Xına sadəcə adət deyil: Qədim şəfa ritualının sirrləri

Sadəcə bəzəkdir, yoxsa minilliklərdən gələn mənfi enerji qalxanı? Böyüklərimizin xəstəliklərdən qorunmaq, bərəkəti çağırmaq və nəzərdən uzaq qalmaq üçün istifadə etdiyi xına ritualı, bugünkü stresli həyat üçün sanki bir təsəlli rolunu oynayır. Ovucun içindəki o yaşıl tozun arxasında gizlənən və elmin də yeni-yeni araşdırdığı şəfa anlayışı yenidən gündəmə gəlir.
Demokrat.az "Posta" qəzetinə istinadən xına ritualı ilə bağlı maraqlı faktları təqdim edir.
Nəsildən-nəslə ötürülən şəfa ritualı
Türk mədəniyyətinin ən qədim simvollarından biri olan xına çoxumuzun yaddaşında toyların, şən mahnıların və duyğulu ayrılıqların qoxusu ilə yaşayır.
Lakin böyüklərimizin ovuclarına yaxdığı o qırmızı iz sadəcə ənənə və ya bəzək deyil. Xına əsrlər boyu nəsildən-nəslə ötürülən, həm bədənə, həm də ruha toxunduğuna inanılan qədim bir şəfa ritualıdır.
Bəzəkdən daha artıq: bərəkəti çağırmaq
Keçmişdə xına yalnız estetik məqsədlə istifadə olunmurdu. Xına yaxmaq torpağın bərəkətini evə dəvət etmək, bolluq və uğur gətirmək mənası daşıyırdı.
Yeni evə köçərkən, körpə doğulduqda və ya fəsil dəyişikliklərində yaxılan xına ailəni pisliklərdən qoruyan mistik bir sipər hesab edilirdi. Böyüklərin dediyi “Ayağına xına yax, basdığın yer şənlənsin” ifadəsi də bu inancdan qaynaqlanır.
Mənfi enerjiyə qarşı qoruyucu qalxan
Ənənəvi inanclara görə xına nəzərə və pis baxışlara qarşı təsirli qoruyucu vasitə sayılır. Torpaqdan gələn bu təbii şəfanın insan bədənindəki mənfi enerjini çəkdiyinə və zehni sakitləşdirdiyinə inanılır.
Xüsusilə ovucun içinə yaxılan xınanın insanın həyat enerjisini tarazladığı və onu kənardan gələn pis niyyətlərdən qoruduğu düşünülür. Bu, bir növ müasir dövrün “detoks” anlayışının minillik Anadolu versiyası kimi qiymətləndirilir.
Nənələrimizin başı ağrıdıqda gicgahlarına xına yaxması və ya ayaq altını xına ilə örtməsi də sadəcə adət deyil, bədəndəki artıq istilik və gərginliyi azaltmaq üsulu kimi qəbul olunurdu.
Müasir dövrdə qədim rituala dönüş
Bu gün şəhər həyatının yorucu axarında bir çox insan yenidən köklərinə və təbiətə bağlayan ənənələri axtarır. Məhz buna görə xına nostaljik sandıqlardan çıxaraq müasir insanın şəxsi qulluq və mənəvi rahatlama ritualına çevrilir. Təbiiliyə və sadəliyə qayıtmaq istəyən yeni nəsil, böyüklərindən gördüyü bu ənənəni yenidən kəşf edir.
Siz də həyatın sürətinə qısa fasilə verərək evinizdə xoş ətirli bir xına hazırlayıb həm ruhən rahatlaşa, həm də bu gözəl Anadolu ənənəsini yaşada bilərsiniz. Bəzən şəfa ən dərin köklərimizdə gizlənir.
Jalə
Demokrat.az