Icma.az
close
up
RU
Menu

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Xarici risklər daxilə doğru: hökumətə çıxış yolu təklifi

Xarici risklər daxilə doğru: hökumətə çıxış yolu təklifi

Ayna portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Qlobal problemlər artır, ekspertlər çıxış yolu axtarırlar

Neftin qiymətinin düşməsi və qlobal inflyasiyanın riskləri təcili restrukturizasiya tələb edir. Müstəqil ekspertlər belə qənaətdədirlər. Neft məhdud resurs olduğundan və onun qiyməti ucuzlaşdığından, hökumət qeyri-neft sektorlarına dəstəyi gücləndirməli, real problemlərə diqqət yetirməli və öz imkanları daxilində addımlar atmalıdır.

Nüfuzlu beynəlxalq strukturlar ölkənin əsas ixrac resursu ilə bağlı proqnozları pisləşdirir. “Goldman Sachs” analitiklərinin fikrincə, qlobal tələbin zəifləməsi, artan ticarət müharibələri və OPEC+ ölkələrinin tədarüklərinin artması səbəbindən “Brent” neftinin bir bareli 69 dollara qədər ucuzlaşa bilər. “Goldman”ın gələn il “Brent” neftinin orta qiyməti ilə bağlı proqnozu 9 faiz azalaraq 62 dollar/barel, WTI üçün isə 59 dollar təşkil edir.

Amma bu, son hədd deyil. Ən böyük investisiya bankının ekspertlərinin fikrincə, neft qiymətləri ilə bağlı proqnozlar daha da aşağı salına bilər, xüsusən 2026-cı il üçün, əsasən resessiya riskinin artması səbəbindən.

İqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli AYNA.AZ-a şərhində deyib ki, ABŞ-ın yeni tarifləri ilə bağlı qərar qlobal iqtisadi mənzərə və neftə tələbatla bağlı narahatlıqları artırıb: “Karbohidrogenlərin hasilatı və ixracından asılı olan iqtisadiyyatın gələcəyi narahatlıq doğurur. Bu gün insan qlobal qeyri-sabitlik haqqında istədiyi qədər düşünə bilər, lakin qarşıda duran problemlər fonunda, nəhayət, iqtisadi inkişaf üçün real planlar barədə qərar qəbul etmək, mövcud resurs potensialına və mövcud imkanlara əsaslanaraq iqtisadiyyatda prioritet sahələri müəyyənləşdirmək lazımdır”.

Mütəxəssis informasiya texnologiyaları, rəqəmsallaşma və bərpa olunan enerji mənbələri haqqında yeni yaranmış söhbətləri bir kənara qoyub, sadədən başlamağı təklif edir: “Biz həqiqətən nəyi üstün tuta biləcəyimizə və nəyə qadir olduğumuza diqqət yetirməliyik. Fakt budur ki, İT, rəqəmsal texnologiyalar və bərpa olunan enerji sektorları ixtisaslı mütəxəssislər və elmi əsas tələb edir. Və bu gün bu işə başlasaq, ilk ixtisaslaşmış kadrlar yalnız on ildən sonra meydana çıxacaq. Həm də başa düşmək lazımdır ki, beynəlxalq bazarda milyonlarla əhaliyə tələbat olan peşəkarlar ölkədə qalmayacaq, inkişaf etmiş ölkələri seçəcəklər”.

Gəlirli sahələrin inkişafına ciddi ehtiyac olduğu bir vaxtda, günəş panellərinin idxalı valyuta axınına gətirib çıxarır. Təhlilçinin fikrincə, ölkənin neft-kimya, neft emalı kimi valyuta gətirən sahələrə ehtiyacı var: “Xam nefti satmaq əvəzinə, istehsal olunan məhsulların çeşidini genişləndirmək, ixrac üçün malların əlavə dəyərini artırmaq lazımdır. Digər istiqamət isə haqlı olaraq kənd təsərrüfatı sənayesidir, çünki sənaye yüksək əlavə dəyərə malik hazır məhsulların istehsalı üçün geniş üfüqlər açır”.

“Gələcəyi olan gəlirli sahələr arasında turizm sektorunun adını çəkə bilərik. Qonaqpərvərlik sənayesi geniş perspektivlər vəd edir. Bununla belə, Azərbaycan bəlkə də, yeganə ölkədir ki, quru sərhədlərini bağlı saxlayaraq turizm prioritetlərini elan edib. Bu cəfəngiyyatı bir kənara qoysaq, respublikanın coğrafi mövqeyi və logistik imkanları onun Şimal, Cənub, Şərq və Qərbə malların ixrac olunduğu iri regional topdansatış bazarına çevrilməsi üçün üfüqlər açır. Bu problemlərin həlli üçün vergi və gömrük rüsumlarının azaldılması, məhkəmə sistemində islahatların aparılması və rəqabəti öz axarına buraxmaq şərtdir”, - deyə Cəfərli vurğulayıb.

Öz növbəsində Milli Məclisin üzvü, iqtisadçı alim Vüqar Bayramov da qeyri-neft istehsalı və ixracını gücləndirməyi təklif edir: “Rəsmi statistikadan gördüyümüz ilk şey ondan ibarətdir ki, respublika öz iqtisadi artım dinamikasını böyük ölçüdə real iqtisadiyyatın inkişafına borcludur. Aşağıdakı nəticələr çıxır: uzunmüddətli dövlət dəstəyi və yerli iqtisadi reallıqların sistemli yenidən qurulması neftdən asılı olmayan sənaye sahələrinin mövqeyini yüksəldir. Ona görə də aydındır ki, bundan sonra Azərbaycanın iqtisadi inkişafı birbaşa olaraq iqtisadiyyatın qeyri-karbohidrogen hissəsindəki irəliləyişdən asılı olacaq”.

Deputat neft və qaz ixracından asılı olmayan sənaye sahələrinin daha da inkişaf etdirilməsini təklif edir: “Biz qeyri-neft sənayesinin, xüsusilə də qida sənayesinin inkişafı istiqamətində kursu davam etdirməliyik – onu kifayət qədər həcmdə istehsal etmək lazımdır ki, öz tələbatımızı ödəyə bilək və xarici bazarlara ixrac imkanımız yaransın”.

İqtisadçı ekspert Pərviz Heydərov mövzuya dair AYNA.AZ-a açıqlamasında qeyd edib ki, neftin qiymətinin və hasilatın aşağı düşməsi şəraitində xarici ticarət balansında müsbət tendensiyaların qorunub saxlanılması üçün qeyri-neft ixracının artması neft-qaz itkisini ödəməlidir: “Ona görə də qeyri-neft sənayesinin artımını dəstəkləmək, bununla da iqtisadiyyatın neft və qazdan uzaqlaşdırılmasına kömək etmək lazımdır. Bura iqtisadi artımı və yeni iş yerlərinin yaradılmasını stimullaşdıracaq istehsal, turizm, təhsil, informasiya texnologiyaları və digər sahələrə investisiyalar daxil ola bilər”.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:180
embedMənbə:https://ayna.az
archiveBu xəbər 16 Aprel 2025 15:19 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see266

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see261

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see244

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see237

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see235

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see220

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see218

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see212

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see211

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see211

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see209

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see206

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see205

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see204

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see203

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see176

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see174

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri