Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

Xaricdən gələn ətlərin RİSK faktorları Məhsəti Hüseynova AÇIQLADI

Xaricdən gələn ətlərin RİSK faktorları Məhsəti Hüseynova AÇIQLADI

Avtosfer portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Dabaq xəstəliyi ilə cəmiyyəti qorxuya saldıqdan sonra, ət bazarında qəribə bir dinamika müşahidə olunur. Həmçinin, yerli ət istehsalçıları bahalı yem, süni qiymət artımı və bazar oyunlarının təzyiqi altında sıradan çıxır. Eyni zamanda bazarlar, sosial şəbəkələr və marketlər Braziliya, Monqolustan, Hindistan, Pakistan kimi uzaq ölkələrdən gətirilən ucuz ətlə dolub. Bir tərəfdən “ucuz ət” cəlbedici görünür, digər tərəfdən isə bu proses Azərbaycanın ərzaq təhlükəsizliyinə ciddi zərbə vurur. Əgər biz bu templə davam etsək, sabah milli bazarımızı və kənd təsərrüfatını itirməklə üz-üzə qalacağıq. Dabaq xəstəliyi Xarici ətin satılması yolunda bir oyun kimi görünür.
İdxal ətinin bu qədər asanlıqla bazara daxil olmasının səbəbi nədir, süni ət ola bilərmi?
Braziliya, Monqolustan, Hindistan kimi ölkələrdən gətirilən ətlərin keyfiyyəti və mənşəyi ilə bağlı risklər mövcuddurmu?
Əgər bu tendensiya davam etsə, 5-10 il sonra yerli ət bazarı və kənd təsərrüfatı hansı vəziyyətdə ola bilər?
Dövlət bu vəziyyəti tənzimləmək üçün hansı addımları atmalıdır ki, yerli ət istehsalçıları yenidən güclənsin?
Məsələ ilə bağlı Qida Təhlükəsizliyi Hərəkatının rəhbəri, Sağlam qidalanma mütəxəssisi Məhsəti Hüseynova suallarımızı cavablayıb.
M. Hüseynovanın sözlərinə görə, dabaq xəstəliyi mövsümü olaraq, illərlə müəyyən vaxtlarda daha geniş şəkildə yaranır. Bu ilk növbədə kənd təsərrüfatına və sahibkara və təbii ki, heyvanlara zərər vurur. Çünki xəstə heyvanlar xəstəlik sürətlə yayıldığına görə, onlardan hər hansı süd alma və yaxud ətindən istifadə etmə halları bir çox hallarda olmur. Çünki belə olan halda təbii ki, heyvan ətləri və eyni zamanda mənşəyi bəlli olmayan yerdə satışını həyata keçirsələr, sanitar gigiyena qaydalarına əməl etməsələr bu halda təhlükəli ola bilər.
Mütəxəssis əlavə edib:
“Lakin, nəzərə almaq lazımdır ki, ət zülal mənşəli məhsuldur. Yüksək risk qrupuna aiddir. Soyuq qida zəncirində daşınmalıdır. Satılarkən, hazırlanarkən, saxlanarkən, bişirilərkən sanitar gigiyena qaydalarına əməl olunmaqla yanaşı temperatur rejimi də ən önəmli faktorlardan biridir. Əgər bunlara əməl olunarsa, bu zaman heç bir problem olmayacaq”.
Əsas məqamı vurğulayan M. Hüseynova qeyd edib:
“Əti mənşəyi bəlli olan yerdən almaq lazımdır. Mütləq şəkildə keyfiyyətinə dair baytar nəzarətindən keçməsinə aid arayışın olması da tələb olunmalıdır. Dövlət nəzarətindən keçən yerlərdən ətin alınması, xüsusilə də xəstəliyin yayılma vaxtında bu ən vacib məqamlardan biridir”.
Ətdən imtina edənlərin qida rasionuna toxunan mütəxəsis əlavə edib:
“Əgər bir insan orqanizmi genetik olaraq, xüsusilə də bizim bölgədə ət yeməyə meyllidirsə, yaxud da ətdən alınan B12, Dəmir, Mioqlobin kimi faydalı elementlər var ki, bunları artıq genetik olaraq ətdən almağa öyrəşibsə, bu daha asan həzm olunmaqla yanaşı, həm də orqanizm üçün daha faydalıdır. Əgər ətdən imtina olunursa, bu zaman mütləq şəkildə balanslı qida rasionu tətbiq olunmalıdır. Çünki B12 vitamini ilə zəngin olan əti və heyvan mənşəli məhsulları rasiondan çıxarırıqsa, bu zaman B12 tərkibli çərəzləri (qoz fındıq, badam) gündəlik qida rasionuna daxil etmək lazımdır. Eləcə də B12 ilə yanaşı mütləq zülal mənşəli paxlalılardan istifadə etməlidir. Mərcimək, noxud, lobya, qreçka, qarabaşaq kimi zülal mənşəli paxlalıları qida rasionuna daxil etməlidirlər. Mütləq şəkildə, bütün bunları qəbul edərkən C vitamini tərkibli tərəvəzlərdən istifadə edilməlidir. Çünki həmin saydıqlarımızın içindəki faydalı elementlər, Dəmir də başda olmaqla, C vitamini ilə birlikdə qəbul olunduqda, bu zaman orqanizmə doğru şəkildə mənimsənilir. Əgər, yetəri qədər bu qidaları qəbul etmirsə, uzun müddətdən sonra vitamin və mineral çatışmazlığından qaynaqlanan xəstəliklər ortaya çıxa bilər. Bu da daha sonra bəzən müalicəsi çətinləşən, yaxud da geri dönüşü olmayan problemlərə gətirib çıxara bilər. Əgər belə qidalanmayacaqlarsa, bu zaman mütləq, xüsusilə də B12-ni qida əlavəsi şəklində almaq önəmlidir. Çünki B12 ətdə olduğu qədər digər saydığımız qidalarda yoxdur. Ona görə bu məqamlara da diqqət etmək lazımdır”.
Dabaq xəstəliyindən bəhs edən mütəxəssis vacib məqama toxunub:
“Əgər bu şəkildə davam etməsi təbii ki, mümkün deyil. Çünki biz uzun illərdir müəyyən xəstəliklərin bir periodda, müəyyən müddətdə sürətlə yayılıb, sonra da aradan qalxdığını gördüyümüz kimi eyni bu da həmin vəziyyətdir ki, bir çox hallarda, yaz-payız mövsümündə heyvanlarda bu xəstəlik sürətlə çoxalır. Ancaq bu tamamilə heyvandarlığın sıradan çıxmasına gətirib çıxarmaz. Çünki uzun illər qida məhsulları olaraq həm heyvan həm də bitki mənşəli məhsullardan istifadə olunur. Ancaq təbii ki, iqtisadiyyat baxımından uzun müddət bu şəkildə davam eləsə, yerli sahibkarlara, yerli fermerlərə, kənd təsərrüfatı ilə məşğul olanlara ciddi ziyan vura bilər. Ona görə də qanunvericiliklə müəyyən tədbirlər həyata keçirilir. Bu da həm yoxlamalar nəticəsində, həm də xəstəliyin sürətlə yayıldığı yerlərdə bazarların bağlanılması, ət kəsim məntəqələrinə nəzarətin gücləndirilməsi kimi bir çox proseslər həyata keçirilir”.
Xaricdən gələn ətlar barədə danışan Məhsəti Hüseynova sonda qeyd edib:
“Xaricdən gətirilən bir çox ətlər var ki, bunlar əsasən Monqolustan, Braziliya, Hindistan, Qazaxıstan, Pakistan kimi ölkələrdən Azərbaycana gəlir ki, bu zaman bəzi problemlər ola bilər. Bir çox hallarda bu soyuq qida zənciri, xüsusilə də daşınma zamanı əgər temperatur rejiminə əməl olunmazsa, tutaq ki, daşınan zaman maşınlarda hər hansı bir nasazlıq yaranarsa, bu zaman temperatur dəyişikliyinə görə, ətin tərkibində mikrobioloji çirklənmə ola bilər. Bu da artıq insan sağlamlığına zərər vura bilər. Təbii ki satış yerlərinə gedən ətlərin hamısı yoxlanılmalıdır. Eyni zamanda, xaricdən gətirilən ətləri alarkən, üzərində mənşə ölkə göstərilməklə yanaşı, kəsim tarixi, istehsal tarixi, son istifadə müddəti və bunları əks etdirəcək hər hansı bir arayışın, sertifikatın olması vacibdir. Baytar nəzarətindən keçməsinə dair, xüsusilə, heyvandarlıq məhsullarında bir çox xəstəlik riski var ki, bunlar müəyyən ölkələrdən gələndə, Azərbaycana gətirilən zaman da ona görə risk analizləri aparılır. Laborator müayinələr aparılır. Buna dair də əgər insan sağlamlığına hər hansı bir zərər vurmursa, qida təhlükəsizliyinin qayda və normalarına cavab verirsə, bu zaman satışa buraxılır. Burada ilk növbədə etibarlı, keyfiyyətli, mənşəyi bəlli olan yerdən məhsulların alınmasına diqqət etmək əsas məsələlərdən hesab olunur. Digər bir məqam isə bəzi hallarda ət kəsim məntəqələrində bütün bu qaydalara əməl olunacaqsa, uzun bir yol qət olunacaqsa, bu zaman ət alınması tövsiyə olunmur. Daha çox evə yaxın yerlərdən ətin alınması vacibdir. Bu da soyuq qida zəncirinin qorunmasına gətirib çıxarır. Çünki, daşınma zamanı temperatur dəyişirsə, ətin donu açılırsa, yaxud da yuxarı temperaturda saxlanılırsa, bu zaman da təbii ki, risk faktorları daha da çoxalır”.(tribuna.info)

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:137
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 05 Noyabr 2025 16:19 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see315

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see286

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see284

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see279

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see231

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see227

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see221

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see219

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see211

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see209

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see202

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see199

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see195

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see192

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see187

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see184

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see176

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see176

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri