Uzun müddət oturanda ayaqlarımız niyə keyiyir? Bədəndə nə baş verir?

Uzun müddət eyni vəziyyətdə oturarkən ayağın və ya pəncənin qəfil keyiməsi, iynələnməsi  bir çox insanın qarşılaşdığı haldır. Xüsusilə ayağı ayağın üstünə aşıraraq və ya hərəkətsiz vəziyyətdə uzun müddət oturanda bu hiss daha qabarıq şəkildə ortaya çıxa bilər.

AZXEBER.COM xəbər verir ki, tibbdə bu vəziyyət çox vaxt paresteziya adlandırılır. Müvəqqəti keyimə adətən bədənin müəyyən hissəsində sinirə təzyiq yaranması və həmin nahiyəyə qan axınının müvəqqəti azalması ilə əlaqələndirilir.

İnsan uzun müddət eyni vəziyyətdə oturanda bədənin müəyyən hissəsindəki sinirlər sıxıla bilər. Xüsusilə ayaqları çarpazlaşdırmaq və ya bədənin ağırlığını uzun müddət eyni nahiyəyə vermək sinirlərə təzyiq yarada bilər.

Sinirlər beyindən bədənin müxtəlif hissələrinə siqnallar ötürür. Onlara təzyiq düşdükdə isə bu siqnalların ötürülməsi müvəqqəti olaraq pozula bilər. Nəticədə insan ayağında keyimə, iynəbatma, qarışqa gəzməsi və ya yanma hiss edə bilər.

Bəs ayağı hərəkət etdirəndə niyə iynələnmə başlayır?

Uzun müddət sıxılmış vəziyyətdə qalan ayaq hərəkət etdirildikdə sinir və qan dövranı tədricən normallaşmağa başlayır. Bu mərhələdə insanın daha güclü iynələnmə və qarışqa gəzməsi hiss etməsi mümkündür.

Mütəxəssislər bunu müvəqqəti paresteziyanın tipik xüsusiyyəti kimi qiymətləndirirlər. Təzyiq aradan qalxdıqdan sonra hissiyyat adətən qısa müddət ərzində bərpa olunur.

Məsələn, uzun müddət bir vəziyyətdə oturmaq və ya ayaqları çarpaz saxlamaq müəyyən sinirlərin sıxılmasına səbəb ola bilər. Sinirlərin sıxılmasının qarşısını almaq üçün uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmamağı və ayaqları uzun müddət çarpazlaşdırmamağı tövsiyə edilir.

Uzun müddət oturmaq qan dövranına da təsir edə bilər

Uzun müddət hərəkətsiz qalmaq ayaqlarda qan dövranının effektivliyinə də təsir göstərə bilər. Ayaq və baldır əzələlərinin hərəkəti venoz qanın ürəyə geri qayıtmasına kömək edir. Buna görə gün ərzində uzun müddət oturan insanlara vaxtaşırı ayağa qalxmaq və hərəkət etmək tövsiyə olunur.

Xüsusilə masa arxasında işləyən, uzun müddət kompüter qarşısında oturan və ya uzun səfərlərdə hərəkətsiz qalan insanlarda bu məsələ daha aktualdır.

Ayaqların tez-tez keyiməsi normaldırmı?

Əgər ayaq yalnız uzun müddət eyni vəziyyətdə qaldıqdan sonra keyiyir və mövqeyi dəyişdikdən bir neçə dəqiqə sonra hissiyyat normallaşırsa, bu, çox vaxt ciddi problem olmur.

Lakin keyimə tez-tez təkrarlanırsa, uzun müddət davam edirsə və ya heç bir səbəb olmadan meydana çıxırsa, bunu sadəcə uzun müddət oturmaqla əlaqələndirmək düzgün deyil.

Davamlı və ya təkrarlanan keyimənin arxasında sinir sıxılması, siyatik sinirlə bağlı problemlər, periferik neyropatiya, diabet və digər sağlamlıq problemləri dayana bilər.

Ayaq keyiməsi hansı hallarda təhlükəli ola bilər?

Keyimə ilə yanaşı əzələ zəifliyi, güclü ağrı, hər iki ayaqda ciddi və ya getdikcə artan keyimə, beldən ayağa yayılan ağrı kimi əlamətlər varsa, tibbi qiymətləndirmə vacibdir. Xüsusilə hər iki ayaqda güclü və ya pisləşən keyimə ilə yanaşı sidik və ya nəcisə nəzarətin itirilməsi kimi əlamətlər təcili tibbi yardım tələb edə bilər.

Bundan başqa, ayaqlarda davamlı keyimə və hissiyat itkisi periferik neyropatiya kimi problemlərlə də əlaqəli ola bilər. Məsələn, diabet periferik neyropatiyanın əsas səbəblərindən biridir.

Ayaqların keyiməsinin qarşısını necə almaq olar?

Uzun müddət oturmaq məcburiyyətində olan insanlar eyni vəziyyətdə fasiləsiz qalmaq əvəzinə müəyyən aralıqlarla ayağa qalxıb hərəkət edə bilərlər. Ayaqları uzun müddət çarpaz vəziyyətdə saxlamaqdan da çəkinmək tövsiyə olunur.

Sadə hərəkətlər, qısa gəzinti və oturma vəziyyətinin dəyişdirilməsi bəzi hallarda ayaqlarda yaranan müvəqqəti keyimənin qarşısını almağa kömək edə bilər.

Fəridə Əsədzadə