Uşaq niyə heç bir səbəb olmadan ağlamağa başlayır?

Bəzən uşaqlar heç bir aydın səbəb olmadan qəfil ağlamağa başlayırlar. Bir neçə dəqiqə əvvəl gülən, oynayan və özünü yaxşı hiss edən uşaq birdən narahat olur, sakitləşmək istəmir və valideynlərinin bütün cəhdlərinə baxmayaraq ağlamağa davam edir. Belə vəziyyətlər xüsusilə gənc valideynlərdə narahatlıq yaradır. Bəs uşaqlar həqiqətən səbəbsiz ağlayırlar, yoxsa böyüklərin fərq etmədiyi hansısa ehtiyaclarını bu yolla ifadə edirlər?

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, uşaqların qəfil ağlamasının arxasında fiziki, emosional və yaşa bağlı müxtəlif səbəblər dayana bilər.

Uşaq hisslərini sözlə ifadə edə bilmir

Xüsusilə körpələr və azyaşlı uşaqlar nə hiss etdiklərini, onları nəyin narahat etdiyini sözlə izah etməkdə çətinlik çəkirlər. Buna görə də ağlamaq onların əsas ünsiyyət vasitələrindən birinə çevrilir.

Uşaq qorxduqda, incidikdə, narahat olduqda və ya sadəcə diqqətə ehtiyac duyduqda bunu ağlamaqla göstərə bilər. Böyüklərə səbəbsiz görünən bu davranış əslində uşağın müəyyən ehtiyacını ifadə etmək üsulu ola bilər.

Yorğunluq qəfil ağlamağa səbəb olur

Uşaqların ağlamasının ən geniş yayılmış səbəblərindən biri yorğunluqdur. Gün ərzində çox hərəkət edən, kifayət qədər yatmayan və ya həddindən artıq stimula məruz qalan uşaqlar emosiyalarını idarə etməkdə çətinlik çəkə bilərlər.

Belə hallarda ən kiçik narahatlıq belə güclü ağlama ilə nəticələnə bilər. Xüsusilə axşam saatlarında müşahidə edilən səbəbsiz ağlamalar bəzən yuxu ehtiyacından qaynaqlanır.

Həddindən artıq səs-küy və insan çoxluğu

Bəzi uşaqlar ətraf mühitdə baş verən dəyişikliklərə daha həssas reaksiya verirlər. Qonaqlıq, yüksək səsli musiqi, çoxlu insanın olduğu məkanlar və ya uzun müddət davam edən oyunlar uşağın sinir sistemini yora bilər. Bu zaman uşaq sakit mühitə ehtiyac duyduğu üçün ağlamağa başlaya bilər. Valideynlər isə çox vaxt onun niyə narahat olduğunu dərhal anlaya bilmirlər.

Uşaq diqqət və yaxınlıq istəyir

Uşaqlar üçün valideynlə emosional əlaqə təhlükəsizlik hissinin vacib hissəsidir. Bəzən uşaq ac və ya xəstə olmadığı halda belə anasının, atasının qucağında olmaq, onların səsini eşitmək və yaxınlığını hiss etmək istəyir. Xüsusilə körpəlik dövründə qucaq və fiziki təmas ehtiyacı tamamilə təbiidir. Bu davranışı hər zaman ərköyünlük kimi qiymətləndirmək düzgün deyil.

Kiçik dəyişikliklər belə uşağı narahat edə bilər

Böyüklər üçün əhəmiyyətsiz görünən hadisələr uşaqlarda güclü emosional reaksiya yarada bilər. Sevimli oyuncağın itməsi, gündəlik rejimin dəyişməsi, valideynin evdən çıxması və ya tanımadığı mühitə düşməsi uşağın ağlamasına səbəb ola bilər.

Uşaqların emosional tənzimləmə bacarıqları hələ inkişaf etdiyindən onlar bu cür vəziyyətlərə böyüklərdən fərqli reaksiya verirlər.

Fiziki narahatlığı da unutmaq olmaz

Bəzən qəfil ağlamağın arxasında fiziki problem dayanır. Aclıq, susuzluq, qəbizlik, qaz sancısı, qulaq ağrısı, diş çıxarma dövründə narahatlıq və ya başlayan xəstəlik uşağın davranışını dəyişə bilər. Xüsusilə danışa bilməyən körpələrdə ağrının yerini müəyyənləşdirmək çətin olur. Buna görə uşağın ümumi vəziyyətinə, qidalanmasına, hərarətinə və digər əlamətlərinə diqqət yetirmək vacibdir.

Valideyn necə davranmalıdır?

Uşaq qəfil ağlamağa başladıqda ilk növbədə sakit qalmaq və onu nəyin narahat etdiyini anlamağa çalışmaq lazımdır. Kiçik uşaqlarda aclıq, yuxusuzluq, bezin vəziyyəti, geyimin rahatlığı və bədən temperaturu yoxlanıla bilər. Daha böyük uşaqlarla isə sakit səslə danışmaq, hisslərini soruşmaq və onları dinləmək faydalıdır.

Uşağı ağladığı üçün danlamaq, qorxutmaq və ya hisslərini əhəmiyyətsiz hesab etmək əvəzinə, ona özünü təhlükəsiz hiss etdirən münasibət göstərmək tövsiyə olunur.

Hansı hallarda həkimə müraciət edilməlidir?

Hər ağlama ciddi problemin əlaməti deyil. Bununla belə, bəzi vəziyyətlərdə tibbi yardım vacibdir. Uşaq uzun müddət sakitləşmirsə, ağlaması adi haldan kəskin fərqlənirsə, qidalanmaqdan imtina edirsə və ya ağlama ilə yanaşı qızdırma, qusma, güclü ağrı əlamətləri müşahidə olunursa, həkimlə əlaqə saxlamaq lazımdır. Xüsusilə üç aydan kiçik körpədə 38°C və ya daha yüksək hərarət təcili tibbi qiymətləndirmə tələb edir. Nəfəsalma çətinliyi, göyərmə, qıcolma və ya uşağın oyadılmasının çətinləşməsi zamanı isə dərhal təcili yardım çağırılmalıdır.

Unutmayın ki, uşaqlar çox vaxt səbəbsiz ağlamırlar. Sadəcə, onları narahat edən səbəbi böyüklər hər zaman dərhal görə bilmirlər. Uşağın ehtiyaclarını anlamağa çalışmaq və ona səbirli yanaşmaq həm emosional inkişafı, həm də valideynlə münasibəti baxımından əhəmiyyətlidir.