Xamenei Pezeşkian arasında gərginlik: Prezident istefa verəcəkmi?

"İranda prezident və ali dini rəhbər arasında qarşıdurma ola bilməz. Çünki prezidentin dini liderə qarşı çıxacaq səlahiyyətləri yoxdur". 

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında siyasi şərhçi Kənan Rövşənoğlu İranda prezident Məsud Pezeşkianla ali dini rəhbər Seyid Əli Xamenei arasında yaşanan gərginliyi şərh edərkən deyib.

Kənan Rövşənoğlu bildirib ki, bu, uydurulmuş iddiadır. İranın çox ciddi sosial-iqtisadi problemləri var. Bu böhranın bir qismi obyektiv səbəblərdən-məsələn, Qərbin, xüsusilə də ABŞ tərəfindən tətbiq olunan sanksiyalar səbəbindən yaranan iqtisadi geriləmədir. Digər tərəfdən, İran sosial yönümlü ölkədir, bir çox xidmətlər, xüsusilə də enerji daşıyıcıları, yanacaq qiymətləri dövlət subsidiyaları ilə tənzimlənir, xalqa çox ucuz təklif olunur. Əvəzində isə dövlət büdcəsindən böyük həcmdə dotasiya ayrılır".

Ekspert qeyd edir ki, Trampın İrana sanksiyaları sərtləşdirməsi Pezeşkianı çətin duruma salıb:

"Tramp iqtidara qayıdandan sonra sanksiyaları sərtləşdirib, üstəlik artıq qara bazarda əvvəlki tək çox neft və qaz satmaq olmur, tələbat azalıb və qiymətlər ucuzlaşıb. Bütün bu yük isə hökumətin, yəni Məsud Pezeskianın üzərindədir. Digər tərəfdən, mühafizəkar qanad, xüsusilə də hərbi, yəni SEPAH Pezeşkian hökumətini sıxışdırır".

Kənan Rövşənoğlu Pezeşkianın da istefa verəcəyini güman etmir:

"Ölkədə elektrik enerjisi istehsalı azalıb, hökumət elektrik məhdudiyyətinə gedib. Bu da ciddi narazılıq doğurub. Əbdülnasir Hemməti Mərkəzi Bankın keçmiş sədridir, təcrübəli iqtisadçı və nüfuzlu siyasətçidir. Özü də azərbaycanlıdır. Amma vəziyyəti düzəldə bilərdi. Bilmədi deyə istefaya göndərildi. Pezeşkianın istefa verəcəyini isə güman etmirəm. Əvvəldən bəlli idi ki, onun üçün çətin olacaq". 

Qeyd edək ki, İranın Yaxın Şərqdəki nüfuzunun sarsılması fonunda ölkə daxilində də gərginlik özünü açıq şəkildə büruzə verməyə başlayıb. Prezident Məsud Pezeşkian ABŞ ilə danışıqların başlamasına çağırış etsə də, ölkənin ali dini rəhbər Seyid Əli Xamenei buna qarşı çıxıb. Bu fonda da mətbuatda Pezeşkianın istefa vermək istəməsi barədə xəbərlər yayılıb. Amma, iddialara görə Xamenei istefanı qəbul etməyib. İran iqtisadi böhran içində çabalamaqda davam edir. Bir neçə gün əvvəl ölkənin maliyyə naziri istefaya göndərildi. Buna səbəb nazirin iqtisadi problemlərin öhdəsindən gəlməməsi göstərilib. Hər halda görünən odur ki, hələlik açıq şəkildə olmasa da, gizli formada Pezeşkian Xamenei qarşıdurması gedir. 

Rüfət Sultan