Icma.az
close
up
RU
Xərçəng haqqında 7 mühüm sual və cavabı: Səbəblər, böyümə sürəti...

Xərçəng haqqında 7 mühüm sual və cavabı: Səbəblər, böyümə sürəti...

Icma.az xəbər verir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Xərçəng, orqanizmdə hüceyrələrin nəzarətsiz şəkildə çoxalması ilə yaranan mürəkkəb bir xəstəlikdir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, alimlər və həkimlər, xərçəngin səbəblərini və onun necə müalicə ediləcəyini anlamaq üçün böyük addımlar atıblar. Bu gün artıq xəstəliklə bağlı daha çox bilik mövcuddur. Məsələn, çirklənmə xərçəngə səbəb ola bilərmi? İltihablanma necə təsir edir? Şişlər nə üçün yayılır? Alimlərin cavablandırmağa başladığı əsas suallar bunlardır:

1. Bəzi genetik mutasiyalar niyə xərçəngə səbəb olur, digərləri isə olmur?

Əvvəllər bütün xərçənglərin genetik mutasiyalar üzərində qurulduğu düşünülürdü. Ancaq bəzi mutasiyalar heç vaxt aktivləşmir. 

Hazırda epigenetik dəyişikliklərin – yəni genlərin necə ifadə olunduğunu tənzimləyən faktorların – mühüm rol oynadığı bilinir. Bu dəyişikliklərə yaşlanma, qidalanma, ətraf mühit təsirləri və xroniki iltihab səbəb ola bilər.

2. Çirklənmə və mikroplastiklər xərçəngə yol aça bilərmi?. 

Uzun müddətdir ki, asbest, radon, siqaret tüstüsü və alkoqol kimi amillərin xərçəngə səbəb olduğu məlumdur. Son illərdə isə hava çirkliliyi, mikroplastiklər və PFAS maddələrinin də risk yarada biləcəyi üzərində araşdırmalar aparılır. PM 2.5 adlı zərərli hissəciklərin ağciyər və döş xərçəngi riskini artırdığı təsdiqlənib.

3. İltihablanmanın xərçənglə əlaqəsi nədir?

Zərərli qidalanma və ətraf mühit təsirləri birbaşa DNT-yə ziyan verməsə də, iltihablanmanı artıraraq xərçəng riskini yüksəldə bilər. Uzunmüddətli iltihab bağırsaq, mədəaltı vəzi və ağciyərdə şişlərin yaranmasına təkan verə bilər.

4. Şişlər nə üçün nəzarətsiz böyüyür?

Şişlər yalnız anormal hüceyrələrdən ibarət deyil. Onların böyüməsini dəstəkləyən normal hüceyrələr də iştirak edir. Bu hüceyrələr yeni qan damarları yaradır, toxumalar formalaşdırır və immunitet sistemindən yayınmağa kömək edir. Bu səbəbdən şişlər "sağalmayan yaralar" kimi təsvir olunur.

5. Hansı risk faktorları bizim nəzarətimiz altındadır?

Siqaret istifadəsi, artıq çəki, alkoqol, günəş şüalarına həddən artıq məruz qalma kimi amillər dəyişdirilə bilən risklər arasındadır. Araşdırmalara görə, xərçənglərin təxminən 40 faizi qarşısı alına bilən səbəblərlə bağlıdır. HPV, hepatit B və C virusları və bəzi bakteriyalar da risk yaradır, lakin peyvənd və mütəmadi müayinələrlə bu risklər azaldıla bilər.

6. Doğru müalicə üsulu hansıdır?

Əvvəllər müalicə üsulları əsasən təxminlərə söykənirdi. İndi isə onkoloqlar daha dəqiq yanaşma tətbiq edir. İmmunoterapiya ilə bədənin T hüceyrələri aktivləşdirilərək xərçəng hüceyrələrinə qarşı yönləndirilir. CAR T-hüceyrə terapiyası xüsusilə qan xərçənglərində uğurlu nəticələr göstərir.

7. Xərçəng tam müalicə edilə bilərmi?

Yeni müalicə üsulları – kök hüceyrə nəqli, immunoterapiya və CAR T terapiyası – ümidləri artırıb. Ölüm faizi son 30 ildə nəzərəçarpacaq dərəcədə azalıb. Bir vaxtlar ölüm hökmü sayılan bəzi xərçənglər indi uzun müddət idarə oluna bilən xroniki xəstəliklərə bənzəyir.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:234
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 17 Sentyabr 2025 11:42 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri