Ya müharibə sabah bitəcək, ya da...

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Davosda həll edilmiş münaqişələrin sırasına tezliklə birinin də əlavə olunacağını deməsi Rusiya-Ukrayna müharibəsinin həllinə dair danışıqlar prosesində ciddi irəliləyişin olduğu qənaətini yaradır. 

Hətta Trampın Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşün çox yaxşı keçdiyinə dair açıqlaması artıq Vaşinqtonla Kiyev arasında razılaşdırılmış bir “yol xəritəsi”nin olduğunu deməyə əsas verir. 

Çox güman ki, bu sənəd daha çox Ukrayna və ABŞ arasında razılaşdırılmış 20 bəndlik təkliflər paketinin yeni variantıdır. Yeni variantda Rusiyanın da maraqlarının müəyyən qədər nəzərə alındığı ehtimal olunur. 

Əks təqdirdə, Əbu-Dabidə tərəflər arasında kompromiss əldə etmək mümkün olmayacaq. Ancaq bu razılaşmanın sülh müqaviləsi, yoxsa atəşkəs sənədi olacağı məlum deyil. ABŞ Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkov və kürəkəni Jerard Kuşnerin Ukrayna tərəfi ilə danışıqlar apardıqdan sonra Moskvaya səfəri, Rusiya Prezidenti ilə 4 saat davam edən görüş Kiyevlə razılaşdırılmış təkliflər paketinin Vladimir Putinlə müzakirə olunduğunu göstərir. Lakin tərəflər sülhə hazır olmaları barədə mesajlar versə də, Əbu-Dabi görüşünün baş tutmaması riski yüksək olaraq qalır. 

Bu isə Rusiyanın təkliflərə münasibətindən asılı olacaq. Rusiyanın ərazi məsələlərində nə qədər güzəştə getdiyi hələ məlum deyil. Əgər Vladimir Putin ərazi məsələsində əvvəlki kimi israr edərsə, danışıqlar pozulacaq və müharibə davam edəcək. Ona görə də Ukrayna Prezidenti yanvarın 23-24-də Əbu -Dabidə keçiriləcək danışıqlarda Donbas məsələsinin əsas müzakirə predmeti olaraq qalacağını deyib. 

Putinin köməkçisi Yuri Uşakovun sözlərinə görə, Moskvada Uitkof və Kuşnerlə görüş zamanı Rusiya tərəfi ərazi məsələsini Ankoricdə razılaşdırılmış formula uyğun həll etmədən, uzunmüddətli razılaşmaya nail olmağa ümid etməyi mənasız saydığını bildirib. 

Yəni Rusiya tərəfi Alyaskadakı razılaşma əsasında ilk olaraq ərazi məsələsinin Rusiyanın maraqlarına uyğun həll edilməsini istəyir. Bu da Əbu-Dabi görüşünün nəticələrini bəribaşdan şübhə altına alır. Əbu-Dabidə ABŞ və Ukraynanın Rusiya tərəfinə enerji obyektlərinin vurulmaması üçün atəşkəs təklif edəcəyi gözlənilir. 

Əgər Rusiya bu təklifi qəbul edərsə, Ukrayna da Rusiyanın neftayırma zavodlarını və neft terminallarını vurmamaq barədə razılaşmanı imzalaya bilər. 

Sülhün baş tutmasında ikinci vacib məsələ Ukraynaya ABŞ tərəfindən təhlükəsizlik zəmanətlərinin verilməsindir. Son vaxtlar ABŞ və Ukraynanın bu məsələdə konkret nəticələrə əldə etdiyinə dair məlumatlar var. Lakin Avropa İttifaqı bu məsələdə Trampa yetərincə güvənmir. 

Avropa liderləri xüsusilə də Trampın nümayəndələrinin Moskvada Vladimir Putinlə danışıqlar apardıqları bir vaxtda Ukraynaya diqqətin yenidən azala biləcəyindən narahatdırlar. Avropanın təhlükəsizliyinə zəmanətdən Trampın imtina etməsi ABŞ-nin gələcəkdə Ukraynaya qarşı da eyni öhdəliklərdən yayına bilcəyini istisna etmir. 

NATO-nun baş katibi Mark Ruttenin Trampın sülh təşəbbüsünü alqışlamasına baxmayaraq, “Biz Ukraynaya hərbi yardımı davam etdirəcəyik” deməsi regionda eskalasiya riskinin sülh imkanlarından daha çox olduğunu göstərir. 

Zelenskinin Davosda Avropa liderlərinı müraciət edərək onları konkret əməli addımlar atmağa çağırması rəsmi Kiyevin təhlükəsizlik məsələsində Trampa deyil, daha çox Avropanın dəstəyinə ümid etdiyindən xəbər verir. 

Müşfiq Abdulla 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Rusiya-Ukrayna müharibəsi Tramp

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin