Uşaqlıq travması BUNLARA səbəb olur

Uşaqlıqda zorakılığa məruz qalan insanlar tez-tez yuxu pozğunluğu yaşayırlar.

Çox güman ki, bu, emosiyaların tənzimlənməsində problemlərlə bağlıdır. 

Bunu çinli tədqiqatçılar müəyyən ediblər. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki,  aşdırma Development and Psychopathology” (DevPsycho) jurnalında dərc olunub.

Uşaq istismarı fiziki zorakılıq, emosional zorakılıq, cinsi zorakılıq və uşağın qida, sığınacaq, tibbi xidmət və emosional dəstək kimi əsas ehtiyaclarına etinasızlıq daxil olmaqla bir çox formada ola bilər. Bu cür müalicə uşağın inkişafı üçün ciddi nəticələrə səbəb olur.

Sihan Liunun başçılıq etdiyi tədqiqatın müəllifləri uşaqlıqda zorakılığın müxtəlif formalarının sonrakı həyatda yuxu problemlərinə necə təsir edə biləcəyini araşdırmaq üçün yola çıxdılar. Tədqiqatçılar yuxu problemlərinin idrakın yenidən qiymətləndirilməsi və emosional ifadənin bastırılması kimi emosiyaların tənzimlənməsi strategiyaları ilə əlaqəli olacağını düşünürlər.

Koqnitiv yenidən qiymətləndirmə, emosional təsirini azaltmaq və stresin öhdəsindən gəlməyə kömək etmək üçün vəziyyətin daha müsbət və ya neytral şəkildə yenidən qurulduğu bir strategiyadır. Bunun əksinə olaraq, emosional ifadənin yatırılması, insanın daxili təcrübələrini dəyişdirmədən xarici emosional təzahürlərini gizlətdiyi bir strategiyadır. Bu strategiya sosial qarşıdurmanı azaltsa da, uzunmüddətli psixoloji stressə səbəb ola bilər.

Təhlildə 16-22 yaş arasında olan 1929 nəfər iştirak edib. İştirakçıların 63%-i qadınlar, 55%-i kənd yerlərində yaşayır, 85%-i isə sağlam ailələrdən olub. İştirakçıların 18%-i uşaq ikən cinsi zorakılıq, 7%-i fiziki, 15%-i isə emosional istismara məruz qalıb. Bütün sui-istifadə növləri artan yuxu problemləri ilə əlaqələndirilirdi, ən güclü əlaqə isə emosional sui-istifadə ilə müşahidə olunur.

Tədqiqatın müəllifləri yüksək səviyyəli fiziki və emosional zorakılığın idrakın yenidən qiymətləndirilməsi strategiyalarından daha az istifadəyə səbəb olduğu, yüksək səviyyəli cinsi zorakılığın isə emosional təzyiqdən istifadənin artmasına səbəb olduğu bir modeli sınaqdan keçirdilər. Öz növbəsində bu amillər yuxu problemlərinin artmasına səbəb olub. Nəticələr belə əlaqələrin mümkünlüyünü təsdiqləyib.

Bununla belə, alimlərin fikrincə, statistik modellər yalnız təklif olunan əlaqələrin mümkün olduğunu göstərir, lakin müşahidə edilən korrelyasiya üçün başqa izahatları da istisna etmir.

Xəzər
“Cebheinfo.az”