Icma.az
close
up
RU
Menu

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin səviyyəsi 250 il enir Professor

Xəzər dənizinin səviyyəsi 250 il enir Professor

Axar.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Xəzər dənizinin səviyyəsi hər zaman dəyişir, ona görə də Bayıl qalasının görünməsi təsadüfi deyil. Həmin qala 1234-1235-ci illərdə tikilib. O zamanlar Xəzərin səviyyəsi hazırkı dövrdən təxminən üç metr aşağı olub. Bu, təbii prosesdir. Yəni, Xəzər dənizinin səviyyəsi həm enir, həm də qalxır. Xəzərətrafı ərazilərdə bu, həmişə müşahidə olunub.

Axar.az xəbər verir ki, bunu Azərtac-a açıqlamasında Elm və Təhsil Nazirliyinin akademik Həsən Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun Xəzər dənizinin sahillərinin və dibinin geomorfologiyası şöbəsinin müdiri, coğrafiya elmləri doktoru, professor Əmir Əliyev deyib.

Professorun sözlərinə görə, son 200 ildə Xəzərin səviyyəsi 1805-ci ildə ən yüksək olub. Həmin vaxt səviyyə mənfi 22-23 metr təşkil edib. Dörd minillik müşahidələr onu göstərir ki, Xəzər dənizinin səviyyəsində periodiklik var. Yəni, 250 il qalxır, 250 il enir. Onun dəyişmə intervalı son üç yüz ildə 4 metrdir, yəni, səviyyə Baltik dənizi səviyyəsindən maksimum 25 metr aşağıda idisə, hazırda səviyyə mənfi 29 metrdir.

Xəzərin səviyyəsinin enmə sürətinin azaldığını qeyd edən Ə.Əliyev bildirib: “Biz Xəzərin səviyyəsinin bundan sonra da 1-2 metr enə biləcəyini gözləyirik. Bu proses əsrin ortalarına qədər, yəni, 2040-2050-ci illər arasında baş verəcək. Bundan sonra Xəzərin səviyyəsi yenidən qalxmağa başlayacaq. Bu, təbii proses olsa da, son 200 ildə antropogen amillərin təsiri də artıb. Antropogen faktorlar əsasən Volqa çayının suyundan həddən ziyadə istifadə ilə bağlıdır. Xəzər dənizinin su balansının 80 faizini Volqa çayı gətirir. Məxaricini isə buxarlanma təşkil edir. Son 20-30 ildə planetdə baş verən istiləşmə dənizin suyunun temperaturunu artırır ki, bu da Xəzərdə buxarlanmanı qaldırır. Həmçinin Xəzərə tökülən çayların suyu da azalıb. Həmin proses nəticəsində Xəzərin səviyyəsi son üç ildə il ərzində 15-17 santimetr enib. Bu prosesin əsrin ortalarına qədər davam etməsi və sonra səviyyənin yenidən qalxması gözlənilir. Xəzər dənizinin əsas xüsusiyyəti onun səviyyəsinin daim dəyişməsidir. Səviyyə əvvəllər də dəyişib, indi də dəyişir, gələcəkdə də dəyişəcək. Belə davam edərsə, təkcə Bayıl qalası deyil, başqa qalalar, abidələr də üzə çıxa bilər. Prosesin 1-2 metr də enməsini gözləməliyik. Odur ki, Xəzərin səviyyə dəyişməsini nəzərə almaqla onun ərazisinə çox yaxınlaşmaq olmaz. Lakin onun səviyyə dəyişmələrinə adaptasiya olmaq lazımdır”.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:180
embedMənbə:https://axar.az
archiveBu xəbər 26 Noyabr 2025 23:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see284

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see280

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see277

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see270

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see260

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see256

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see236

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see227

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see224

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see213

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see212

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see209

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see209

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see207

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see204

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see197

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see194

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see183

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri