Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Valideyn mənşəli genetik təsirlərin yeni statistika metodu aşkarlanıb

Valideyn mənşəli genetik təsirlərin yeni statistika metodu aşkarlanıb

Icma.az, Azertag saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Bakı, 8 avqust, AZƏRTAC

Genetik variantların valideyn mənşəyinə görə fərqli təsirlər göstərə bilməsi artıq məlum olsa da, bu cür təsirlərin aşkarlanması uzun illər çətinlik yaradıb. Lakin “Nature” jurnalında dərc olunan bir araşdırma valideyn məlumatlarına ehtiyac olmadan genetik mənşəyi təyin edə bilən yeni statistik yanaşmanı təqdim edir.

AZƏRTAC “Nature” jurnalına istinadla xəbər verir ki, uşaqlar, adətən hər bir genin iki nüsxəsini, biri anadan, digəri atadan miras alır. Bu nüsxələrin hər ikisi ya ifadə edilir (aktivləşir), ya da susdurulur (passiv qalır). Lakin bəzi hallarda yalnız bir nüsxə aktiv olur, digər nüsxə isə genetik olaraq “susdurulur”. Bu fenomenə “genomik imprinting” deyilir və bəzi irsi sindromların səbəbi məhz bu prosesdir. Məsələn, “UBE3A” geninin ata mənşəli nüsxəsinin ifadə olunmaması Prader-Willi, ana mənşəli nüsxəsinin isə Angelman sindromu ilə əlaqələndirilir.

Yeni tədqiqatda Avropa və ABŞ-dan olan alimlər valideyn mənşəyini təyin etmək üçün fərdin valideynlərinin deyil, istənilən qohumlarının genomik məlumatlarını istifadə edən bir statistik metod hazırlayıblar. Bu yanaşma mövcud genetik məlumat bazalarında valideyn məlumatlarının olmamasını kompensasiya edərək geniş miqyaslı analizlərə imkan verir.

Tədqiqat qrupu Böyük Britaniyanın Biobankında yer alan təxminən 109 min fərdin məlumatlarını təhlil edərək 30-dan çox valideyn mənşəli təsir göstərən genetik variant müəyyənləşdirib. Bu variantlardan 19-u “bipolyar təsirə” malik olub, yəni onların fenotipik təsiri genin hansı valideyndən miras alındığından asılı olaraq əks istiqamətli ola bilər. Məsələn, bir genetik variant atadan miras alındıqda 2-ci tip diabetin riskini 14 faiz artırır, anadan miras alındıqda isə bu risk 9 faiz azalır. Bu bipolyar variantların təqribən yarısı 11-ci xromosomda yerləşir və böyümə ilə əlaqəli “imprinting” genləri ilə zəngindir. Əldə edilən nəticələr Estoniya Biobankında 85 min, Norveçin Ana, Ata və Uşaq Kohort Tədqiqatında isə 42 min nəfər üzərində aparılmış təhlillərlə də təsdiqlənib. Əlavə olaraq, Norveç və Böyük Britaniya məlumatlarından istifadə edilərək “KLF14” geninin ana mənşəli variantının körpəlik dövründə artmış bədən kütləsi indeksi (BMI) ilə əlaqəli olduğu müəyyən edilib. Bu tədqiqat genetik variantların insan sağlamlığına və inkişafına təsirində valideyn mənşəsinin rolunu daha dərindən anlamağa imkan verir. Ən əsası isə bu metod gələcəkdə genom məlumatları əsasında daha dəqiq risk qiymətləndirmələri və fərdiləşdirilmiş tibbi yanaşmalar üçün yeni yollar aça bilər.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:153
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 08 Avqust 2025 06:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see271

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see269

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see260

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see259

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see253

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see249

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see244

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see240

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see226

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see217

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see215

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see205

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see203

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see203

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see200

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see199

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see196

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see194

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see188

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri