Uşaqlarda qəbizlik: həzm pozuntusu, yoxsa gizli problem?

Uşaqlarda qəbizlik pediatrik praktikada ən çox rast gəlinən problemlərdən biridir. Lakin bir çox valideyn bunu sadəcə “uşaq normal tualetə getmir” kimi qiymətləndirir. Halbuki qəbizlik həzm sistemi, sinir sistemi və psixoloji faktorların birgə nəticəsi ola bilər.

Medicina.az xəbər verir ki, tibbi ədəbiyyatda qəbizlik Constipation kimi tanınır və uşaqlarda uzunmüddətli olduqda ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.

1. Lif (Fiber) Azlığı

Uşaqların qidalanmasında:

Fast food

Şirniyyat

Ağ undan hazırlanmış məhsullar çox olduqda bağırsaq hərəkətliliyi zəifləyir.

Mexanizm:

Lif bağırsaqda suyu saxlayır və nəcis kütləsini yumşaldır. Onun çatışmazlığı isə:

Sərt nəcis

Ağrılı defekasiya

Qəbizlik yaradır.

2. Su Azlığı – Görünməyən Risk

Uşaqlar çox vaxt kifayət qədər su içmir.

Nəticə:

Bağırsaqda su azalır

Nəcis quruyur

Çıxış çətinləşir.

Bu faktor xüsusilə isti havalarda və aktiv uşaqlarda daha da güclənir.

3. Bağırsaq hərəkətinin zəifliyi

Bəzi uşaqlarda bağırsaq peristaltikası zəif olur. Bu hal Peristalsis prosesinin ləngiməsi ilə bağlıdır.

Səbəblər:

Az hərəkət (oturaq həyat tərzi)

Uzun müddət tualeti saxlamaq

Sinir sistemi həssaslığı

4. Psixoloji – “Tualetdən Qorxu” Sindromu

Uşaqlarda qəbizliyin ən çox gözdən qaçan səbəblərindən biri psixoloji amillərdir.

Bağçada və ya məktəbdə tualetdən istifadə etmək istəməmək

Ağrılı defekasiya sonrası qorxu

Stress və narahatlıq

Bu vəziyyət Functional Constipation kimi qiymətləndirilir.

5. Qida Dözümsüzlükləri və Allergiyalar

Bəzi uşaqlarda müəyyən qidalar bağırsaqda iltihab yaradır.

Ən çox rast gəlinənlər:

Süd məhsulları (laktoza həssaslığı)

Qlüten

Bu hallarda bağırsaq funksiyası pozulur və qəbizlik inkişaf edir.

Araşdırmalar göstərir ki, uzunmüddətli qəbizlik uşaqlarda:

Bağırsaq mikrobiotasını pozur

İmmuniteti zəiflədir

Hətta davranış və əhval dəyişikliklərinə təsir edə bilər.

Əgər uşaqda:

3–4 gündən çox tualetə getməmə

Nəcisdə qan

Şiddətli qarın ağrısı

İştahsızlıq varsa, pediatr müayinəsi vacibdir.

Aygün Musayeva