Yanacaq qıtlığı Putini bu addımı atmağa vadr etdi Moratorium başladı

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin bazar günü yanacaq dempferinin “sıfırlanmasına” moratorium elan edən fərmanı imzalayıb.

“AzPolitika” xəbər verir ki, bu, Rusiya hökumətinin yanacaq qiymətlərini sabit saxlamaq üçün tətbiq etdiyi maliyyə mexanizmidir. Bu mexanizm dövlətin neft şirkətlərinə verdiyi kompensasiyadır (subsidiyadır). Məqsəd şirkətləri yanacağı xaricə satmaq əvəzinə, ölkə daxilində satmağa maraqlı etməkdir.

Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, bu addım ölkə daxilində benzin və dizel yanacağının qiymətlərini sabitləşdirməyə yönəlib. Gözlənilir ki, bu qərar yanacağın ixracdan daha çox daxili bazara satışını sərfəli edəcək. Son həftələrdə Rusiyanın bir sıra regionlarında və ilhaq olunmuş Krımda yanacaq tədarükündə fasilələr və qiymət artımı müşahidə olunur. Bu, o cümlədən Ukrayna pilotsuz təyyarələrinin zərbələri nəticəsində bir sıra neft emalı zavodlarının qurğularının sıradan çıxması ilə bağlıdır. Analitiklərin son məlumatlarına görə, hazırda rekord sayda neft emalı qurğusu fəaliyyətini dayandırıb.

“RBK”nın yazdığına görə, əgər yanacağı xaricə satmaq ölkə daxilində satmaqdan daha sərfəlidirsə, hökumət dempfer mexanizmi vasitəsilə neft şirkətlərinə ixrac fərqini kompensasiya edir və beləliklə, qiymət dinamikasını sabitləşdirir. Lakin daxili bazarda yanacaq qiymətləri müəyyən həddi aşdıqda, dempfer ödənişləri sıfırlanır. İndi isə Putinin imzaladığı fərmana əsasən, benzin və dizel yanacağı üzrə dempfer ödənişlərinin sıfırlanması baş verməyəcək, hətta qiymətlər ölkə daxilində müəyyən edilmiş həddi keçsə belə. Beləliklə, hökumət neft şirkətlərini yanacağı xaricə satmaqdan çəkindirmək və daxili bazara yönəltmək niyyətindədir. Moratorium 1 oktyabrdan 1 mayadək qüvvədə olacaq.

Eyni fərmanla, yay dizelinin aviasiya kerosini ilə qarışdırılması nəticəsində əldə edilən dizel yanacağı aksiz vergisindən azad edilib.

Energetika Nazirliyi vurğulayıb ki, nazirliyin və hökumətin əsas vəzifəsi Rusiya vətəndaşlarını və sənayeni yanacaqla təmin etməkdir.

Oktyabrın əvvəlində məlum olub ki, Ukrayna dronlarının neft emalı zavodlarına hücumları fonunda Rusiya tankerləri ilə neft ixracı son bir il yarımda maksimum səviyyəyə çatıb. Limanlar demək olar ki, güc həddinə qədər işləyir, neft emalı isə 2022-ci ilin yazından bəri minimum səviyyəyə düşüb. Bu barədə “Bloomberg” məlumat yayıb. 

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”