Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Xərçəng haqqında 7 mühüm sual və cavabı: Səbəblər, böyümə sürəti...

Xərçəng haqqında 7 mühüm sual və cavabı: Səbəblər, böyümə sürəti...

Icma.az xəbər verir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Xərçəng, orqanizmdə hüceyrələrin nəzarətsiz şəkildə çoxalması ilə yaranan mürəkkəb bir xəstəlikdir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, alimlər və həkimlər, xərçəngin səbəblərini və onun necə müalicə ediləcəyini anlamaq üçün böyük addımlar atıblar. Bu gün artıq xəstəliklə bağlı daha çox bilik mövcuddur. Məsələn, çirklənmə xərçəngə səbəb ola bilərmi? İltihablanma necə təsir edir? Şişlər nə üçün yayılır? Alimlərin cavablandırmağa başladığı əsas suallar bunlardır:

1. Bəzi genetik mutasiyalar niyə xərçəngə səbəb olur, digərləri isə olmur?

Əvvəllər bütün xərçənglərin genetik mutasiyalar üzərində qurulduğu düşünülürdü. Ancaq bəzi mutasiyalar heç vaxt aktivləşmir. 

Hazırda epigenetik dəyişikliklərin – yəni genlərin necə ifadə olunduğunu tənzimləyən faktorların – mühüm rol oynadığı bilinir. Bu dəyişikliklərə yaşlanma, qidalanma, ətraf mühit təsirləri və xroniki iltihab səbəb ola bilər.

2. Çirklənmə və mikroplastiklər xərçəngə yol aça bilərmi?. 

Uzun müddətdir ki, asbest, radon, siqaret tüstüsü və alkoqol kimi amillərin xərçəngə səbəb olduğu məlumdur. Son illərdə isə hava çirkliliyi, mikroplastiklər və PFAS maddələrinin də risk yarada biləcəyi üzərində araşdırmalar aparılır. PM 2.5 adlı zərərli hissəciklərin ağciyər və döş xərçəngi riskini artırdığı təsdiqlənib.

3. İltihablanmanın xərçənglə əlaqəsi nədir?

Zərərli qidalanma və ətraf mühit təsirləri birbaşa DNT-yə ziyan verməsə də, iltihablanmanı artıraraq xərçəng riskini yüksəldə bilər. Uzunmüddətli iltihab bağırsaq, mədəaltı vəzi və ağciyərdə şişlərin yaranmasına təkan verə bilər.

4. Şişlər nə üçün nəzarətsiz böyüyür?

Şişlər yalnız anormal hüceyrələrdən ibarət deyil. Onların böyüməsini dəstəkləyən normal hüceyrələr də iştirak edir. Bu hüceyrələr yeni qan damarları yaradır, toxumalar formalaşdırır və immunitet sistemindən yayınmağa kömək edir. Bu səbəbdən şişlər "sağalmayan yaralar" kimi təsvir olunur.

5. Hansı risk faktorları bizim nəzarətimiz altındadır?

Siqaret istifadəsi, artıq çəki, alkoqol, günəş şüalarına həddən artıq məruz qalma kimi amillər dəyişdirilə bilən risklər arasındadır. Araşdırmalara görə, xərçənglərin təxminən 40 faizi qarşısı alına bilən səbəblərlə bağlıdır. HPV, hepatit B və C virusları və bəzi bakteriyalar da risk yaradır, lakin peyvənd və mütəmadi müayinələrlə bu risklər azaldıla bilər.

6. Doğru müalicə üsulu hansıdır?

Əvvəllər müalicə üsulları əsasən təxminlərə söykənirdi. İndi isə onkoloqlar daha dəqiq yanaşma tətbiq edir. İmmunoterapiya ilə bədənin T hüceyrələri aktivləşdirilərək xərçəng hüceyrələrinə qarşı yönləndirilir. CAR T-hüceyrə terapiyası xüsusilə qan xərçənglərində uğurlu nəticələr göstərir.

7. Xərçəng tam müalicə edilə bilərmi?

Yeni müalicə üsulları – kök hüceyrə nəqli, immunoterapiya və CAR T terapiyası – ümidləri artırıb. Ölüm faizi son 30 ildə nəzərəçarpacaq dərəcədə azalıb. Bir vaxtlar ölüm hökmü sayılan bəzi xərçənglər indi uzun müddət idarə oluna bilən xroniki xəstəliklərə bənzəyir.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:242
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 17 Sentyabr 2025 11:42 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see336

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see328

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see325

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see315

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see276

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see265

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see262

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see258

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see253

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see250

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see228

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see227

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see219

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see213

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see210

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see208

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see195

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see193

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see185

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri