Icma.az
close
up
RU
Uşaqlarda piylənmənin qarşısını necə almaq olar? HƏKİM MƏSLƏHƏTİ

Uşaqlarda piylənmənin qarşısını necə almaq olar? HƏKİM MƏSLƏHƏTİ

Icma.az xəbər verir, Saglamolun saytına əsaslanaraq.

Uşaqlarda piylənmə bir çox inkişaf etmiş ölkələrin geniş yayılmış səhiyyə problemlərindən biridir və son 10 illər ərzində narahatedici sürətlə artır.

Saglamliq.isim.az bildirir ki, piylənmənin profilaktikası uşaq doğulan andan başlayaraq bütün ailə üzvlərini əhatə etməlidir. Uşaqlarının pəhrizindən narahat olan valideynlər bu barədə daha ətraflı ailə həkimləri və ya patronaj tibb işçiləri ilə məsləhətləşə bilərlər.

Daha yaxşı olar ki, pəhriz, fiziki fəaliyyət və oturaq həyat tərzi kimi məsələlərin il boyu qiymətləndirilməsi uşağın şəxsən iştirakı ilə həkim-pediatra gəlişində həll edilsin. Bu qiymətləndirmənin müvafiq əsasları ailənin hər bir üzvünə aiddir və ona riayət edilməlidir.

Həkimlər tərəfindən  uşaqlara və ailə üzvlərinə aşağıdakılar tövsiyə edilir:

•  şəkər və şəkər tərkibli (şirinləşdirilmiş) içkilərin istifadəsinə məhdudiyyət qoymaq

•  məsləhət verilən miqdarda meyvə və tərəvəzli pəhrizə riayət etmək

•  gündəlik səhər yeməyini qaçırmamaq

•  hamının birlikdə nahar etməsi mümkünlüyünü əldə etmək

•  evdən kənar, xüsusən "fast food" restoranlarında qidalanmamaq

•  qida porsiyasını yaşa uyğun ölçülərlə tənzimləmək

•  az yaşlı uşaqları televiziya qarşısına almamaq

•  daha yuxarı yaşlı uşaqlarda isə televiziya, kompüter, planşet və s. oxşar cihazlardan istifadəni iki saatla məhdudlaşdırmaq

•  uşaqların gündə 60 dəqiqə fiziki aktiv olmalarını (məs., həyətdə oynamaq, idman dərnəklərində məşğul olmaq, velosiped sürmək və s.) təmin etmək

Sümüklərin möhkəmləndirilməsi üçün lazım olan və qan təzyiqinin normada saxlanmasına yardım edən maddələrlə (kalsium, kalium, vitamin D və digər mikroelementlər) zəngin olan süd və süd məhsulları həkimlər tərəfindən uşaqlara və onların ailələrinə faydalı qida kimi tövsiyə edilir.

Yaxşı qidalanmayan 5 yaşına qədər uşaqlar A, D və C vitamin əlavələri  qəbul etməlidirlər. Müxtəlif qida növlərindən, o cümlədən meyvə və tərəvəzdən faydalanan uşaqlara vitamin damcılarının (və ya həblərinin) verilməsinə ehtiyac yoxdur.

Üç yaşından başlayaraq bütün uşaqların qan təzyiqi hər il bir dəfə və əgər tələb olunarsa bir neçə dəfə yoxlanılmalıdır. Bu zaman qan təzyiqi cədvəlinə istinad etmək gərəkdir.

Dislipidemiyaya (yağ və ya piyin qanda normadan kənar olması) görə ümumi xolesterini və ya yağ mübadiləsinin pozulmasını təyin edən laborator analizlərin ilk dəfə bütün 9-11 yaşlı və təkrar olaraq 17-19 yaşlı uşaqlarda aparılması tövsiyə edilir. Digər yaş qrupundan olan uşaqlarda bu skrininq ailə üzvlərində müvafiq xəstəlik qeyd olunubsa və ya risk faktoru varsa daha erkən və fərqli intervallarla aparıla bilər.

Bədən kütlə indeksi 2 yaşlı uşaqlardan başlayaraq 18 yaşına qədər uşaqlara hər il müəyyən edilib, qeyd olunmalıdır (bax şəkil 1, 2).

Boy artımı diaqramı 2 yaşdan 18 yaşına qədər hər bir uşaqda istifadə edilməlidir; ÜST-nin boy artımı əyrisi doğulan andan uşağın 23 aylığına qədər istifadə edilə bilər. Hər bir valideyn uşağın çəkisi və boyunu həmin diaqramlar vasitəsilə normaya uyğun olub olmadığını müəyyən edə bilər.

İcbari dispanserizasiya zamanı həkimlər uşağın cinsini, yaşını, çəkisini, boyunu təyin edirlər, potensial xəstəlikləri müəyyən etmək üçün tibbi baxış, sistemlər üzrə müayinə, laborator və rentgenoloji qiymətləndirmələr aparırlar.

Bədən kütlə indeksi (BKİ)

Əgər uşağın boyu və çəkisi məlumdursa, onun BKİ-ni hesablamaq asandır. Bu məqsədlə aşağıdakı formuladan istifadə etmək olar. Həmin formulalar hətta internet saytlarda mövcuddur və BKİ-ni avtomatik hesablaya bilirlər.

BKİ = bədən çəkisi (kq) / boy2 (sm)

Bədən kütlə indeksinin (BKİ) göstəriciləri uşaq və yeniyetmələr üçün aşağıdakı kimidir:

18.5-dən aşağı - Normadan aşağı

18.5 - 24.9 - Norma

25.0 - 29.9 - Artıq çəki

30.0 və yuxarı - Piylənmə

Artıq çəkisi və ya piylənməsi olan uşağın həyat tərzində yaşına uyğun (pəhriz, fiziki aktivlik və hərəkət tərzi) dəyişikliklərin edilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Həyat tərzinin dəyişdirilməsində ailənin bütün üzvləri uşağa dəstək olmalı və həvəsləndirməlidirlər. Əgər uşaqla yanaşı ailənin digər üzvlərində piylənmə və ya artıq çəki varsa, ailənin həmin üzvü də çəkinin normallaşdırılması üçün müvafiq tədbirlərə cəlb edilməlidir.

Saglamolun.Az


Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:235
embedMənbə:https://saglamolun.az
archiveBu xəbər 15 Noyabr 2024 18:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri