlarına, KİV-lərinə və ayrı-ayrı jurnalistlərə verilən subsidiyalar və qrantlar haqqında məlumatı Bratislavaya ötürməyi xahiş edir. Slovakiyanın Baş naziri Robert Fiko ABŞ-ın yeni yaradılmış Hökumətin Səmərəliliyi Departamentinin (DOGE) rəhbəri İlon Maska müraciət edərək, ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAID) ləğvi ideyasına görə təşəkkür edib. Eyni zamanda, hökumət başçısı Maskdan Slovakiyanın qeyri-hökumət təşkilatlarına Agentlik tərəfindən verilən subsidiyalar və qrantlar barədə məlumat verməsini xahiş edib. O, bu barədə bazar ertəsi, fevralın 10-da Facebook-da məlumat verib.

"Hörmətli cənab nazir İlon Mask, təyinatınız və qəbul etdiyiniz qərarlar münasibətilə sizi təbrik edirəm. USAID agentliyinin bağlanması Slovakiya Respublikasının daxili işlərinə də təsir edir", - Fiko yazıb. O, ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin maliyyə resurslarından Slovakiyada “siyasi sistemi təhrif etmək və müəyyən siyasi partiyalara dəstək vermək məqsədilə siyasi məqsədlər üçün” istifadə olunmasını danılmaz fakt adlandırıb: “Faydalı və faydalı layihələri Slovakiya Respublikasının daxili işlərinə kobud müdaxilədən ayıra bilmək üçün mən sizdən subsidiyalar və qrantlar verən ayrı-ayrı media qurumları və qeyri-hökumət təşkilatları haqqında mövcud məlumatların təqdim olunmasını xahiş etməyi düzgün hesab edirəm və Slovakiyada fəaliyyət göstərirlər”.

O qeyd edib ki, “natamam ictimai mənbələrdən” aydın olur ki, USAID bu təşkilatlara “nisbətən qısa müddət ərzində” bir neçə milyon dollar məbləğində qrant dəstəyi verib. "Slovakiyada xarici vəsaitlərin siyasi spektrin bir hissəsinin zərərinə istifadə edilməsi məsələsi o qədər ciddidir ki, mən sizinlə şəxsən görüşməyə hazıram və biz Slovakiya-Amerika münasibətləri üçün qarşılıqlı faydalı olan digər layihələri də müzakirə edə bilərik", - Fiko əlavə edib.

USAID dünyanın fərqli bölgələrində “yardım layihələri” həyata keçirən əsas təşkilat kimi tanınsa da, əslində media və vətəndaş cəmiyyətinin ayrı-ayrı nümayəndələrini maliyyələşdirməklə onları dövlət idarəçiliyinə qarşı qərəzli fəaliyyət göstərən birilərinə çevirib. USAID-in Azərbaycandakı fəaliyyəti də məhz milli düşüncənin hədəf alınması, ayrı-seçkiliyin təşviqi və uğurlu diplomatik addımların ləkələnməsi kampaniyasına çevrilmişdi. Prezident İlham Əliyevin zaman-zaman xəbərdarlıqları da olmuşdu. USAID-in maliyyə vəsaiti hesabına anti-Azərbaycan kampaniyası aparan “Azadlıq radiosu” və “Amerikanın səsi” kimi media qurumlarının əsl mahiyyəti rtıq hər kəsə bəllidir.

Tarixi Zəfərimiz, ərazi bütövlüyümüzün bərpası və yaradılan yeni reallıqlarla barışmaq istəməyən mərkəzlərin ortaq şəbəkəsinə çevrilmiş bu media subyektləri cəmiyyətdə qeyri-sabitliyi təşviq edəcək yalan məlumatların tirajlanması ilə bağlı təlimatları da USAID agentlərindən almışdılar. Əlbəttə, onların qərəzli fəaliyyəti dövlət qurumlarının nəzarətində olduğundan hədəflərinə heç vaxt çata bilmədilər.

Xatırladaq ki, yanvarın 20-də ABŞ prezidenti Donald Tramp bütün xarici yardım proqramlarının onun siyasi məqsədlərinə uyğun olub-olmadığını müəyyən etmək üçün yoxlanılana qədər 90 gün müddətinə dayandırılması barədə sərəncam imzalayıb.

V.VƏLİYEV