Vətən müharibəsi və Kəlbəcərin azad olunmasının strateji əhəmiyyəti

Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində dönüş nöqtəsi olmaqla yanaşı, ölkəmizin torpaq bütövlüyünün bərpası, regionda yeni təhlükəsizlik nizamının formalaşması və milli qürurun yüksəlişi baxımından əvəzsiz əhəmiyyət daşıyır. Bu müharibənin ən mühüm mərhələlərindən biri isə şübhəsiz ki, Kəlbəcərin azad olunması və bölgənin Azərbaycan sərhəd xətti üçün strateji mövqeyinin bərpa edilməsidir. Kəlbəcər coğrafi mövqeyi, relyefi, təbii sərvətləri və kommunikasiya yollarına nəzarət baxımından Qarabağ bölgəsinin ən mühüm hissələrindən biridir. Ermənistan tərəfindən 1993-cü ildə işğal edilən bu ərazi Azərbaycanın qərb rayonlarını Qarabağ bölgəsindən ayırmaq, ölkənin su ehtiyatlarına və strateji yüksəkliklərinə nəzarəti ələ keçirmək məqsədi ilə işğal edilmişdi. Kəlbəcərin işğalı təkcə hərbi-siyasi nəticələr doğurmamış, həm də bölgənin ekoloji, demoqrafik və mədəni mənzərəsinə ağır zərbələr vurmuşdu. 2020-ci ilin Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan Ordusu yüksək peşəkarlıq, koordinasiya və texnoloji üstünlüklə hərbi əməliyyatları uğurla həyata keçirərək düşmən müdafiə xəttinin əsas mövqelərini darmadağın etdi. Bu qələbə Ermənistanı kapitulyasiya aktı olan 10 noyabr Bəyanatını imzalamağa məcbur etdi və sənədə əsasən Kəlbəcər rayonu bir güllə atılmadan diplomatik və hərbi-siyasi qələbənin nəticəsi kimi Azərbaycana qaytarıldı. Ermənistan tərəfindən bu bölgənin boşaldılması prosesi çətin relyef və hava şəraitinə görə üç gün deyil, on gün uzadıldı. Lakin bu müddət ərzində düşmən tərəfi bölgəni tərk edərkən evləri, meşələri yandırdı, infrastrukturu dağıtdı və bir daha vandal mahiyyətini nümayiş etdirdi. Bununla belə, Kəlbəcərin azad olunması Azərbaycan üçün tarixi dönüş yaratdı. Birincisi, bölgənin strateji yüksəklikləri Ordumuzun nəzarətinə keçdi və bu, həm Qarabağın şimal-qərb hissəsinə, həm də Ermənistanla sərhəd xəttinə tam nəzarət imkanı yaratdı. İkincisi, Azərbaycanın su ehtiyatlarının böyük hissəsini təşkil edən Tərtərçay, Başlıbel, İstisu kimi mənbələr yenidən ölkəmizin iqtisadi dövriyyəsinə qaytarıldı. Üçüncüsü, Laçın və Kəlbəcər koridorlarının açılması həm hərbi təhlükəsizlik, həm də regional kommunikasiya baxımından mühüm strateji üstünlük yaratdı. Kəlbəcərin azad olunması Vətən müharibəsinin qələbə ilə başa çatmasının əsas dayaqlarından biri oldu. Bu addım həm Ermənistanın işğal siyasətinin tam iflası, həm də Azərbaycanın bölgədə söz sahibi olan güclü dövlət kimi mövqeyinin möhkəmlənməsi demək idi. Müharibədən sonra Kəlbəcərdə aparılan genişmiqyaslı yenidənqurma işləri, infrastruktur layihələri, yolların çəkilməsi və yeni yaşayış məhəllələrinin salınması bölgənin strateji əhəmiyyətini daha da artırır. Bu gün Kəlbəcər həm tarixi ədalətin bərpasının simvolu, həm də Azərbaycanın gücünün, birlik və qətiyyətinin parlaq ifadəsidir. Vətən müharibəsində qazanılan bu Qələbə yalnız hərbi zəfər deyil, eyni zamanda siyasi, iqtisadi və humanitar baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyan tarixi nailiyyətdir və Kəlbəcər həmin zəfərin ən mühüm sütunlarından biri olaraq qalır.

Nicat Quliyev

YAP Laçın rayon təşkilatının məsləhətçisi