Uşaqda panik atak olurmu? Necə bilməli, nə etməli?

Bir çox valideyn panik atakı yalnız böyüklərdə görülən problem hesab edir. Halbuki panik atak uşaqlarda və yeniyetmələrdə də rast gəlinə bilər. Xüsusilə həssas sinir sisteminə sahib uşaqlarda, uzunmüddətli stress və qorxu fonunda bu hallar daha çox görünür.

Panik atak zamanı uşaq qəfil güclü qorxu və təhlükə hissi yaşayır. Maraqlıdır ki, çox vaxt ortada real təhlükə olmur, amma uşağın beyni və bədəni sanki təhlükə varmış kimi reaksiya verir.

Panik atak zamanı uşağın bədənində nə baş verir?

Medicina.az xəbər verir ki, panik zamanı sinir sistemi “mübarizə və ya qaçış” rejiminə keçir:

ürək döyüntüsü artır,

nəfəs sürətlənir,

əzələlər gərilir,

stress hormonları yüksəlir.

Uşaq bunu idarə edə bilmədiyi üçün daha çox qorxmağa başlayır.

Uşaqlarda panik atakın əsas əlamətləri

1. Qəfil güclü qorxu hissi

Uşaq birdən:

“mən öləcəm,”

“nəsə olacaq,”

“pis oluram” deyə bilər.

2. Ürəkdöyünmə və nəfəs darlığı

Panik zamanı:

ürək sürətlə döyünə bilər,

nəfəs çatmırmış kimi hiss ola bilər,

sinədə sıxılma yarana bilər.

3. Ağlama və isterik davranış

Bəzi uşaqlarda:

qışqırma,

ağlama,

anadan yapışma,

qaçmaq istəyi görünə bilər.

4. Başgicəllənmə və zəiflik hissi

Uşaq:

“başım fırlanır,”

“yıxılacam” deyə bilər.

5. Qarın ağrısı və ürəkbulanma

Panik yalnız psixoloji deyil, bədəndə də əlamətlər yaradır:

qarın ağrısı,

ürəkbulanma,

titrəmə,

tərləmə ola bilər.

6. Gecə panikaları

Bəzi uşaqlar:

gecə qəfil qorxu ilə oyanır,

nəfəs ala bilmirmiş kimi hiss edir,

valideyndən ayrılmaq istəmir.

7. Məktəb və ayrılıq qorxusu

Panik yaşayan uşaqlarda:

məktəbə getmək istəməmək,

tək qalmaq qorxusu,

anadan ayrılmaq istəməmək də görünə bilər.

Panik atakı nə tetikləyə bilər?

Ailə içi gərginlik

Güclü qorxu və travma

Uzunmüddətli stress

Məktəb təzyiqi

Bulinq

Həssas sinir sistemi

Yuxusuzluq

Həddən artıq ekran istifadəsi

Bəzi hallarda sağlamlıq qorxusu

Panik zamanı uşağa:

“heç nə yoxdur,”

“şıltaqlıq etmə” demək vəziyyəti ağırlaşdıra bilər.

Ən vacib şey:

sakit qalmaq,

uşağın yanında olmaq,

nəfəsini yavaşlatmağa kömək etmək,

təhlükəsiz hiss etdirməkdir.

Əgər:

tutmalar təkrarlanırsa,

gündəlik həyata təsir edirsə,

məktəb və yuxu pozulursa,

uşaqda güclü qorxular yaranıbsa, mütləq pediatr, uşaq nevroloqu və ya uşaq psixoloqu qiymətləndirməsi lazımdır.

Aygün Musayeva