Xərçəng xəstəsi olan yaxın insana necə dəstək olmaq olar..?

Sevilən insana xərçəng diaqnozu qoyulduqda, ətrafdakı dünya dayanmış kimi görünür. Onu dəstəkləmək istəyirsən, amma düzgün sözləri tapmaq çox vaxt çətindir...

...Onkologiya təkcə xəstənin deyil, həm də yaxınlarının həyatını kökündən dəyişdirir. Qorxu, çaşqınlıq və çarəsizlik hissi xəstəliyə yaxın bir insana təsir etdikdə təbii reaksiyalardır.

SİA-nın məlumatına görə, klinik psixoloq və onkopsixoloq verdiyi açıqlamada belə bir vəziyyətdə necə davranmalı, nə deməli və hisslərinizi açıq şəkildə ifadə etməyin nə üçün vacib olduğunu izah edib.

Onlara hiss etməyə icazə verin…

Mütəxəssisin sözlərinə görə, həm xəstələrin, həm də yaxınlarının ilk yaşadığı şey emosional şokdur.

Fikirlər qarışıqlaşır, qorxu yaranır və bəzən sadəcə güc qalmadığı hissi yaranır.

…Deməkdən özümü saxlaya bilmirəm ki, heç bir həkim, heç bir məsləhət, heç bir terapiya yorğunluq, tükənmə və qorxma düşüncələrini aradan qaldıra bilməz. Və bu normaldır.

Bunu ekspert vurğulayır.

Onun fikrincə, əsas səhvlərdən biri "saxlanmağa" çalışmaq, hər şeyin yaxşı olduğunu iddia etmək və özünü emosiyalarını ifadə etməkdən çəkindirməkdir. Qorxu, qəzəb, göz yaşları və laqeydlik zəiflik deyil, ağır daxili travmaya təbii reaksiyadır.

…Bu, bədənin daxili çökməyə, çətin bir dövr və çətin diaqnoz haqqında məlumat əldə etdikdə insanın daxilində yaranan daxili travmaya reaksiyasıdır, - deyə mütəxəssis izah edir.

Özünüzdən və ya yaxınlarınızdan daimi nikbinlik və təbəssüm tələb etməmək vacibdir. "Güclü insan" maskası taxmağa ehtiyac yoxdur.

…Özünüzə bütün hisslərinizi yaşamaq hüququ verin, onları hiss etməyə icazə verin. Göz yaşları, qəzəb, laqeydlik…

Və yorğun olduğunuzu qəbul etmək hüququ…

Bunu da həkim deyir və əlavə edir ki, təcrübələriniz barədə ucadan danışmaq da eyni dərəcədə vacibdir - psixoloq, dostlarınız və ailənizlə.

Hissləriniz barədə danışın. Özünüzü qapalı saxlamayın…

Sükut narahatlığı artırır, söhbət isə qorxunu idarə etməyə kömək edir.

...Nə qədər çox sükut varsa, qorxu bir o qədər böyükdür. Sözlər həmişə sağaldır. Sözlər sizi isidir və həyata qaytarır.

Ekspert vurğulayır bunu.

Özünüzü ssenarilərlə qorxutmayın...

Sevdiyiniz insana diaqnoz qoyulduqda, ən pis ssenarilər tez-tez beyninizdə oynamağa başlayır.

...Başınızdakı ssenarilərə deyil, faktlara sadiq qalmaq və özünüzü qorxutmamaq vacibdir.

Bu gün bir çox insan ciddi diaqnozları dəf edir və remissiyada yaşayır.

...Onkologiya bir xəstəlikdir və hər hansı bir xəstəlik kimi, bu da ölüm hökmü deyil və həmişə müalicə edilə bilər. Proqnoz, əlbəttə ki, insandan insana dəyişir. Amma həmişə şans var; sizə iman və müsbət münasibət lazımdır, - deyə ekspert bildirir.

Psixoloq bizə xatırladır ki, bu dövr gündəlik həyatda sadə dəstək tapmaqla özünüzə və yaxınlarınıza qayğı göstərmək üçün xüsusilə vacibdir.

Çətin anlardan keçməyə kömək edən kiçik rituallar...

Vəziyyətin nəzarətdən çıxdığı göründüyü zaman, zahirən sadə şeylər dəstək verə bilər. Onlar xəstəliyi müalicə etmir, amma psixikaya stressin öhdəsindən gəlməyə kömək edir.

...Beləliklə, kiçik rituallar. Nəfəs alma. Yemək vərdişlərinizi dəyişdirin. Ən azı hər gün minnətdarlıq siyahısı yazın - özünüzə və həyata minnətdar ola biləcəyiniz üç hadisə və ya şey...

İsti duş, rahatladıcı musiqi, emosiya gündəliyi, meditasiya, dua - bütün bunlar təməl hissini bərpa etməyə kömək edir.

...Bu sehr deyil; müəyyən psixoloji lövbərlər təmin edir.

Bunu da onkopsixoloq izah edir.

Psixoloji dəstək xüsusi diqqətə layiqdir.

...Psixoloji dəstək lüks deyil; bu zərurətdir. Onkopsixoloq, böhran terapevti, dəstək qrupu - bunlar qorxunuza dözmək və dəyişmək üçün vasitələrdir, -ekspert deyir.

Xərçəngi həyatınızın və ya sevilən bir insanın həyatının mərkəzinə çevirməmək və ona düşmən kimi baxmamaq da vacibdir.

...Özünüzə özünüz olmağa icazə verin, mübarizəni dayandırın, çünki mübarizə olan yerdə çoxlu gərginlik olur.

...Baş verənlərə münasibətinizi dəyişdirməyə çalışa bilərsiniz - cəza kimi deyil, həyatın bir mərhələsi kimi.

...Psixoloq deyir ki,..həyata, prosesə təslim olmağa çalışın və xəstəliklə mübarizə aparmayın, onu qəbul edin. Mənə nə demək istəyirsən?-deyə soruşun.

Əsas məsələ diaqnozun insanın şəxsiyyətini dəyişdirmədiyini unutmamaqdır. Hətta ən çətin dövrü belə özünüz və ətrafınızdakılar üçün qayğı, dəstək və istiliklə yaşamaq olar.

Nazlı Almuradova