Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

“XIX əsrin “iqlim qatili“ yenidən oyanır?“ “The Washington Post“

“XIX əsrin “iqlim qatili“ yenidən oyanır?“ “The Washington Post“

Moderator.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

"İlin sonuna doğru dünyanı yeni "super-El-Ninyo" təhlükəsi gözləyə bilər..."

Alimlər XIX əsrdə milyonlarla insanın ölümünə səbəb olmuş dağıdıcı "super-El-Ninyo"nun bənzərinin yenidən formalaşa biləcəyindən ciddi narahatdırlar.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "wp.com" nəşri yazıb.

XIX əsrin fəlakəti yenidən yada düşür

Məqaləyə görə, Sakit okeanın mərkəzi və şərq hissəsində suyun temperaturu bu il normadan təxminən 3 dərəcə yüksək ola bilər. Bu isə son onilliklərin ən güclü El-Ninyo hadisələrindən birinin yaranması ehtimalını artırır. Alimlər xüsusilə 1877-1878-ci illərdə baş verən və tarixə ən ağır ekoloji fəlakətlərdən biri kimi düşən "super-El-Ninyo"nu xatırladırlar.

Həmin dövrdə Hindistan, Çin, Braziliya və başqa regionlarda uzunmüddətli quraqlıqlar, məhsul itkisi və aclıq milyonlarla insanın ölümünə səbəb olmuşdu. Tədqiqatçılar hesab edir ki, o illərdə dünya əhalisinin təxminən 3-4 faizi aclıq və iqlim böhranı nəticəsində həyatını itirib. Bu, bugünkü göstəricilərlə yüz milyonlarla insan demək olardı.

Dünya əvvəlkindən daha hazırlıqlıdır, amma risk böyüyür

Ekspertlər bildirir ki, bugünkü dünya XIX əsrlə müqayisədə daha inkişaf etmiş texnologiyalara və iqlim müşahidə sistemlərinə malikdir. Peyklər, okean sensorları və superkompüterlər sayəsində El-Ninyo prosesləri artıq əvvəlcədən izlənilə bilir.

Xüsusilə 1982-1983-cü illərdə baş vermiş növbəti "super-El-Ninyo"dan sonra beynəlxalq elmi əməkdaşlıq sürətlənib. Sakit okeanda minlərlə müşahidə cihazı yerləşdirilib və bu sistemlər iqlim dəyişikliklərini real vaxtda izləməyə imkan verir.

Lakin alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, təhlükə yenə də böyük olaraq qalır. Vaşinqton Dövlət Universitetinin alimi Diptı Sinqhin sözlərinə görə, indi atmosfer və okeanlar XIX əsrlə müqayisədə daha istidir. Bu isə quraqlıq, istilik dalğaları və su böhranlarının daha dağıdıcı xarakter alması riskini artırır.

Ərzaq və su böhranı yenidən qapını döyə bilər

Məqalədə vurğulanır ki, müasir dünyada belə güclü El-Ninyo hadisəsi ilk növbədə ərzaq və su təhlükəsizliyinə zərbə vura bilər. Uzunmüddətli quraqlıq kənd təsərrüfatını zəiflədə, məhsuldarlığı azalda və dünya bazarlarında qiymət artımına səbəb ola bilər. Ən həssas regionlarda isə sosial və iqtisadi böhranlar daha da dərinləşə bilər.

Alimlər hesab edir ki, bugünkü qlobal iqtisadi sistem bir-biri ilə sıx bağlı olduğundan, bir regiondakı iqlim böhranı domino effekti ilə bütün dünyaya yayıla bilər. Nəşr yazır ki, əsas məsələ artıq belə bir hadisənin mümkün olub-olmaması deyil. Əsas sual dünyanın yeni "super-El-Ninyo"nun nəticələrinə nə qədər hazır olmasıdır.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:196
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 15 May 2026 22:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see434

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see327

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see325

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see304

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see298

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see284

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see282

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see272

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see253

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see237

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see232

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see215

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see214

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see205

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see199

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see195

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see191

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see191

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see186

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri