Icma.az
close
up
RU
Uşaqlara süni intellektdən istifadə məhdudlaşdırılacaq? GÖRÜNMƏYƏN TƏHLÜKƏ

Uşaqlara süni intellektdən istifadə məhdudlaşdırılacaq? GÖRÜNMƏYƏN TƏHLÜKƏ

Azxeber.com saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Son illər süni intellekt texnologiyalarının sürətlə yayılması uşaqların gündəlik həyatına və təhsil prosesinə də ciddi təsir göstərir. Şagirdlər süni intellektdən yalnız dərs tapşırıqlarının yerinə yetirilməsi və məlumat əldə etmək üçün deyil, bəzən şəxsi suallarına cavab tapmaq, məsləhət almaq və ünsiyyət qurmaq məqsədilə də istifadə edirlər. Bu texnologiyaların yaratdığı imkanlarla yanaşı, uşaqların müstəqil düşünmə, araşdırma və qərarvermə bacarıqlarına mümkün mənfi təsirləri də narahatlıq doğurur. 

Bəs uşaqların süni intellektdən istifadəsinə nəzarət edilməli, hətta müəyyən yaş məhdudiyyətləri tətbiq olunmalıdırmı? 

Mövzu ilə bağlı AZXEBER.COM-a açıqlamasında təhsil eksperti Elçin Əfəndi bildirib ki, şagirdlərin ev tapşırıqlarını, ümumiyyətlə, ev hazırlıqlarını, inşa və təqdimatlarını süni intellekt vasitəsilə yerinə yetirmələri təhsil keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir:

"Süni intellektdən yalnız bilik və bacarıqları inkişaf etdirmək, müəyyən istiqamət üzrə araşdırma aparmaq və daha dəqiq məlumatlar əldə etmək məqsədilə istifadə oluna bilər. Lakin konkret olaraq hər hansı inşa mövzusunu süni intellektə verərək yazdırmaq və həmin mətni olduğu kimi istifadə etmək şagirdin nəsə öyrənməsinə gətirib çıxarmır. Ona görə də valideynlərin bu məsələdə mütləq diqqətli olmaları vacibdir. Təbii ki, bu hal və tendensiya davamlı xarakter alarsa, şagirdlərdə nitq və hətta əqli inkişaf baxımından geriləməyə, eləcə də onların elmə və təhsilə marağının azalmasına səbəb ola bilər”.

Ekspert qeyd edib ki, süni intellektdən, qeyd etdiyim kimi, müəyyən məlumatları daha dəqiq araşdırmaq, yaxud ehtiyac yarandıqda hər hansı düsturu, sözün düzgün yazılışını və bu kimi məsələləri dəqiqləşdirmək üçün istifadə etmək olar:

"Amma bütün tapşırıqları bütövlükdə süni intellekt vasitəsilə yerinə yetirmək doğru deyil. Süni intellektdən istifadəyə yaş məhdudiyyətinin tətbiqinə gəlincə, düşünmürəm ki, buna ehtiyac var. Çünki istənilən halda şagirdlər bu platformalar vasitəsilə müəyyən biliklər əldə edə bilərlər. Sadəcə, valideynlər övladlarının süni intellekt platformalarından necə istifadə etdiklərinə, hansı məzmunlara müraciət etdiklərinə və bu vasitələrdən hansı məqsədlə yararlandıqlarına nəzarət etməlidirlər”.

Psixoloq Elmir Əlbər isə bildirib ki, hətta böyüklər belə süni intellektdən 99 faiz hallarda yanlış şəkildə istifadə edirlər:

"Bu isə yolverilməzdir. Yaxın vaxtlarda televiziya əməkdaşlarımızdan birinin mənə danışdığı hadisə heç yadımdan çıxmır. Belə ki, onun yaxın rəfiqəsinin yeniyetmə övladı süni intellektlə ünsiyyət zamanı özünü öldürməyin daha asan üsullarını öyrənməyə çalışırmış. Valideyni bundan xəbər tutanda, sözün əsl mənasında, şoka düşüb. Unutmamalıyıq ki, süni intellekt, əslində, daha təkmil axtarış vasitəsidir. Əvvəllər Google, Yandex kimi axtarış portalları var idi. İndi isə süni intellekt bizə lazım olan məlumatları daha rahat şəkildə axtararaq təqdim edir. Lakin süni intellekt insanın həyata keçirməli olduğu missiyaları və funksiyaları öz üzərinə götürməməlidir. Xüsusilə vurğulamaq lazımdır ki, yeniyetmələr və uşaqlar özlərinə dost axtardıqları bir yaş dövründə olurlar. Buna görə də onlar daha məhrəm və səmimi ünsiyyətə, söhbətlərə meyil edirlər. Bəzən qarşılarında bir robotun dayandığını unudur, onu insan və şəxsiyyət kimi qəbul edirlər. Bu isə gələcəkdə onların psixikasında çox təhlükəli deformasiyalara səbəb ola bilər”.

Psixoloq vurğulayıb ki, süni intellekt mühitində böyüyən uşaqların gələcəyi böyük təhlükə altındadır:

"Bunun nəticələrini zaman keçdikcə əyani şəkildə görəcəyik. Ona görə də valideynlər çox diqqətli olmalı, ilk növbədə övladlarının həyatının sağlam və düzgün şəkildə təşkilinə çalışmalıdırlar. Uşaqların müxtəlif dostları və yaxınları olmalı, dərnəklərə getməli, sosiallaşmalı və sağlam mühitdə böyüməlidirlər. Eyni zamanda, müəyyən dövrlərdə onların peşəkar həkim-psixoterapevtlərin müayinəsindən keçməsi də vacibdir. Burada psixiatrdan deyil, məhz tibbi təhsili olan psixoterapevtdən və onun konsultasiyalarından söhbət gedir. Gəlin etiraf edək ki, yeniyetməlik dövründə, hətta uşaqlıqda belə, heç birimiz bəzi məqamları valideynlərimizə danışmamışıq, müəyyən məsələləri bölüşməkdən çəkinmişik. Bunun müxtəlif səbəbləri var. Ən azı valideynlə övlad arasında müəyyən hörmət pərdəsi olur ki, bu da bəzən hər şeyi olduğu kimi, çılpaqlığı ilə bölüşməyə mane olur. Ona görə də ayıq-sayıq olmaq lazımdır. Süni intellekt canlı insan deyil. Bunu daim diqqətdə saxlamalıyıq”.

Aynur Babazadə

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:137
embedMənbə:https://azxeber.com
archiveBu xəbər 03 Noyabr 2026 13:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see286

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see275

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see272

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see266

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see266

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see255

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see250

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see249

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see245

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see243

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see230

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see225

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see224

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see224

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see221

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see217

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see213

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see212

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see206

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see205
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri