Uşaqlarda əlavə qidalanmaya nə vaxt başlanmalıdır? PEDİATR DANIŞDI

“Körpənin sağlam və balanslı inkişafı üçün həyatın ilk ayları çox önəmlidir. Bu dövrdə ana südü, tərkibi ilə körpənin bütün ehtiyaclarını ödəyən, təbii və ən uyğun qida hesab olunur”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında həkim pediatr Səbinə Məmmədova deyib.

Səbinə Məmmədova sözlərinə belə davam edib: “Araşdırmalar göstərir ki, yalnız ana südü ilə qidalanan körpələrin həm immuniteti güclü olur, həm də inkişafı daha sağlam şəkildə gedir.

Əlavə qidalanma nədir?

Əlavə qidalanma – körpəyə ana südünə əlavə olaraq verilən digər maye və bərk qidalardır. Bu mərhələyə keçid, körpənin inkişafına uyğun şəkildə, onun böyümə və enerji ehtiyaclarını qarşılamaq məqsədilə həyata keçirilir.

Əlavə qidalanmaya nə vaxt başlanmalıdır?

Əlavə qidalanma tam 6-cı aydan etibarən başlayır. Bu dövrdə körpənin orqanizmi artıq ana südü ilə yanaşı başqa qidaları qəbul etməyə hazır olur.

Əlavə qidalanmaya başlamadan əvvəl aşağıdakı əlamətlər müşahidə olunmalıdır:

Körpə başını dik saxlaya bilir;

Oturmağa başlayır və dayanıqlıdır;

Yeməyə maraq göstərir, böyüklərin yeməyinə baxır;

Əli ilə əşyaları ağzına aparır;

Yeməyi itələmə refleksi zəifləyib və udma bacarığı formalaşıb.

Erkən əlavə qidalanmanın təhlükələri

Əlavə qidalanmaya 6 aydan əvvəl başlamaq bəzi mənfi təsirlərə səbəb ola bilər:

1. Bağırsaq pozuntuları və həzm problemi
Körpələrin həzm sistemi ilk aylarda yalnız ana südünə uyğun şəkildə inkişaf edir. Erkən verilən qidalar bu sistemə yük salaraq ishal, qəbizlik və qaz problemi yarada bilər.

2. Allergik reaksiyalar
Körpənin immun sistemi hələ tam formalaşmadığı üçün erkən təqdim olunan bəzi qidalar (yumurta, balıq, süd məhsulları və s.) allergiyaya səbəb ola bilər.

3. Qidalanma pozğunluğu və iştahsızlıq
Qidaya vaxtsız başlama körpənin qida qəbulunda mənfi təcrübə yaşamasına səbəb ola bilər. Bu isə sonradan iştahsızlıq və yeməkdən imtina ilə nəticələnə bilər.

4. Dəmir çatışmazlığı
Əlavə qidaların düzgün seçilməməsi və erkən verilməsi dəmirin orqanizmə mənimsənilməsini azalda bilər. Bu da anemiya riskini artırar.

5. Ana südü ilə qidalanmanın azalması
Əlavə qidaya erkən başlandıqda körpənin ana südünə olan tələbatı azala bilər. Bu da ana südü ifrazının azalmasına gətirib çıxarar.

Əlavə qidaya keçiddə hansı məhsullardan başlamaq lazımdır?

Əlavə qidaya keçid zamanı ilk mərhələdə aşağı allergik riskə malik, yüngül və tərkibi zəngin qidalar seçilməlidir:

Tək tərkibli pürelər (məsələn, balqabaq, kartof, kök);

Süd yox, ana südü və ya su ilə hazırlanmış düyü, qarabaşaq sıyığı;

Alma, armud püresi (çiy deyil, buxarda bişirilmiş);

Kiçik miqdarda bişmiş yumurta sarısı (8 aydan sonra);

Tədricən artırılan ət püreləri və kəsmik (8-9 aydan sonra).

Qida allergiyası riskini azaltmaq üçün yeni bir qida veriləndə 3 gün qaydasına əməl olunmalı – yəni 3 gün ərzində yalnız bir yeni məhsul əlavə edilməlidir.

Nəticə

Əlavə qidalanma körpənin fiziki və zehni inkişafında vacib mərhələdir. Ancaq bu keçid düzgün zamanda və düzgün üsullarla aparılmalıdır. Erkən başlanan əlavə qida körpənin sağlamlığı üçün zərərli ola bilər. Körpənin yaşına və inkişafına uyğun şəkildə, tədricən və nəzarətli qidalanma sağlam gələcəyin əsasını qoyur”.

Ayşən Vəli