Xızı Abşeron layihəsi ekoloji məsuliyyət anlayışını real mexanizmə çevirir ŞƏRH

Xızı–Abşeron Külək Elektrik Stansiyasının fəaliyyətə başlaması Azərbaycanın enerji sektorunda yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilməlidir. Bu hadisə enerji istehsalına yanaşmanın texniki çərçivədən çıxaraq strateji düşüncə müstəvisinə keçdiyini göstərir. Prezident İlham Əliyevin 8 yanvar 2026-cı ildəki çıxışı bu yanaşmanın siyasi və idarəetmə əsaslarını aydın şəkildə ortaya qoyur. Enerji artıq sadə təsərrüfat sahəsi kimi deyil, dövlət təhlükəsizliyinin fundamental dayaqlarından biri kimi qəbul edilir. Bu baxış Xızı–Abşeron layihəsinin ideoloji mahiyyətini formalaşdırır. Azərbaycan enerji siyasətində uzun müddət hasilat və ixrac mərkəzli modelə üstünlük verib. Yeni mərhələdə isə əsas diqqət daxili enerji balansının keyfiyyətinə yönəlir. Enerji istehsalının strukturunun dəyişdirilməsi strateji risklərin azaldılmasına xidmət edir. Xızı–Abşeron Külək Elektrik Stansiyası bu dəyişikliklərin fiziki təcəssümüdür. Layihə göstərir ki, dövlət enerji sektorunda gələcək çağırışları əvvəlcədən hesablayır. Enerji təhlükəsizliyi artıq reaksiya deyil, qabaqlayıcı siyasət üzərində qurulur. Külək enerjisinin seçilməsi təsadüfi qərar deyil. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi bu resursdan səmərəli istifadəyə imkan verir. Xızı və Abşeron əraziləri uzunmüddətli meteoroloji müşahidələr əsasında müəyyən edilib. Bu fakt planlaşdırmanın elmi əsaslara söykəndiyini göstərir. Enerji siyasətində empirik yanaşmadan sistemli analiz mərhələsinə keçid açıq şəkildə görünür. Dövlət qərarları statistik proqnozlarla uzlaşdırılır.

Stansiyanın istismara verilməsi enerji sisteminin çevikliyini artırır. Çeviklik enerji bazarında qeyri-müəyyənliklərin təsirini zəiflədir. Qlobal enerji böhranları fonunda bu amil xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanın daxili enerji təminatı xarici şoklardan daha az asılı vəziyyətə gətirilir. Bu, milli təhlükəsizlik baxımından mühüm üstünlük yaradır. Enerji istehsalı artıq yalnız iqtisadi kateqoriya deyil. Xızı–Abşeron layihəsi ekoloji məsuliyyət anlayışını real mexanizmə çevirir. Ətraf mühitin qorunması rəsmi sənədlərdə deyil, istehsal strukturunda öz əksini tapır. Enerji sektorunda karbon yükünün azaldılması iqtisadi səmərəliliklə uzlaşdırılır. Bu yanaşma ekoloji və iqtisadi maraqlar arasında qarşıdurma olmadığını sübut edir. Dövlət bu balansı idarə edə bildiyini nümayiş etdirir. Regional inkişaf baxımından layihə mərkəzləşmiş modelin dəyişdiyini göstərir. Enerji infrastrukturu regionların iqtisadi aktivliyini artırır. Xızı və Abşeron əraziləri yeni strateji əhəmiyyət qazanır. Regionlar istehlakçı yox, istehsalçı mövqeyinə keçir. Bu dəyişiklik sosial-iqtisadi tarazlığa müsbət təsir göstərir. Əhalinin məşğulluq imkanları genişlənir. Layihənin icrası zamanı yaradılan texniki infrastruktur uzunmüddətli perspektiv üçün nəzərdə tutulub. Enerji obyektləri müvəqqəti ehtiyaclara uyğun qurulmur. Dövlət gələcək onillikləri nəzərə alaraq investisiya qərarları qəbul edir. Bu yanaşma strateji idarəetmənin göstəricisidir. Qısamüddətli gəlir prioritet hesab edilmir. Davamlılıq əsas meyar kimi götürülür. Xızı–Abşeron Külək Elektrik Stansiyası enerji diplomatiyasına da yeni imkanlar açır. Artan daxili istehsal xarici bazarlara daha çox sərbəst çıxış təmin edir. Bu, Azərbaycanın beynəlxalq enerji tərəfdaşlığı imkanlarını genişləndirir. Enerji ixracı planlı şəkildə təşkil olunur. Dövlət enerji resurslarını strateji diplomatiya alətinə çevirir. Enerji siyasətində davamlılıq və təhlükəsizlik bir-birindən ayrılmazdır. Xızı–Abşeron layihəsi risklərin şaxələndirilməsini təmin edir. Alternativ enerji mənbələrinin istifadəsi qlobal bazar sarsıntılarına qarşı qoruyucu mexanizm yaradır. Bu layihə yalnız istehsal gücünü artırmır, həm də ölkənin strateji müstəqilliyini möhkəmləndirir.

Enerji və ekoloji siyasət paralel aparılır. Karbon emissiyaları minimuma endirilir. Ətraf mühitə təsir texnoloji həllərlə azaldılır. Bu, Azərbaycanın beynəlxalq ekoloji öhdəliklərini yerinə yetirməsini təmin edir. Eyni zamanda iqtisadi səmərəlilik qorunur. Dövlət balanslı inkişaf prinsipini real layihələrlə təsdiqləyir. Stansiyanın texnoloji komponentləri qabaqcıl və uzunmüddətli perspektiv üçün nəzərdə tutulub. Avadanlıqlar yüksək effektivlik və etibarlılıqla seçilib. Texniki xidmət sistemi davamlılığı təmin edir. Bu yanaşma enerji obyektlərinin istismar müddətini artırır. Eyni zamanda təhlükəsizlik və operativ nəzarət prinsipləri tətbiq olunur. Xızı–Abşeron Külək Elektrik Stansiyası enerji sektorunda idarəetmə fəlsəfəsinin simvoluna çevrilir. Layihə dövlətin strateji baxışının və gələcəyə hesablanmış planların konkret nəticəsidir. Enerji siyasəti yalnız iqtisadi və texniki deyil, həm də sosial və strateji əhəmiyyət kəsb edir. Bu layihə gələcək onilliklər üçün təcrübə və baza yaradır. Azərbaycanın enerji siyasəti qabaqlayıcı, planlı və idarə olunan model əsasında qurulur. Dövlət riskləri ölçür, investisiyaları sınaqdan keçirir, strateji nəticələri qiymətləndirir. Bu yanaşma enerji sektorunda dayanıqlılığı təmin edir. Xızı–Abşeron Külək Elektrik Stansiyası Azərbaycanın enerji siyasətində strateji və ideoloji əhəmiyyətə malik layihədir. Layihə enerji təhlükəsizliyini gücləndirir, regional inkişafı stimullaşdırır, ekoloji və iqtisadi balansı qoruyur. Eyni zamanda enerji diplomatiyasının və strateji planlamanın real nümunəsidir.

Fərid Mustafayev

YAP Yasamal rayon təşkilatının fəalı