Valideynlər arasındakı münaqişələr az yaşlı uşaqların psixologiyasına və gələcəyinə mənfi təsir edir

Adətən qarşımıza laqeyd, soyuqqanlı, sevgidən "qaçan" və ya problemli insan çıxanda onun davranışlarını uşaqlıqda yaaşdığı travmalarla əlaqələndiririk. Psixoloqlar da çox zaman “uşaqlıq travması” adı verir, bu vəziyyətlərə...

Psixoloq Rafiq Allahverdiyev Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, münaqişənin səbəbindən, mahiyyətindən asılı olmayaraq, kiçik yaşlı uşaqlar - 9 yaşına qədər olan uşaqlar valideynlər arasında olan konfliktin səbəbini başa düşə bilmir.

Psixoloq Rafiq Allahverdiyev

“Onlar niyə dalaşır, niyə yola gedə bilmirlər, niyə münaqişə yaranır”, uşaqlar bunun səbəbini və mahiyyətini başa düşmürlər və sadəcə  qışqırtı, təhqir, vurmaq, döymək, söymək eşidir və görürlər. Belə olan halda uşaqlarda inciklik yaranır. Onlar kiçik yaş dövrlərində hesab edirlər ki, valideynlər mənə görə dalaşırlar. “Mən çox yedim, çox yatdım, hansısa əşyanı götürdüm, konfet istədim” və s. bu kimi hiss yaranır. “Əgər mən atadan konfet istəməsəydim, dalaşmazdılar”, “mən anadan yeməyi, paltarı, gəzməyi istədim deyə atam anamla dalaşdı” deyə düşünür və onlarda günahkarlıq və inciklik hissi yaranır. Uşaqlar böyüdükdən sonra ailə həyatında,dostları ilə və s. münaqişələr yaşadıqda dərhal kompromisə gedə bilmir, çıxış yolu tapa bilmirlər və onlarda şübhə hissi yaranır. Onlar özlərindən başqa hamını günahlandırırlar. Ən pis halda, hər uğursuzluqda özlərini günahkar hesab edirlər”-deyə Rafiq Allahverdiyev qeyd edib.

Psixoloq əlavə edib ki, az yaşlı və valideynləri ilə problem yaşamış uşaqlar diş ağrısı, miqren və böyrək ağrılarına meylli olurlar.

“7-9 yaşda uşaqlar valideynlər arasındakı münaqişələrə şahidlik edirsə, aqressivlik hissi yaranır. 9-12 yaşlı uşaqlar valideynlərinin bir-birini təhqir etməsinə aqressiv münasibət göstərir. Ata-ananın bir-birini söyməsinə şahid olan uşaqlar, sonradan onlardan birinə qarşı ögey münasibət bəsləyir. Valdeynə qarşı güvən hissi itir və uşaq özünü köməksiz, qorunma hissinə möhtac hiss edir. Qorunmasızlıq hissi uşaqlarda təşviş duyğusu yaradır və onlarda “birdən” anlamı yaranır. “Birdən səhv etsəm”, “birdən yıxılsam” v. s. düşüncələr uşaqlarda aqressiv qorxu hissi yaradır. İtirməkdən, uğursuzluqdan, sevilməməkdən qorxmaq hissi... Belə uşaqlarda enurez yaranır. Eyni zamanda belə uşaqlarda qorxu, həyəcan və s. ilə yaranan ürək xəstəlikləri ortaya çıxa bilir. Böyüyəndə bu uşaqlarda məsuliyyətdən qaçma hissi yaranır və münaqişəli ailələrdə böyüyən uşaqlar xoşbəxt ola bilmirlər”-deyə psixoloq Rafiq Allahverdiyev vurğulayıb.

İradə Cəlil, Bizimyol.info