Icma.az
close
up
RU
Xəzərdə əks hücum başladı: Putin 55 illik taktikaya əl atır Türk ölkəsi...

Xəzərdə əks hücum başladı: Putin 55 illik taktikaya əl atır Türk ölkəsi...

GlobalInfo saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

“Reuters” agentliyi Rusiyanın Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumunun (Caspian Pipeline Consortium – CPC) fəaliyyətini dayandırmağa hazırlaşdığını yazıb. Konsorsiumda böyük paylara sahib olan ABŞ-ın enerji nəhəngləri – “Chevron” və “ExxonMobil” bu qərardan ciddi təsirlənə bilər. Məlumata görə, Kreml bu addımı ABŞ prezidenti Donald Trampın Hindistandan Rusiya neftinin idxalını dayandırmaq tələbinə görə nəzərdən keçirir.

Enerji analitiklərinin proqnozlarına əsasən, əgər Rusiya Prezidenti Vladimit Putin Xəzər Boru Kəmərini bağlasa, qlobal neft qiymətləri ciddi şəkildə arta və bir barel üçün 80 dolları keçə bilər.

ABŞ və Rusiya arasında enerji mübarizəsinin tarixi uzunmüddətlidir. 1970-ci illərdə Vaşinqton SSRİ-ni iqtisadi cəhətdən zəiflətmək üçün dünya neft bazarlarında qiymətləri kəskin şəkildə endirmişdi. Həmin dövrdə başlayan silahlanma yarışı və ucuz neft Moskvanı iqtisadi çıxılmaz vəziyyətə salmış və SSRİ-nin süqutuna gedən prosesdə bu faktor mühüm rol oynamışdı. Ekspertlərin fikrincə, indi oxşar ssenarinin tərs istiqamətdə təkrarlanması mümkündür. Bu dəfə enerji silahı Vladimir Putinin əlindədir və onunla qlobal bazarda yeni balans qurmağa çalışa bilər.

Globalinfo.az-a danışan Enerji və Neft Araşdırmaları Mərkəzinin sədri İlham Şaban bildirib ki, bu məsələ ilə bağlı təkcə “Reuters” agentliyi yox, onlarla media subyekti yazılar dərc edib, amma məqsəd reallığı göstərmək deyil:

“Hesab edirəm, bu xəbərlərin əsas məqsədi mümkün olacaq münaqişələri alovlandırmaqdır. Məsələn, Qazaxıstan dünya bazarına 90 milyon ton neft istehsal edir, bunun təqribən 20 milyon tonu emala gedir. Yəni 70 milyon ton, gündəlik 1.4 milyon barel Qazaxıstanın ixracıdır. Ümumilikdə isə Qazaxıstan 1.9 milyon barel gündəlik neft istehsal edir. Tengiz–Novorossiysk boru kəməri ilə Qazaxıstanın gündəlik təxminən 1.25 milyon barel neft ixracı var. Bu, dünya bazarında hasil edilən neftin 1 faizindən bir qədər çoxdur. Əsas sual budur: 1 faiz necə bir təsirə malikdir?

Həmçinin oxuyun:

SENSASİYA: Rusiya Xəzər Boru Kəmərinə zərbə vurmağa hazırlaşır

Bəli, heç kəs demir ki, təsirsiz olmayacaq. Lakin bunu daha böyük bir hadisə kimi göstərmək doğru deyil. Məsələnin başqa tərəfi də var. Rusiya bunu bağlaya bilərmi? Rusiyaya qarşı sanksiyaları ABŞ, Avropa İttifaqı (Aİ) və G7 tətbiq edə bilər, çünki ortada Rusiya–Ukrayna müharibəsi var. Rusiya Ukrayna ərazilərini işğal edib. Bu işğalı ilk növbədə dayandırmaq lazımdır. Dayandırmadığı üçün Rusiyanın neftinə sanksiya tətbiq edilir. Sual olunur: Bəs Kreml hökumətinin Tengiz–Novorossiysk boru kəmərinin fəaliyyətini dayandırmaq üçün əsası varmı?”


İlham Şaban

İ.Şaban əlavə edib ki, bu kəmərin fəaliyyəti 1992, 1996 və 1998-ci illərdə Rusiya hökumətləri tərəfindən imzalanan, parlamentlər tərəfindən təsdiqlənən üç hökumətlərarası sazişə görə tənzimlənir:

“Sözügedən sazişlər bu gün də qüvvədədir. Hamı qeyd edir ki, orada “Chevron” və “ExxonMobil”un nefti var, borudan neft axır. Rusiya ABŞ neftinin axmasına görə sanksiya tətbiq edə bilər. Amma Moskva bu borudan məhz adı çəkilən şirkətlərə məxsus neftin axdığını aydınlaşdıra bilməz. Hüquqi baxımdan belə bir şey mümkün deyil.

2022-ci ildə müharibə başlayandan həmin boru kəmərinin fəaliyyəti dörd dəfə dayanıb. Lakin bu da ekoloji və təmir işləri adı altında həyata keçirilən müdaxilədən ibarət olub. Tamamilə bağlanması isə mümkün deyil. Bu olarsa, Qazaxıstan Rusiyanı beynəlxalq arbitraja verə bilər. Nəticədə Rusiyanın Avropadakı banklarındakı vəsaitləri dondurulduğu üçün Qazaxıstanın itkilərini kompensasiya etmə zərurəti doğacaq”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:162
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 02 Avqust 2025 14:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see292

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see284

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see283

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see268

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see265

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see260

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see259

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see239

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see230

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see221

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see212

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see209

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see209

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see208

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see208

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see206

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see203

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see198

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see194

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri