Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Xərçəng “cavanlaşır“: səbəb hələ də tapılmır“ Elmi tədqiqat

“Xərçəng “cavanlaşır“: səbəb hələ də tapılmır“ Elmi tədqiqat

Icma.az, Moderator.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

"Alimlər risk amillərinin zəiflədiyi bir dövrdə gənclər arasında onkoloji xəstəliklərin artmasının səbəbini izah etməkdə çətinlik çəkir..."

Son illərdə 50 yaşdan aşağı insanlar arasında xərçəng xəstəliklərinin artması dünya miqyasında müşahidə olunur. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "naukatv.ru" nəşri yazıb.

Artım var, amma səbəb aydın deyil

Nəşr yazır ki, xüsusilə Böyük Britaniya, ABŞ, Avstraliya və Kanada kimi ölkələrdə 1990-cı illərdən etibarən kolorektal xərçəng halları təxminən 50 faiz artıb. Bu barədə Britaniya Xərçəng Araşdırmaları İnstitutu (The Oncology Institute of Cancer Research) alimlərinin İngiltərə üzrə 2001-2019-cu illəri əhatə edən geniş araşdırmasında deyilir.

Tədqiqat göstərib ki, 20-49 yaş qrupunda 11 növ xərçəngin yayılma səviyyəsi yüksəlib. Onların sırasında kolorektal xərçəng və süd vəzi xərçəngi öndə gəlir. Maraqlıdır ki, bu 11 növdən 9-u üzrə artım 50 yaşdan yuxarı əhali arasında da müşahidə olunur. Bu isə ümumi, sistemli bir səbəb ehtimalını gücləndirir.

Klassik risk amilləri artıq izah etmir

Araşdırmalarda ənənəvi risk amilləri - siqaret, alkoqol, az fiziki aktivlik, qidalanma və qırmızı ət istehlakı yenidən qiymətləndirilib. Nəticə isə gözlənildiyinin əksinə olub: bu amillərin əksəriyyəti ya azalıb, ya da sabit qalıb.

Yeganə istisna bədən kütlə indeksi, yəni piylənmə göstəricisidir. Lakin mütəxəssislərə görə, bu amil belə artımı tam izah etmir. Alimlərin fikrincə, hazırkı məlumatlar göstərir ki, gənclərdə xərçəng artımını yalnız bir səbəblə izah etmək mümkün deyil - bu, çoxamilli proses ola bilər.

Yeni ehtimallar və açıq suallar

Tədqiqatçılar mümkün yeni risk amilləri kimi ultra-emal olunmuş qidaları, "əbədi kimyəvi maddələr", antibiotiklərin bağırsaq mikrobiomuna təsirini və həyat tərzindəki daha incə dəyişiklikləri nəzərdən keçirirlər. Eyni zamanda, diaqnostikanın yaxşılaşması da artımın qismən səbəbi ola bilər, yəni xəstəliklər daha tez və daha çox  aşkarlanır.

London İmperial Kollecinin mütəxəssisləri bildirirlər ki, bu sahə hazırda sürətlə inkişaf edir, amma qəti nəticələr hələ yoxdur. Tədqiqat müəllifləri həm də vacib bir nüansa diqqət çəkir: məsələn, kolorektal xərçəng gənclərdə ildə təxminən 3 min hal təşkil edir və artım faizi yüksək görünsə də, real rəqəmlərlə ifadədə əlavə hallar nisbətən azdır.

Alimlərin ümumi qənaəti ondan ibarətdir ki, gənclər arasında xərçəngin artması tək bir səbəblə izah edilmir. Çox güman ki, bir neçə amilin birləşməsi bu meyli yaradır. Eyni zamanda, tədqiqatçılar vurğulayır ki, xərçənglərin təxminən 40 faizi həyat tərzi ilə bağlı risk amilləri ilə əlaqəlidir və bu amillər hələ də dəyişdirilə biləndir - sağlam qidalanma, fiziki aktivlik və siqaretdən imtina əsas profilaktik vasitələr olaraq qalır.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:375
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 02 May 2026 15:56 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see338

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see320

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see315

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see298

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see294

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see291

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see282

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see274

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see263

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see258

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see247

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see245

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see241

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see237

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see230

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see221

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see219

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see216

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see215

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri