Icma.az
close
up
RU
Xərçəng haqqında 7 mühüm sual və cavabı: Səbəblər, böyümə sürəti...

Xərçəng haqqında 7 mühüm sual və cavabı: Səbəblər, böyümə sürəti...

Icma.az xəbər verir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Xərçəng, orqanizmdə hüceyrələrin nəzarətsiz şəkildə çoxalması ilə yaranan mürəkkəb bir xəstəlikdir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, alimlər və həkimlər, xərçəngin səbəblərini və onun necə müalicə ediləcəyini anlamaq üçün böyük addımlar atıblar. Bu gün artıq xəstəliklə bağlı daha çox bilik mövcuddur. Məsələn, çirklənmə xərçəngə səbəb ola bilərmi? İltihablanma necə təsir edir? Şişlər nə üçün yayılır? Alimlərin cavablandırmağa başladığı əsas suallar bunlardır:

1. Bəzi genetik mutasiyalar niyə xərçəngə səbəb olur, digərləri isə olmur?

Əvvəllər bütün xərçənglərin genetik mutasiyalar üzərində qurulduğu düşünülürdü. Ancaq bəzi mutasiyalar heç vaxt aktivləşmir. 

Hazırda epigenetik dəyişikliklərin – yəni genlərin necə ifadə olunduğunu tənzimləyən faktorların – mühüm rol oynadığı bilinir. Bu dəyişikliklərə yaşlanma, qidalanma, ətraf mühit təsirləri və xroniki iltihab səbəb ola bilər.

2. Çirklənmə və mikroplastiklər xərçəngə yol aça bilərmi?. 

Uzun müddətdir ki, asbest, radon, siqaret tüstüsü və alkoqol kimi amillərin xərçəngə səbəb olduğu məlumdur. Son illərdə isə hava çirkliliyi, mikroplastiklər və PFAS maddələrinin də risk yarada biləcəyi üzərində araşdırmalar aparılır. PM 2.5 adlı zərərli hissəciklərin ağciyər və döş xərçəngi riskini artırdığı təsdiqlənib.

3. İltihablanmanın xərçənglə əlaqəsi nədir?

Zərərli qidalanma və ətraf mühit təsirləri birbaşa DNT-yə ziyan verməsə də, iltihablanmanı artıraraq xərçəng riskini yüksəldə bilər. Uzunmüddətli iltihab bağırsaq, mədəaltı vəzi və ağciyərdə şişlərin yaranmasına təkan verə bilər.

4. Şişlər nə üçün nəzarətsiz böyüyür?

Şişlər yalnız anormal hüceyrələrdən ibarət deyil. Onların böyüməsini dəstəkləyən normal hüceyrələr də iştirak edir. Bu hüceyrələr yeni qan damarları yaradır, toxumalar formalaşdırır və immunitet sistemindən yayınmağa kömək edir. Bu səbəbdən şişlər "sağalmayan yaralar" kimi təsvir olunur.

5. Hansı risk faktorları bizim nəzarətimiz altındadır?

Siqaret istifadəsi, artıq çəki, alkoqol, günəş şüalarına həddən artıq məruz qalma kimi amillər dəyişdirilə bilən risklər arasındadır. Araşdırmalara görə, xərçənglərin təxminən 40 faizi qarşısı alına bilən səbəblərlə bağlıdır. HPV, hepatit B və C virusları və bəzi bakteriyalar da risk yaradır, lakin peyvənd və mütəmadi müayinələrlə bu risklər azaldıla bilər.

6. Doğru müalicə üsulu hansıdır?

Əvvəllər müalicə üsulları əsasən təxminlərə söykənirdi. İndi isə onkoloqlar daha dəqiq yanaşma tətbiq edir. İmmunoterapiya ilə bədənin T hüceyrələri aktivləşdirilərək xərçəng hüceyrələrinə qarşı yönləndirilir. CAR T-hüceyrə terapiyası xüsusilə qan xərçənglərində uğurlu nəticələr göstərir.

7. Xərçəng tam müalicə edilə bilərmi?

Yeni müalicə üsulları – kök hüceyrə nəqli, immunoterapiya və CAR T terapiyası – ümidləri artırıb. Ölüm faizi son 30 ildə nəzərəçarpacaq dərəcədə azalıb. Bir vaxtlar ölüm hökmü sayılan bəzi xərçənglər indi uzun müddət idarə oluna bilən xroniki xəstəliklərə bənzəyir.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:226
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 17 Sentyabr 2025 11:42 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see339

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see326

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see311

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see305

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see282

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see269

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see264

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see246

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see236

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see227

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see227

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see224

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see216

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see211

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see209

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see208

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see201

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see186

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri