Vaqif Bəhmənli İbadət

Təndirdən qalxan od kimi

Söz vururdu yanağıma,

yoncaya cuman at kimi

cumdum yazı otağıma.

Yazı otağıma girdim;

masamın üstünə sərdim

təzə biçilmiş ağ südlü

ağ buğumlu ot misalı

bir qucaq ağ kağızı,

üç dəfə alnıma qaldırıb,

endirib üç dəfə öpdüm

hələ qələm qanatmayan

sinəsi sağ kağızı.

Söz - Allah, kağız ətəkdi,

ağ ağardar ağ niyyəti

məncə, ağ kağız öpməkdi

şairlərin ibadəti.

Bu ibadət gizli qalsın,

düşməsin dilə, ağıza.

Şair odu, sözə dalsın

Heç nə yazmadan kağıza...

Dəqiq təvəllüd

Eeey, Göy üzü,

1955-ci il may ayının

ya 23-ü, ya da 24-ü ilk dəfə

mən səni anamın

bətnindəykən gördüm -

həm də, lap düzü,

görməzə-bilməzə

aşiq oldum sənə, Göy üzü!

Göy üzü, öz gözüm

yumuluydu hələ,

anamın hədəqəsindən çıxan

gözüynən baxdım

sənə ilk dəfə.

İsti, işığı özündən bir yer idi

olduğum yer,

dar divar arasında

işığa qardaş idim,

dar divar hörgüsündə

sanki xırdaca kərpic,

qırmızı bir daş idim.

Kərpic idim, daş idim,

ləng idim,yavaş idim,

bir azca ağıldan kəm,

bir qədər malbaş idim!

...Dar divarlar

sıxdı məni, Göy üzü,

təpiklədim dar divarı;

o dünyada bu dünyanı,

bu dünyada o dünyanı

görüb çıxdım,Göy üzü!

Məni doğmaq

istəmirdi fağır anam,

dar divarı təpiyimlə

yarıb çıxdım...

sənin xatirinə, Göy üzü!

Biz gedən yol

Nə olar, qoy baxım ayrı baxımdan -

daş dələn nəzərlər daşıma batmır.

Allah, ağzımı əy, keç günahımdan;

o dünya söhbəti başıma batmır.

O dünya söhbəti başıma batmır -

bəlkə, mətləb iri, başım xırdadı?

Mənim axirətə qüdrətim çatmır;

Kotanım ilişir...

şum axırdadı!

Hanı süd arxı ki, deyim:

-Buyur iç...

hürküt taleyini,

tut arığından,

cəhənnəm alovu püskürdümü heç

məzar uçuğundan,

gor yarığından?

Cəhənnəm peçinə yarmaça basan

şeytanı, qulu da görən olmayıb.

Hanı əhlət daşı, hanı qır qazan? -

Körpü heç, qılı da görən olmayıb.

Möminlər qaçdımı pisin yanından

behiştdə əl-ayaq yuyan çıxdımı?

Çürümüş sür-sümük, cism yanından

heç denən bircə yol tiyan çıxdımı?

Qoca can

can atmaz boş əmək üçün,

Suyun ortasına od əkim,

olmaz!

Əsl həqiqəti tərpətmək üçün

məzar açmalıyam, oda ki, olmaz!

Yaşasın Peyğəmbər, sağ olsun molla -

insan oğlu, qardaş,

öl oğlu öldü.

İki məntəqə var, biz gedən yolda -

cənnət - içimizdi,

cəhənnəm - çöldü!

Kişi söhbəti

Kim nə çəkib özü bilir -

çünki çəkən düzü bilir;

Mənim çəkdiyimi,

ayrı kəs bilməz!

Nə ata, nə ana,

nə qardaş, nə bacı,

nə dost, nə övlad,

hətta tanrı da bilməz ki,

həyatda nə qədər alçalmış,

nə qədər ucalmışam.

Qəzasız ötüşüb nadinc həyatım,

Allaha şükür ki,

yaşa dolmuşam...

həyatıma nifrət etmirəm,

həyatımın aşiqi də deyiləm.

Qədim çalğı alətləri

Onları... türk mələtdi,

ağlatdı zaman-zaman -

tütək, ney və balaban...

Baldan şirindi tütək...

üçü bir yerdə ürək -

çiçək, arı və pətək!

Qabarlı barmaqdı ney -

gözündə qarğış, giley,

güllə batmayan köynək;

yaxası ufultu, göynək...

Bu da ki, balabandı -

çalınanda bilmirəm

mən handa, balam handa -

can bəladı, bəla candı...

cantək əriyən şamdı

Balaban

belə balabandı!

Sayaq, gəlmişkən həvəs -

Hanı zurnaya əvəz?

Odda yanmaz, suda batmaz...

Zurnanı çalmaq nədi,

Heç onu üfürməyə

Hər millətdə nəfəs çatmaz!

Vaqifdən Vaqifə

Tutub niyyətində ən uca dağı

Nahaq düşünürdü

yol olar Vaqif...

Zaman eşşəkdisə, neylər;

uzağı gərdişin belində belində çul olar Vaqif.

Şeypuru qaldırıb carçı, car salsa,

Yağılar üstünə ordular salsa,

Canını arı yox, ilanlar çalsa

zəhərdən şan bağlar,

bal olar Vaqif!

Çolaq dirsək basıb yeri, söyləsə, boşboğaz

natiqə, kiri, söyləsə, camaat ölüyə diri söyləsə

batar tuti dili, lal olar Vaqif.

Hamı tula sevir -

xalta qaldırıb...

İlahi, xış üzü alta qaldırıb...

Görsə ki, bir cəllad balta qaldırıb

uzanar boğazı, qıl olar Vaqif...

Duyub töhmətini qəbirsizliyin -

qısılar küncünə səbrsizliyin...

Asılıb, Allahla abırsızlığın

açıq arasında tül olar Vaqif.

Düz yola can qurban -

lənət çəpinə...

canı çöp eləyib yığar ipinə,

çəkilər içinin barlı dibinə

çətin, yağtikanlı çöl olar Vaqif.

Heç kimi yatırdıb oyatmaz bir də,

İkinci ürəyi qanatmaz bir də,

Sultan subaylığa can atmaz bir də

Olsa, uzaq başı dul olar Vaqif!

Yetib mətləbinə söz deyə-deyə,

dizini bərkidib, “döz” deyə-deyə,

yeri eşə-eşə kök atıb göyə -

Vaqif - balalardı, balalar - Vaqif!