Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Xalq yazıçısı Anar: Adama dahi deyəndə ətim tökülür

Xalq yazıçısı Anar: Adama dahi deyəndə ətim tökülür

Icma.az bildirir, Oxu.az saytına əsaslanaraq.

"İndiki dövrdə bizim nə sağlam tənqidimiz var, nə də qeyri-sağlam tənqidimiz. Tənqid janr kimi Azərbaycanda bu gün yoxdur. Tənqidi bizdə iki şey əvəz edib - təhqir, bir də tost (mədhiyyə - red). Ya gözləri götürmədiyi bir yazıçını təhqir edirlər, o, nə yazsa, yazmamışdan əvvəl onun təhqiri hazırdır, tənqid yox ha, təhqiramiz sözlər, ya da tost deyirlər - bu, dahidir, bu, böyükdür, bu, nəhəngdir, bundan böyük adam yoxdur və s. Tənqid isə başqa şeydir.

Sovet dövründə, bütün nöqsanları ilə belə, tənqid yazıçını yönəldirdi, təhlil edirdi, izah edirdi, nöqsanlarını göstərirdi, vəziyyətlərini açırdı. Tənqid özü istedad tələb edən bir sənət növüdür. Bizdə isə bu gün tənqid tostçuluğa çevrilib. Xoşumuz gələn və ya yarınmaq istədiyimiz adamı mədh edirik, bəyənmədiyimiz adamı isə ən pis sözlərlə təhqir edirik".

Bunu Oxu.Az-a videomüsahibəsində Xalq yazıçısı Anar deyib.

Xalq yazıçısı Anar: "Adama dahi deyəndə ətim tökülür"

Videomüsahibənin birinci hissəsini buradan izləyə bilərsiniz. İkinci hissədən bəzi məqamları diqqətinizə çatdırırıq:

- Anar müəllim, müsahibələrinizin birində qeyd etmisiniz ki, tənhalığın ən ağırı insanlar arasında yalqız olmaqdır, məgər bu, mənim əsərlərimdən aydın olmur? Maraqlıdır, Anar insanlar arasında niyə özünü tənha hiss edir? Nə çatmır Anar üçün?

- Məni anlayan adamlar... (gülümsəyir və dalır)

Dünyada ən böyük dərd anlaşılmaq dərdidir. Mən, təəssüf ki, müasirlərim arasında çox tək-tük adam deyə bilərəm ki, məni anlayır. Onlar da əsasən, mənim dostlarım idi ki, bu gün çoxları həyatda yoxdur. Onlar məni anlayırdılar. Get-gedə daha da az qalır məni anlayan, bəlkə də, mənim anladığım adamlar...

- Sizin hər sözünüz, hər ifadəniz çox böyük rezonans yaradır, müzakirə olunur, bir sözlə, Anar gündəmdən düşmür heç vaxt. Yaşıdlarınız arasında sizinlə müqayisə edə biləcəyim Elçini (Xalq yazıçısı - red.) götürsək, görərik ki, Elçin müəllim haqqında o qədər də yazılmır. Bunun səbəbini nədə görürsünüz?

- Birincisi, mən hesab etmirəm ki, Elçin haqqında az yazılır. Elçin haqqında da çox yazılır, çox da populyar yazıçıdır, yaxşı yazıçıdır, mənim də dostumdur və mənə elə gəlir ki, onun haqqında az danışmaq...

- Mən cəmiyyətin fikirlərə reaksiyasını demək istəyirəm.

- Cəmiyyətin reaksiyasını mən bilmirəm, vallah. Ona görə deyə bilmərəm, cəmiyyətin reaksiyası ona necədir, mənə necədir. Cəmiyyətin mənə reaksiyası belədir ki, kim məni görür, yaxınlaşır ki, gəl şəkil çəkdirək. Soruşuram ki, mənim bir əsərimi oxumusan? Deyir ki, yox. Deyirəm, onda neyləyirsən mənimlə şəkil çəkdirib? (gülür)

İndi, bəlkə, Elçinlə daha az şəkil çəkdirirlər, amma mənə elə gəlir ki, elə onunla da şəkil çəkdirmək istəyən çoxdur. Əsərlərimizi oxumaqdan daha çox, şəkil çəkdirməyi sevirlər.

- Anar müəllim, 1960-cı illəri Azərbaycan ədəbiyyatının müasir intibah dövrü adlandırmaq olarmı?

- Mən elə hesab edirəm, onda da inciyirlər məndən ki, necə yəni, sən o biri dövrləri inkar edirsən. Mən inkar etmirəm. İndiki dövrün də yaxşı yazıçıları var, yaxşı şairləri var. Amma 1960-cı illər tək ədəbiyyatda yox, ümumiyyətlə bizim musiqimizdə, rəssamlığımızda, teatr, kinoda bir intibah dövrü idi, doğrudan da. Bax, indi adları mən çəksəm, tutalım, o illərdə parlayan bəstəkarlardan Qara Qarayev, Fikrət Əmirov, Cövdət Hacıyev, Niyazi, Tofiq Quliyev, Rauf Hacıyev, daha sonrakı nəsil Arif Məlikov, Vasif Adıgözəlov, Emin Sabitoğlu və s. Bunlar, doğrudan da, musiqidə bir etap, bir mərhələ yaradan adamlardır. Rəssamlıqda götürsək, Səttar Bəhlulzadə, Toğrul Nərimanbəyov, Tahir Salahov, teatrda Mehdi Məmmədov, Tofiq Kazımov, kinoda Arif Babayev, Rasim Ocaqov, Həsən Seyidbəyli, Oqtay Mirqasımov və s. Hələ mən teatrdakı aktyorları demirəm - Həsən Turabov, Şəfiqə Məmmədova, Amaliya Pənahova, Rasim Balayev və sair və ilaxır. Baxın, nə qədərdirlər. Bu gün belə küll halında (ayrı-ayrı istedadlar var, onlar başqa) bu çəkilən adlara tay-bərabər olacaq adlar varmı? Məncə, yoxdur.

- Sizcə, bu nə ilə bağlıdır?

- Dövrlə bağlıdır. Mən demirəm ki, bu, altmışıncıların xüsusi xidmətidir. 1960-cı illər belə oldu ki, sovet "qış"ından, "şaxta"sından sonra XX qurultay oldu, Nikita Xruşşov Stalini ifşa etdi, repressiyaya uğramış adamlar bəraət aldılar, sürgün olunmuş adamların bir qismi qayıtdı və bizə elə gəldi ki, təzə bir həyat başlayıb. Bu təzə həyatda ki bir az nəfəs almaq imkanı oldu, bütün sahələrdə insanlar öz yaradıcı potensialını aça bildilər. Sonra Xruşşov dövründə yenə başladılar sənəti sıxmağa və get-gedə yenə də belə azalma oldu.

Bir də ikinci bizim üçün, yəni Azərbaycan üçün, mühüm olan - müstəqillik dövrümüz. Müstəqillik dövrümüzdə biz hələlik fərəh hissi ilə yaşayırıq, xüsusilə də qələbələrimizdən sonra. Fərəh hissi isə ədəbiyyatın ancaq bir janrı ola bilər. Fərəh hissi ilə mədhiyyələr yazmaq olar, tərənnümlər yazmaq olar, marşlar yazmaq olar. Daha dərin qatlara getmək üçün görünür, hələ bir müddət bu hisslərlə yaşayandan sonra başqa hisslərlə də yaşamalıyıq ki, başqa növ əsərlər də meydana gəlsin.

- Bəzən insan o qədər böyük olur ki, onun adı bütün digər adları üstələyir. Məsələn, elə yazıçı Anar demək yetərlidir. Burada artıq ada digər ifadələri əlavə etməyə, təqdimata, məsələn, Xalq yazıçısı Anar, Anar Rzayev deməyə ehtiyac yaranmır...

- Əgər fikir vermisinizsə, mən heç yerdə adımın altından Xalq yazıçısı yazmıram. Mən elə hesab edirəm ki, bu adlar sovet dövründən qalıb, süni şeydir. Yazıçı yazıçıdır, nə Xalq yazıçısı, nə Xalq şairi-filan? Mənə canlı klassik deyəndə deyirəm, yarımcanlı klassik. Zarafata çevirirəm. Yaxud dahi deyəndə deyirəm ki, adama dahi deyəndə ətim tökülür.

- Sualım ondan ibarət idi ki, oxucu Anarın yazıçı Anara, yəqin ki, bir baxışı var. Yazıçı Anarın böyüklüyünü oxucu Anar nədə görür?

- Mən özüm haqqında nə deyə bilərəm? (gülümsəyir) Mən öz böyüklüyümü iddia edən, ya da özümü böyük sayan adam deyiləm. İnsanam, indi Allah mənə nəsə bir vergi verib, çalışıram ki, imkanlarım daxilində istədiyimi yazam, istədiyimi edəm. Böyüklük məsələsində isə, hələ 50 ildən sonra məlum olacaq böyüyük, yoxsa böyük deyilik...

- Anar müəllim, qeyd etdiniz ki, bu gün tənqid janr kimi Azərbaycanda yoxdur. Sizcə, bunu nə yaratdı?

- İndi deyəcəyəm, deyəcəklər ki, senzuranın tərəfdarıdır. Bunu senzurasızlıq yaratdı. Senzura çox pis şeydir. Sovet dövründə senzuradan ən çox əziyyət çəkənlərdən biri mənəm və senzuranın Azərbaycanda ləğv olunmasını alqışlayıram. Senzura olmamalıdır, amma cəmiyyət o səviyyəyə yetişməlidir ki, insanın daxili senzurasının varlığını başa düşsün. O, daxili məsuliyyət hissidir. Sən sözünün məsuliyyətini daşımalısan, bir sözü deyəndə fikirləşməlisən ki, sənin bu sözün nə dərəcədə həqiqətə uyğundur? Yoxsa babam mənə kor deyib, gəlib-keçəni vur deyib, azadlıqdır, senzura yoxdur, istədiyim adam haqqında böhtan deyə bilərəm, şər deyə bilərəm, təhqir edə bilərəm və bunun cəzasını çəkməyəcəyəm düşüncəsi - bax, budur bəla. Azadlıq hissi gözəl hissdir, amma azadlıq hissi məsuliyyət hissi ilə tənzimlənməyəndə bu çevrilir azğınlığa...

Əzizə İsmayılova

Video: Cavid Mehdiyev

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:199
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 12 Fevral 2025 13:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see252

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see249

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see245

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see243

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see238

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see231

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see227

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see223

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see218

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see205

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see200

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see196

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see194

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see192

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see191

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see179

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see175

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

15 Noyabr 2026 05:49see174

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see170
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri