Xərçəngdən Alzheimerə: Alimlər insanı öyrənməyə başlayıb

Alimlər insan mikrobiomunu öyrənmək üçün genişmiqyaslı beynəlxalq proqrama çağırış ediblər.

Beləliklə, onlar bədəndə yaşayan mikroorqanizmlərin xroniki xəstəliklərin inkişafına təsirini və sağlamlığı bərpa etmək üçün necə istifadə edilə biləcəyini anlayacaqlar.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, tədqiqat planı ABŞ-dəki Rutgers Universitetinin tədqiqatçılarının iştirakı ilə “Nature Medicine” jurnalında dərc edilib.

Mikrobiom immun sistemində və maddələr mübadiləsində rol oynayan trilyonlarla mikroorqanizmin toplusudur. Tədqiqatçılar mikrobiomdakı dəyişikliklərin piylənmə, astma və qida allergiyalarının artan yayılması ilə əlaqəli ola biləcəyini irəli sürürlər. Antibiotiklər, qeysəriyyə kəsiyi, süni qidalanma və yüksək dərəcədə emal olunmuş qidalarla zəngin pəhriz hamısı mikrob icmalarının tərkibinə təsir göstərə bilər.

Lakin indiyə qədər kəşf edilən bir çox assosiasiya mikrobiomdakı dəyişikliklərin birbaşa xəstəliyə səbəb olduğunu sübut etmir. Səbəb və nəticəni müəyyən etmək üçün uzunmüddətli insan müşahidəsi ilə genişmiqyaslı, nəzarətli tədqiqatlar tələb olunur. Planın müəllifləri on prioritet tədqiqat sahəsini müəyyən edərək, onları dörd sahəyə qruplaşdırdılar: elmi bazanın inkişaf etdirilməsi, klinik müalicələrin hazırlanması, ən perspektivli imkanların araşdırılması və ictimaiyyətin maarifləndirilməsi.

Onlar nəticələrin müqayisəsini və birləşdirilməsini təmin etmək üçün ölkələr üzrə vahid tədqiqat standartlarının hazırlanmasına çağırdılar. Xüsusilə hamiləlik və erkən uşaqlıq dövrünə diqqət yetirilir.

Tədqiqatçıların fikrincə, ən vacib dövrlərdən biri hamiləlikdən uşağın ikinci doğum gününə qədər həyatın ilk 1000 günüdür. Bu müddət ərzində mikrobiom aktiv şəkildə inkişaf edir. Alimlər, məsələn, körpəlikdə antibiotik istifadəsi və ya qeysəriyyə kəsiyi ilə əlaqəli dəyişikliklərin sonrakı illərdə metabolik və allergik xəstəliklər riskini artıra biləcəyini müəyyən etmək istəyirlər. Bu məqsədlə onlar uşaqların hamiləlikdən yeniyetməlik dövrünə qədər monitorinqini və potensial profilaktik tədbirlərin sınaqdan keçirilməsini təklif edirlər.

Bəzi mikrobiom əsaslı terapiyalar artıq istifadədədir. ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası bağışlanan insan nəcisindən əldə edilən mikroorqanizmləri ehtiva edən Rebyota və Vowst-u təsdiqləyib. Onlar antibiotik müalicəsindən sonra yetkinlərdə təkrarlanan Clostridioides difficile infeksiyalarının qarşısını almaq üçün istifadə olunur.

Digər perspektivli sahələrə bağırsaq mikroorqanizmlərinin xərçəng immunoterapiyasının effektivliyinə təsirinin öyrənilməsi və Parkinson xəstəliyi və Alzheimer xəstəliyində bağırsaqla beyin arasında mümkün əlaqələrin öyrənilməsi daxildir. Bununla belə, hər bir xəstəlik üçün müvafiq yanaşmaların effektivliyinə dair ayrıca dəlillər lazımdır.

Tədqiqatçılar, həmçinin mikrobiom və qidalanma haqqında mövcud biliklərin tibbi təhsil və məktəb tədris planlarına daxil edilməsini, eləcə də dərmanların, pəhriz əlavələrinin və ətraf mühit amillərinin insan mikrob icmalarına təsirinin qiymətləndirilməsini təklif edirlər.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin