YAP müasir dövrün ən güclü partiyalarındandır ŞƏRH

Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) 1992-ci il 21 noyabr tarixində təsis edilməsi müasir Azərbaycan siyasi inkişafında strateji dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilməlidir. Müstəqilliyin ilk illərində ölkənin üzləşdiyi çoxşaxəli siyasi, sosial və iqtisadi böhran, dövlət institutlarının funksional zəifləməsi və xarici təhdidlərin artması yeni siyasi təşkilatlanmanın yaranmasını obyektiv zərurətə çevirmişdi. Belə bir şəraitdə Azərbaycan ziyalılarının təşəbbüsü ilə formalaşan və “91-lər”in Ulu Öndər Heydər Əliyevə ünvanladığı müraciət YAP-ın ideya-siyasi əsasını müəyyən edən başlıca amillərdən biri oldu. Həmin müraciətin yalnız siyasi elitaya deyil, həm də geniş ictimai narahatlığa söykənməsi YAP-ın legitimlik təməllərini gücləndirirdi.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin “Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması obyektiv zərurətdir” fikri həmin dövrdə ölkənin siyasi sistemində yaranmış boşluqların doldurulması, dövlətçilik ənənələrinin bərpası və milli həmrəyliyin təmin olunması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. 1992-ci il 21 noyabr tarixində Naxçıvanda keçirilən təsis konfransı bu zərurətin institusional reallığa çevrilməsini təmin etdi. Konfransda partiyanın Proqramı və Nizamnaməsinin qəbul olunması, habelə Ulu Öndər Heydər Əliyevin yekdilliklə sədr seçilməsi partiyanın siyasi xəttinin formalaşmasına hüquqi və təşkilati baza yaratdı.

YAP-ın qısa müddətdə ölkənin aparıcı siyasi qüvvəsinə çevrilməsi Ulu Öndər Heydər Əliyevin liderlik təcrübəsi və strateji idarəçilik bacarığı ilə bilavasitə bağlı idi. Partiyanın müxalifət statusunda fəaliyyətə başlamasına baxmayaraq, siyasi mübarizədə destruktiv yanaşmaya yol verməməsi və konstruktiv siyasi dialoq xəttini seçməsi Azərbaycan siyasi mədəniyyətinin inkişafında mühüm rol oynadı. Dövlətçilik, milli həmrəylik, hüquqi dövlət quruculuğu və müstəqilliyin qorunması YAP-ın formalaşan siyasi kimliyinin əsas elementlərinə çevrildi.

2005-ci ildə keçirilən III Qurultaydan sonra partiyanın siyasi varislik modeli yeni mərhələyə qədəm qoydu və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev YAP-ın sədri seçildi. Bu mərhələ YAP-ın institusional modernləşməsi və dövlət idarəçiliyi sistemində islahatlarla uzlaşan yeni inkişaf strategiyasının formalaşması ilə xarakterizə olunur. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında partiya həm siyasi sistemin əsas dayağına çevrildi, həm də dövlət idarəçiliyində innovativ, çevik və funksional yanaşmanın siyasi bazasını yaratdı. Bu, Ulu Öndər Heydər Əliyev irsinin müasir dövrün çağırışlarına uyğun olaraq davam etdirilməsini təmin edən konseptual varislik modelidir.

2021-ci ildə keçirilmiş VII Qurultay YAP-ın institusional yenilənməsində növbəti strateji mərhələ oldu. Qurultayda qəbul edilmiş yeni Nizamnamə, təşkilati strukturların yenilənməsi, Veteranlar Şurasının yaradılması və YAP sədrinin birinci müavini kimi Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın təyin edilməsi partiyanın funksional dayanıqlığının və idarəetmə çevikliyinin gücləndirilməsinə xidmət edirdi. Mehriban xanım Əliyevanın rəhbər strukturda təmsil olunması həm partiya daxilində, həm də dövlət idarəçiliyində gender inklüzivliyinin gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli institusional yenilikdir.

YAP-ın yeni Proqramında müəyyənləşdirilmiş ideoloji-siyasi istiqamətlər partiyanın fəaliyyətinin sistemli şəkildə modernləşdirilməsini təmin edir. Heydər Əliyev yolu, dövlətçilik, müstəqillik, Azərbaycançılıq, qanunun aliliyi, sosial ədalət, multikulturalizm və varislik prinsipləri partiyanın ideoloji platformasının əsasını təşkil edir. Bununla yanaşı, Proqramda müəyyən edilən 11 strateji hədəf — iqtisadi inkişaf, inklüziv sosial siyasət, şəffaflıq, vətəndaş cəmiyyətinin gücləndirilməsi, milli maraqların qorunması, ordu quruculuğu və işğaldan azad olunmuş ərazilərə Böyük Qayıdış — partiyanın dövlət strateji kursu ilə tam uzlaşan fəaliyyət prioritetlərini əks etdirir.

Son illərin seçki nəticələri YAP-ın geniş ictimai legitimliyə malik olduğunu təsdiqləyir. 2024-cü il prezident seçkilərində seçicilərin 92,12 faizinin səsini qazanması, parlament seçkilərində 68 mandat əldə etməsi və 2025-ci il bələdiyyə seçkilərində üstünlük əldə etməsi partiyanın siyasi sistemdə aparıcı aktor statusunu möhkəmləndirir. Bu nəticələr Azərbaycan cəmiyyətinin dövlət siyasətinə və YAP-ın rəhbərlik etdiyi siyasi kursa ardıcıl etimad göstərdiyini nümayiş etdirir.

Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis edilməsi ölkənin dövlətçilik tarixində mühüm dönüş nöqtəsi olmuş, partiya müasir siyasi sistemin formalaşmasında və sabit inkişaf modelinin qurulmasında aparıcı rol oynayır. YAP-ın institusional modernləşməsi, ideoloji sabitliyi, strateji varislik modeli və geniş ictimai dəstəyi onun yaxın perspektivdə də Azərbaycan siyasi həyatının əsas aktorlarından biri olacağını göstərir.

Tural Qasımlı

YAP Şamaxı rayon təşkilatının sədri