Viruslarla necə mübarizə aparaq? ARAŞDIRMA

Alimlər dəniz anemonlarında (dəniz lalələri) viruslara qarşı immun cavabını tənzimləyən CARDIB adlı zülalın gözlənilməz funksiyasını müəyyən ediblər.

Redaktor.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Nature Ecology & Evolution" jurnalında dərc olunub.

Qüdsdəki Yəhudi Universitetinin alimləri ABŞ-nin Şimali Karolina Universitetinin Şarlott şəhərciyindən olan tədqiqatçılarla birlikdə onurğasız canlılar olan dəniz anemonlarının immun sistemini araşdırıblar. Bu canlılar onurğalılardan təxminən 600 milyon il əvvəl təkamül yolu ilə ayrıldığı üçün onların immun mexanizmlərinin öyrənilməsi qədim müdafiə sistemlərinin necə formalaşdığını anlamağa imkan verir.

Tədqiqat zamanı müəyyən edilib ki, CARDIB zülalı insanlarda viruslara qarşı immun cavabın formalaşmasında mühüm rol oynayan MAVS zülalının funksional analoqudur. Lakin onların fəaliyyət prinsipi fərqlidir. İnsanlarda MAVS immun sistemini aktivləşdirdiyi halda, dəniz anemonlarında CARDIB əksinə, viruslara qarşı immun reaksiyanı zəiflədir.

Alimlər CRISPR gen redaktəsi texnologiyası vasitəsilə CARDIB genini çıxardıqda maraqlı nəticə əldə ediblər. Gözlənildiyi kimi heyvanların immuniteti güclənməyib, əksinə onlar virus infeksiyalarına qarşı daha həssas olublar.

Tədqiqatın nəticələrini təsdiqləmək üçün eksperimentlər laboratoriyada deyil, ABŞ-nin Cənubi Karolina sahillərində yerləşən nəzarət olunan təbii su hövzələrində – mezokosmlarda aparılıb. Bu yanaşma alimlərə dəniz anemonlarının immun reaksiyasını real ekoloji şəraitdə müşahidə etməyə imkan verib.

Mütəxəssislərin fikrincə, əldə olunan nəticələr göstərir ki, onurğasız və onurğalı canlıların immun sistemləri təkamül zamanı tamamilə fərqli inkişaf yolu keçmiş ola bilər. Bu kəşf gələcəkdə viruslara qarşı müdafiə mexanizmlərinin daha dərindən öyrənilməsinə və yeni müalicə yanaşmalarının hazırlanmasına töhfə verə bilər.

NURİYYƏ