Uşaqlar əsəbləşəndə nə demək istəyir?

Bəzən uşağın əsəbləşməsi çağırış kimi görünür, lakin psixoloqlar əmindirlər ki, bu davranışın arxasında həmişə bir mesaj dayanır. Sadəcə uşaq daxilində baş verənləri hələ sözlə ifadə etməyi bacarmır.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislər uşağın əsəbləşməsini ünsiyyət forması kimi dəyərləndirirlər. Bu, nə manipulyasiyadır, nə də kapriz uşağın özünün də tam başa düşmədiyi hissləri anlatmaq cəhdidir. Ən çox hallarda əsəbləşmə yüklənmədən xəbər verir.

Uşağın beyni emosiyaların öhdəsindən gələ bilmir və idarəetməni bədən öz üzərinə götürür. Böyüklər “sakit ol” dedikdə, uşaq bunu “sənin hisslərin vacib deyil” kimi qəbul edir. Nəticədə əsəbləşmə daha da güclənir.

Psixoloqlar vurğulayırlar ki, uşaqlar emosiyalarını tənzimləməyi hələ bacarmırlar. Onların sinir sistemi tədricən inkişaf edir və əsəbləşmə bu prosesin təbii bir hissəsidir. Uşaq mağazada ağlayanda valideyni çətin vəziyyətdə qoymaq istəmir. Sadəcə ətrafdakı çoxsaylı stimullara tab gətirə bilmir.

Evdə əsəbləşmə çox vaxt yorğunluqla bağlı olur. Uşaq “mən çox yorulmuşam” deyə bilmədiyi üçün yerə uzanır və qışqırır. Bəzən əsəbləşmə fəaliyyətin qəfil dəyişməsinə reaksiya olur. Beyin uyğunlaşmağa macal tapmır və emosiyalar çölə çıxır. Psixoloqlar belə anlarda mübahisə etməməyi tövsiyə edirlər.

Uşaq sakitləşənə qədər deyilən sözləri və məntiqli izahları qəbul etmir. Ən yaxşısı onun hisslərini qəbul etdiyini bildirməkdir: “Sən indi narahatsan, mən yanındayam”. Bu, gərginliyi azaldır və uşağın yenidən ünsiyyətə qayıtmasına kömək edir. Uşaq hisslərinin rədd edilmədiyini anlayanda daha tez sakitləşir. Bu, əsəbləşməni təşviq etmək deyil, uşağa dəstək olmaqdır. Yadda saxlamaq lazımdır ki, əsəbləşmə pis tərbiyənin göstəricisi deyil.

Bu, uşağın böyüdüyünü və öyrəndiyini göstərir. Bəzi uşaqlar emosiyaları daha güclü yaşayırlar. Onların sinir sistemi daha həssasdır və özlərini toparlamaq üçün daha çox zamana ehtiyacları olur. Valideynlər bu vəziyyətləri yaradan səbəblərə diqqət etməlidirlər. Çox vaxt əsəbləşmə eyni hallarda təkrarlanır. Əgər yüklənmə azaldılarsa, bu cür halların sayı da azalır.

Bu sehr deyil, uşağın ehtiyaclarını anlamaqdır. Əsəbləşmə uşaq sözlərlə ifadə etməyi öyrənənə qədər istifadə etdiyi bir dildir. Böyüyün vəzifəsi isə yalnız səsi deyil, bu davranışın arxasındakı mənanı da anlamaqdır.